Σε αδιέξοδο χιλιάδες μικροεπιχειρηματίες, ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες (πίνακες)

205
Σημαντική «ανάσα» αναμένεται να πάρουν εργαζόμενοι, νοικοκυριά και επιχειρήσεις το 2021 με τα νέα οικονομικά μέτρα της Κυβέρνησης.

Πόσα θα πληρώσουν το 2021-Όλα τα μυστικά για την επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας και αναλυτικά παραδείγματα

Μαύρη χρονιά θα είναι το 2021 για 1.500.000 αυτοαπασχολούμενους της μεσαίας τάξης και της αγροτιάς, οι οποίοι καλούνται μέσα από τα... συντρίμμια που αφήνει η κρίση του κορωνοϊού, να κάνουν το... κουμάντο τους, για να πληρώσουν τις εισφορές στον ΕΦΚΑ.

Εκατοντάδες χιλιάδες έμποροι, ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες, οι οποίοι είναι "κόκκινοι" οφειλέτες της Εφορίας και του ΕΦΚΑ, αναζητούν τρόπους για να μπορέσουν να καταβάλλουν τις εισφορές τους και να έχουν το δικαίωμα σε μια αξιοπρεπή σύνταξη ή σε ένα επίδομα.

Τα λουκέτα και η οικονομική απόγνωση θα δημιουργήσουν δράματα, την ίδια στιγμή που ο ΕΦΚΑ θα τους ζητεί να πληρώσουν τις εισφορές, αν θέλουν να έχουν πρόσβαση σε σύνταξη και περίθαλψη.

Από την 1/1/2021 περίπου 1,5 εκατομμύρια ασφαλισμένοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες θα κληθούν να επιλέξουν την ασφαλιστική κατηγορία για την επόμενη χρονιά, με φόντο τις ανατροπές που έχει επιφέρει ο κορωνοϊός στην καθημερινότητα τους.

Η ευελιξία στην επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας αποτελεί το "κλειδί" για κάθε εργαζόμενο, προκειμένου να διαμορφώσει το μελλοντικό του συνταξιοδοτικό προφίλ, αλλά αν δεν υπάρχουν λεφτά, τότε τα πράγματα δυσκολεύουν.

Προϋπόθεση για καλύτερη σύνταξη είναι η αλλαγή κατηγορίας ανά έτος, ανάλογα φυσικά με την... τσέπη του καθενός. Έτσι, όπως έχουν διαμορφωθεί τα πράγματα δεν αποκλείεται χιλιάδες αυτοαπασχολούμενοι να... υποβιβαστούν σε χαμηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες, λόγω έλλειψης χρημάτων.

Εκατοντάδες χιλιάδες αυτοαπασχολούμενοι που είχαν επιλέξει από την 3η έως την 6η ασφαλιστική κατηγορία, θα αναγκαστούν το 2021, να... πέσουν σε χαμηλότερη κλίμακα, προκειμένου να είναι σε θέση να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους.

Ένας ελεύθερος επαγγελματίας με 20 έτη προϋπηρεσίας, που θέλει να συνταξιοδοτηθεί το 2040, μπορεί να κερδίσει €68 τον μήνα, αν ασφαλιστεί επί μία 20ετία στην τρίτη κατηγορία αντί της δεύτερης. Εξυπακούεται, ότι αν αναγκαστεί να συμβιβαστεί με μικρότερη κατηγορία και για λιγότερα χρόνια ασφάλισης, τότε τα... δώρα για την επιπλέον σύνταξη, παύουν να υφίστανται.

Αν επιλέξει την τέταρτη κατηγορία αντί της δεύτερης, τότε μπορεί να κερδίσει επιπλέον 143 ευρώ, ενώ με επιλογή της έκτης κατηγορίας αντί της δεύτερης, το κέρδος διαμορφώνεται στα 415 ευρώ.

Αντίστοιχα, αν επιλέξει τη συνταξιοδότηση σε 10 χρόνια, έχοντας ήδη 30 έτη, τότε το κέρδος του είναι 120 ευρώ μηνιαίως, στην περίπτωση επιλογής της τρίτης κατηγορίας ασφάλισης, αντί για τη δεύτερη, ενώ αν επιλέξει την τέταρτη θα έχει μηνιαίο όφελος 175 ευρώ και την έκτη 357 ευρώ. Ωστόσο, τα... κέρδη αυτά είναι θεωρητικά, καθώς η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική...

Τα τρία κλειδιά για καλύτερη σύνταξη

Μέσα σε συνθήκες ακραίας πίεσης, χιλιάδες αυτοαπασχολούμενοι καλούνται να αποφασίσουν έως τις 31/01/2021, ποια ασφαλιστική κατηγορία θα επιλέξουν, λαμβάνοντας υπόψη τα οικονομικά τους και παραβλέποντας να κάνουν... όνειρα για τη μελλοντική σύνταξη, τουλάχιστον επί του παρόντος.

Η διαδικασία για καλύτερη σύνταξη, εκτός από τα λεφτά, περνάει μέσα από
3 συγκεκριμένες παραμέτρους.

Ειδικότερα:

1. Τα έτη προϋπηρεσίας, καθορίζουν το τελικό ύψος της Εθνικής Σύνταξης αλλά και το ανταποδοτικό μέρος. Όσο μικρότερα είναι τα ποσοστά αναπλήρωσης (πίνακας 2) και ο συντάξιμος μισθός για εργαζόμενους και αυτοαπασχολούμενους. τόσο χαμηλότερο θα είναι το τελικό ύψος των μηνιαίων αποδοχών, ενώ αντιστοίχως όσο μεγαλύτερη είναι η ασφαλιστική κατηγορία στην οποία υπάγεται κάποιος και όσο περισσότερα είναι τα έτη ασφάλισης, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι συντάξιμες αποδοχές και το τελικό ύψος της σύνταξης.

2. Η Εθνική Σύνταξη αποτελεί τον... δείκτη καθορισμού του τελικού ύψους της σύνταξης, αλλά και το μέγεθος του ""μπόνους" ή της... ποινής σχετικά με το τελικό ποσό για τον δικαιούχο. Όπως φαίνεται στον πίνακα 1, τα λίγα έτη ασφάλισης, οδηγούν σε χαμηλότερη Εθνική σύνταξη, συμπαρασύροντας και την Ανταποδοτική, καθώς τα ποσοστά αναπλήρωσης είναι χαμηλά.

Αυτό αφορά το σύνολο των ασφαλισμένων και όχι μόνο τους αυτοαπασχολούμενους. Το τελικό ύψος εθνικής, ανταποδοτικής και επικουρικής σύνταξης για έναν απόμαχο με 19 έτη ασφάλισης, σε σχέση με έναν που έχει 35 έτη, μπορεί να είναι ακόμη και κάτω από το μισό!

Για να πάρει κάποιος μια καλούτσικη σύνταξη, πρέπει να θεμελιώσει τα 20 έτη ασφάλισης, "κλειδώνοντας" την ανώτατη Εθνική Σύνταξη των 380 ευρώ. Όπως φαίνεται και από τον σχετικό πίνακα 1, για 15 έτη ασφάλισης, η κατοχυρωμένη Εθνική Σύνταξη είναι 345,60 ευρώ, εφόσον κάποιος αποχωρήσει από την εργασία σε ηλικία 67 ετών. Σημειώνεται, ότι το ποσό της εθνικής σύνταξης μειώνεται 2% για κάθε έτος που υπολείπεται έως τα 20.

Επιπλέον, η Εθνική σύνταξη μειώνεται 6% κατ’ έτος, για όσους επιλέξουν την πρόωρη αποχώρηση από την εργασία τους, με ανώτατο όριο το 30%. Από το μέτρο εξαιρούνται, όσοι συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος με αιτία την αναπηρία, δηλαδή όσοι συμπληρώνουν 6.000 ένσημα.

3. Η ανταποδοτική σύνταξη, συνδέεται επίσης με τον συντάξιμο μισθό, ενώ ρυθμιστικός παράγοντας είναι τα έτη ασφάλισης, με κομβικό όριο τα 30 χρόνια.

Οι δύο αυτές παράμετροι αποτελούν το "εισιτήριο" για τριπλό "μπόνους" στη σύνταξη. Σε πιο πλεονεκτική θέση βρίσκονται όσοι αυτοαπασχολούμενοι πληρώνουν υψηλές εισφορές και έχουν πάνω από 35 χρόνια ασφάλισης.

Τα πέντε SOS για εμπόρους και ελεύθερους επαγγελματίες

Στο νέο ασφαλιστικό σύστημα έχει προβλεφθεί ειδική κατηγορία με χαμηλότερες εισφορές για νέους ασφαλισμένους που ασκούν ελεύθερο επάγγελμα.

Όπως προαναφέρθηκε, η δήλωση ασφαλιστικής κατηγορίας πρέπει να γίνει έως τις 31/01/2021. Τα SOS για τους υπόχρεους είναι τα εξής:

1. Κάθε νέος επαγγελματίας με 126 ευρώ μηνιαίως εντάσσεται για μια πενταετία στην πιο χαμηλή κατηγορία, καταβάλλοντας μηνιαίως 93 ευρώ για την κύρια σύνταξη και 33 ευρώ για περίθαλψη.

2. Μετά την παρέλευση της πενταετίας, ο ασφαλισμένος μετατάσσεται υποχρεωτικά από την ειδική, στην πρώτη κύρια κατηγορία ή μπορεί να επιλέξει μία άλλη από τις συνολικά 6 ασφαλιστικές κατηγορίες.

3. Η κατάταξη σε ασφαλιστική κατηγορία είναι υποχρεωτική.

4. Σε περίπτωση μη υποβολής αίτησης αλλαγής ασφαλιστικής κατηγορίας, παραμένει ενεργή η κατηγορία κατάταξης του προηγούμενου έτους.
5. Η επιλογή είναι δεσμευτική για ολόκληρο το 2021.

Με βάση τους πίνακες 3, 4, 5 κάθε ελεύθερος επαγγελματίες μπορεί να ξέρει εκ των προτέρων πόσα θα πληρώσει και τι σύνταξη θα... πάρει. Η υπαγωγή στην πρώτη ειδική κατηγορία, σημαίνει ότι οι μηνιαίες εισφορές για όσους δεν έχουν κλείσει πενταετία στο ελεύθερο επάγγελμα, διαμορφώνονται στα 126 ευρώ.

Απαραίτητη προϋπόθεση για μια σύνταξη περίπου 600 ευρώ σε αυτήν την κατηγορία είναι να συμπληρωθεί το όριο ηλικίας και τα έτη ασφάλισης να ξεπερνούν τα τριάντα.

Αν κάποιος επιθυμεί να ασφαλιστεί στην 3η κατηγορία με... φουλ πακέτο (κύρια σύνταξη, εισφορές υγείας, επικουρική και εφάπαξ), τότε, το μηνιαίο ποσό που πρέπει να καταβάλλει είναι 302 ευρώ, συν τα ποσά που αντιστοιχούν στην κλίμακα για επικουρική και εφάπαξ, καθώς είναι προαιρετική η ασφάλιση σε αυτές τις δύο περιπτώσεις.

Εφόσον ο ασφαλισμένος επιλέξει την 1η κατηγορία επικουρικής και εφάπαξ, τότε στα 302 ευρώ, θα προστεθούν 42 ευρώ και 26 ευρώ αντίστοιχα. Άρα θα πληρώνει κάθε μήνα 370 ευρώ και με συντάξιμο μισθό 1.180 ευρώ και 33 έτη ασφάλισης, θα μπορεί να λάβει σύνταξη κοντά στα 900 ευρώ.

Αν κάποιος επαγγελματίες επιλέξει τις ανώτατες κατηγορίες, τότε θα πληρώσει για κύρια σύνταξη 500 ευρώ μηνιαίως, για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη 66 ευρώ, για επικουρική 61 ευρώ και για εφάπαξ 37 ευρώ.

Δηλαδή, θα πρέπει να καταβάλλει μηνιαίως 664 ευρώ και με συντάξιμο
μισθό 2.501 ευρώ, θα μπορεί να πάρει σύνταξη κοντά στα 1.600 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι "δένουν" αφενός το όριο ηλικίας στα 67 χρόνια και τα έτη ασφάλισης θα είναι τουλάχιστον 30.

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΑ ΕΤΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
Προϋπηρεσία Ποσό
15 έτη €345,60
16 έτη €353,28
17 έτη €360,96
18 έτη €368,64
19 έτη €376,32
20 έτη και άνω €384,00

ΠΙΝΑΚΑΣ 2
ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΝΑΠΛΗΡΩΣΗΣ
Προϋπηρεσία Ποσοστό
30-33 έτη 1,98%
33,01-36 έτη 2,50%
36,01-40 έτη 2,55%
40,1 και άνω έτη 2,55% συν ετήσια αύξηση 0,5%

ΠΙΝΑΚΑΣ 3
Κλίμακα εισφορών κύριων συντάξεων για αυτοαπασχολούμενους-ελεύθερους επαγγελματίες (ποσά σε ευρώ)
Κατηγορία Εισφορά σύνταξης Εισφορά Υγείας Συντάξιμος μισθός
Ειδικά για
την πρώτη 5ετία 126 -
1η κατηγορία 155 775
2η κατηγορία 186 930
3η κατηγορία 236 1.180
4η κατηγορία 297 1.485
5η κατηγορία 369 1.845
6η κατηγορία 500 2.501

ΠΙΝΑΚΑΣ 4
Ποσά εισφορών για υγεία (σε ευρώ)
ΚατηγορίεςΥγεία σε χρήμα Υγεία σε είδος Σύνολο
Ειδική κατηγορία
(5 πρώτα έτη
ασφάλισης) 3 30 33
1η κατηγορία 5 50 55
2η κατηγορία 6 60 66
3η κατηγορία 6 60 66
4η κατηγορία 6 60 66
5η κατηγορία 6 60 66
6η κατηγορία 6 60 66

ΠΙΝΑΚΑΣ 5
Εισφορά για επικουρική σύνταξη
Ασφαλιστική Εισφορά από Εισφορά
κατηγορία 1/1/2020-31/05/2022 από 01/06/2022
1η κατηγορία €42 €39
2η κατηγορία €51 €47
3η κατηγορία €61 €56