Διάσκεψη Βερολίνου υπό τους ακραίους εκβιασμούς Ερντογάν και το ξέκαθαρο μήνυμα-βέτο της Αθήνας- Ξεκινά στις 15.00

295

Κορυφωνέται το διπλωματικό θρίλερ για τη Λιβύη, μια ανάσα πριν από τη Διάσκεψη στο Βερολίνο, στην οποία δεν θα συμμετάσχει η Ελλάδα.

Απότομα ανεβάζουν το θερμόμετρο οι τελευταίες προκλητικές δηλώσεις της Άγκυρας που επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα και προσέρχεται στο τραπέζι των διεθνών συνομιλιών με παράλογες απαιτήσεις.

Στόχος της Διάσκεψης είναι, σύμφωνα με το προσχέδιο του ΟΗΕ, να υπάρξουν δεσμεύσεις για εκεχειρία ώστε να τερματιστεί ο εμφύλιος.

Προϋπόθεση, ωστόσο, για κατάπαυση του πυρός είναι και ο τερματισμός της ξένης στρατιωτικής παρέμβασης, γεγονός που η Άγκυρα δεν δείχνει να υπολογίζει.

Σε μια ακόμη απόπειρα τουρκικού παζαρέματος και επίδειξης ισχύος, ο Ερντογάν διεμήνυσε ότι δεν θα αποχωρήσουν οι δυνάμεις του από τη Λιβύη εάν δεν εξασφαλιστούν τα δικαιώματα της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σοβαρό προβληματισμό πυροδότησε και η δήλωση του Τούρκου ΥΠΕΞ, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα υποσκάπτει τις ειρηνευτικές προσπάθειες για τη Λιβύη αφού προσκάλεσε τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ.

Μετά το μπαράζ τουρκικών προκλήσεων, ακολούθησε τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στον Τούρκο πρόεδρο και τη Γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ. Η γερμανική πλευρά, σύμφωνα με το Anadolu, επιχείρησε να λάβει δεσμεύσεις για συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη Λιβύη.

Η Ελλάδα δεν θα συμμετάσχει στη Διάσκεψη, ο πρωθυπουργός όμως Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε βέτο για ακύρωση του μνημονίου Άγκυρας - Τρίπολης περί θαλάσσιων ζωνών, σε συνομιλία που είχε με τη Γερμανίδα καγκελάριο.

Όπως διατείνεται το Βερολίνο, το μνημόνιο για τον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών δεν θα τεθεί επί τάπητος, καθώς εκείνο που θα αποτελέσει το βασικό θέμα είναι η επίτευξη εκεχειρίας στη Λιβύη.

Σημαντική κρίνεται η παρουσία του Ρώσου προέδου Βλαντιμίρ Πούτιν όσο και του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάικ Πομπέο. Ο Ρώσος πρόεδρος αναμένεται να λειτουργήσει ως γεφυροποιός ανάμεσα στις επιδιώξεις Δύσης - Τουρκίας.

Αγωνία επικρατεί σχετικά με την πρόθεση του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ ο οποίος δεν αποδέχθηκε την πρόταση Πούτιν - Ερντογάν για ειρήνη στη Λιβύη, στη διάρκεια των συνομιλιών στη Μόσχα.

Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Χάικο Μάας, ωστόσο, διεμήνυσε ότι ο Χαφτάρ θα προσέλθει στο Βερόλινο με ειρηνευτική διάθεση.

Η Διάσκεψη θα ξεκινήσει λίγο μετά τις 15:00 ώρα Ελλάδας και αναμένεται να ολοκληρωθεί μετά τις 18:00, ενώ θα ακολουθήσει συνέντευξη Τύπου της Γερμανίδας Καγκελάριου, Άγκελα Μέρκελ με τον γγ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.

Από τις δυνάμεις που θα μετέχουν στη Διάσκεψη του Βερολίνου, κοινή θέση με την Ελλάδα κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου έχουν εκφράσει επισήμως η Αίγυπτος, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάικ Πομπέο, ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν και ο Λίβυος στρατάρχης Χαφτάρ.

Το μνημόνιο στηρίζουν οι δυνάμεις που το έχουν υπογράψει, ο Τούρκος πρόεδρος, Ταγίπ Ερντογάν και ο επικεφαλής της κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας Φαγέζ αλ Σάρατζ.

Η Γερμανίδα καγκελάριος και ο Ιταλός πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε, δεσμεύονται από τις αποφάσεις της ΕΕ, τις οποίες συμμερίζεται και ο Βρετανός πρωθυπουργός, Μπόρις Τζόνσον.

Η συμφωνία Ερντογάν – Σάρατζ και η ανησυχία της Αθήνας

Αυτό που απασχολεί, ωστόσο, την ελληνική πλευρά από τη Διάσκεψη του Βερολίνου είναι η συμφωνία που υπέγραψε προ μηνών για τον καθορισμό θαλάσσιων συνόρων στην Ανατολική Μεσόγειο ο Ταγίπ Ερντογάν με τον Φαγέζ Αλ Σάρατζ.

Παρ’ ότι, όπως έχουν διαμηνύσει τόσο το Βερολίνο όσο και η ΕΕ, το ζήτημα δεν πρόκειται να τεθεί επί τάπητος -εξ’ ου και οι «δικαιολογίες της Γερμανίας περί μη κλήσης της Αθήνας στη Διάσκεψη- ο φόβο της Αθήνας είναι ο εξής: εφόσον στο Βερολίνο δεν τεθεί ζήτημα ακυρότητας των δυο μνημονίων, τότε ακόμη κι αν εμπράκτως το μνημόνιο για τη στρατιωτική συνεργασία με την Τουρκία αδρανοποιηθεί, το άλλο μνημόνιο για τις θαλάσσιες ζώνες θα διατηρηθεί με το επιχείρημα ότι υπάρχει «συνέχεια» του κράτους και το μνημόνιο υπογράφτηκε από de jure και διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της χώρας.

Ως προς αυτό το σενάριο, οι διπλωματικές επαφές της Αθήνας τις τελευταίες ημέρες -με αποκορύφωμα την επίσκεψη του Χαλίφα Χαφτάρ που λειτούργησε δυναμικά και καταλυτικά- καθώς και τα μηνύματα που εξέπεμψε στους ευρωπαίους ηγέτες ήταν ενδεικτικά της στάσης που αναμένεται να κρατήσει η ελληνική κυβέρνηση το επόμενο διάστημα.

Σε κάθε τόνο, εστάλη το μήνυμα πως η χώρα μας θα θέσει βέτο στην Ευρωπαϊκή Ένωση για οποιαδήποτε συμφωνία επί του λιβυκού ζητήματος, που δεν θα λάβει υπ’ όψιν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος και δεν θα ακυρώσει τη συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης περί κοινών θαλάσσιων συνόρων τους στην Ανατολική Μεσόγειο.