Στην Ολομέλεια την Πέμπτη το Φορολογικό: Αλλαγές στη φορολογία των ακινήτων, τι θα ισχύσει τελικά με τις ανακαινίσεις

110

Δεκτό – κατά πλειοψηφία – έγινε από την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, το φορολογικό νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών με τίτλο «Φορολογική μεταρρύθμιση με αναπτυξιακή διάσταση για την Ελλάδα του αύριο».

Το νομοσχέδιο εισάγεται προς ψήφιση στην Ολομέλεια της Βουλής την ερχόμενη Πέμπτη. Υπέρ της αρχής του νομοσχεδίου τάχθηκαν οι βουλευτές της ΝΔ, κατά οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, του ΚΙΝΑΛ, του ΚΚΕ και του ΜέΡΑ25 ενώ οι βουλευτές της Ελληνικής Λύσης επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν στην Ολομέλεια.

Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων φορολογικές ελαφρύνσεις για τα φυσικά πρόσωπα και τις επιχειρήσεις, υποχρέωση συλλογικής αποδείξεων ίσων με το 30% του δηλωθέντος εισοδήματος και αναστολή του ΦΠΑ στις οικοδομές για τρία χρόνια και σημαντικά κίνητρα για την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων και κεφαλαίων.

Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει οκτώ σημαντικές αλλαγές στη φορολογία των ακινήτων όπως για παράδειγμα ότι δίδεται η δυνατότητα σε χιλιάδες φορολογούμενους, από το 2020 έως το 2022, να ανακαινίσουν τις κατοικίες τους ή άλλα κτίσματα που κατέχουν, αποκομίζοντας φορολογικά οφέλη για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξοφλήσουν τις σχετικές δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και θα λάβουν από τους επαγγελματίες που θα πραγματοποιήσουν τις εργασίες στα ακίνητά τους τις σχετικές αποδείξεις παροχής υπηρεσιών.

Επιπλέον, με άλλες παρεμβάσεις που προβλέπονται, επιδιώκεται να καταπολεμηθεί η φοροδιαφυγή η οποία διαπράττεται μέσω της μη δήλωσης εισοδημάτων από βραχυχρόνιες μισθώσεις κατοικιών, αλλά και να διευκολυνθούν οι μεταβιβάσεις, οι δωρεές, οι γονικές παροχές και οι κληρονομιές.

Πιο συγκεκριμένα:

1. Παροχή έκπτωσης 40% για τη δαπάνη ενεργειακής, λειτουργικής ή αισθητικής αναβάθμισης ακινήτων. Η έκπτωση θα δίνεται από τον φόρο εισοδήματος του φυσικού προσώπου - ιδιοκτήτη των αναβαθμιζόμενων ακινήτων.

Η φορο-απαλλαγή, όμως, έχει μερικούς κρίσιμους "κόφτες":

- η δαπάνη ανά ιδιοκτήτη δεν μπορεί να είναι υψηλότερη από 16.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η μέγιστη έκπτωση φόρου ανέρχεται σε 6.400 ευρώ

- η φορο-απαλλαγή θα δίνεται μόνο για τις δαπάνες λήψης υπηρεσιών για την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση ακινήτων και όχι για το κόστος των υλικών

- για να καρπωθεί ένας ιδιοκτήτης την φορο-απαλλαγή θα πρέπει να λάβει νόμιμο παραστατικό, όπως είναι το τιμολόγιο αλλά και να εξοφλήσει τη σχετική δαπάνη με τραπεζικό μέσο, όπως είναι η πίστωση τραπεζικού λογαριασμού του τεχνίτη που έχει αναλάβει τις σχετικές εργασίες

- η έκπτωση φόρου δεν θα χορηγείται ολόκληρη, αλλά τεμαχισμένη σε τέσσερις ισόποσες ετήσιες δόσεις, δηλαδή 10% ετησίως

- στην περίπτωση που η έκπτωση φόρου υπερκαλύπτει τον ετήσιο φόρο εισοδήματος, το υπόλοιπο που περισσεύει δεν θα δίνεται με τη μορφή επιστροφής φόρου, αλλά θα χάνεται (τουλάχιστον αυτό προκύπτει από τη διατύπωση της διάταξης)

- το ακίνητο που αναβαθμίζεται δεν επιτρέπεται να έχει αναβαθμιστεί στο παρελθόν ή να αναβαθμιστεί στο μέλλον με κάποιο πρόγραμμα επιδότησης για αναβάθμιση (π.χ. εξοικονομώ κατ’ οίκον).

Πέραν των φορολογικών κινήτρων για την ανακαίνιση παλαιών κτισμάτων, το φορολογικό νομοσχέδιο περιλαμβάνει και τις ακόλουθες ρυθμίσεις για τη φορολογία ακινήτων:

2. Υποχρέωση των παρόχων υπηρεσιών διαδικτύου και όσων διαχειρίζονται ψηφιακές πλατφόρμες οι οποίες δραστηριοποιούνται στις βραχυχρόνιες μισθώσεις κατοικιών να παρέχουν πληροφορίες φορολογικού ενδιαφέροντος στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.

Οι πάροχοι υπηρεσιών διαδικτύου (ISPs) και κάθε διαχειριστής ψηφιακής πλατφόρμας ο οποίος δραστηριοποιείται στις βραχυχρόνιες μισθώσεις ακινήτων πρέπει να διαβιβάζουν στην ΑΑΔΕ, με τον τρόπο και στον χρόνο που αυτή ορίζει, κάθε στοιχείο που έχουν στην κατοχή τους και που ιδίως αφορά τα πρόσωπα, τα οποία έχουν την ιδιοκτησία, τη χρήση ή/και την ευθύνη λειτουργίας ή/και διαχείρισης των ιστοτόπων/ονομάτων χώρου των ανωτέρω ψηφιακών πλατφορμών.

Για τη μη παροχή πληροφοριών ή στοιχείων από τις ψηφιακές πλατφόρμες της οικονομίας διαμοιρασμού προβλέπονται πρόστιμα από 30.000 μέχρι και 100.000 ευρώ για τον πάροχο υπηρεσιών διαδικτύου.

Στα άλλα πρόσωπα μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο από 5.000 μέχρι και 30.000 ευρώ για παράβαση της υποχρέωσής τους που συνίσταται στην παροχή πληροφοριών προς την ΑΑΔΕ.

3. «Ξεμπλοκάρισμα» μεταβιβάσεων. Κατά την πώληση ενός ακινήτου, ο συμβολαιογράφος θα έχει το δικαίωμα να παρακρατεί από το εισπραττόμενο τίμημα και να αποδίδει στο Δημόσιο τυχόν οφειλή του πωλητή από ΕΝΦΙΑ.

Δηλαδή, το πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ θα είναι δυνατό να χορηγείται, για μεταβίβαση συγκεκριμένου ακινήτου, με παρακράτηση από το εισπραττόμενο τίμημα του συνολικά οφειλόμενου ποσού κύριου και πρόσθετου φόρου και προσαυξήσεων για όλα τα ακίνητα για τα οποία ο πωλητής είναι υπόχρεος.

Έτσι, παύει πλέον να υφίσταται το εμπόδιο της υποχρεωτικής ρύθμισης ή εξόφλησης του οφειλόμενου ΕΝΦΙΑ πριν από τη μεταβίβαση, το οποίο ισχύει σήμερα.

4. Αναστολή της επιβολής ΦΠΑ στις μεταβιβάσεις νεόδμητων κτισμάτων. Κατά τη διάρκεια της τριετίας 2020-2022 όλα τα κτίσματα τα οποία έχουν άδειες ανέγερσης από την 1η-1-2006 και μετά αλλά βρίσκονται ακόμη στα χέρια των οικοδομικών εταιρειών που τα κατασκευάζουν ή τα έχουν αποπερατώσει, δεν θα επιβαρύνονται με ΦΠΑ 24% επί των αντικειμενικών τιμών τους τη στιγμή κατά την οποία θα μεταβιβάζονται για πρώτη φορά για χρήση.

Τα ακίνητα αυτά θα επιβαρύνονται με φόρο μεταβίβασης 3% επί των αντικειμενικών τιμών τους, όπως ακριβώς και τα παλαιά κτίσματα όταν μεταβιβάζονται για δεύτερη, τρίτη, τέταρτη φορά κ.ο.κ.

Σημειώνεται ότι ο ΦΠΑ δεν επιβαρύνει τις μεταβιβάσεις πρώτης κατοικίας, οπότε η ρύθμιση αυτή δεν αφορά αυτές τις μεταβιβάσεις.

5. Περαιτέρω αναστολή της επιβολής φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Η έναρξη ισχύος των διατάξεων για την επιβολή φόρου 15% στην υπεραξία που προκύπτει από την πώληση ακινήτου σε τιμή ανώτερη της τιμής κτήσης του αναβάλλεται για την 1η-1-2023.

6. Καθιέρωση διαδικασιών ηλεκτρονικής υποβολής δηλώσεων φορολογίας μεταβιβάσεων, δωρεών, γονικών παροχών και κληρονομιών ακινήτων.

Ανοίγει ο δρόμος για την ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων φορολογίας μεταβιβάσεων, δωρεών, γονικών παροχών και κληρονομιών ακινήτων με την κατάργηση μιας σειράς διατάξεων που προβλέπουν την υποβολή εντύπων δηλώσεων με αυτοπρόσωπη παρουσία των φορολογουμένων στις αρμόδιες ΔΟΥ και με την προσθήκη διατάξεων που καθιστούν τους συμβολαιογράφους υπευθύνους για τη συμπλήρωση και την υποβολή των δηλώσεων.

7. Επικαιροποίηση νομοθετικού πλαισίου σχετικά με τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης για κληρονομιές. Παρατείνεται από έξι (6) μήνες που είναι σήμερα, σε εννέα (9) μήνες, η προθεσμία υποβολής αρχικών ή νέων δηλώσεων φόρου κληρονομιών, υπό την προϋπόθεση ότι ο κληρονόμος απεβίωσε στην ημεδαπή.

8. Νέα διαδικασία προσδιορισμού της φορολογητέας αξίας ακινήτων που βρίσκονται εκτός συστήματος αντικειμενικών αξιών. Τροποποιείται η διαδικασία υποβολής δηλώσεων φορολογίας μεταβιβάσεων ακινήτων για περιοχές στις οποίες δεν ισχύει αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού της φορολογητέας αξίας. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι εντός 5 εργάσιμων ημερών από την υποβολή της δήλωσης η αρμόδια φορολογική αρχή θα ενεργεί προσωρινό προσδιορισμό της αγοραίας αξίας του μεταβιβαζόμενου ακινήτου, λαμβάνοντας υπόψη συγκριτικά στοιχεία, βιβλία τιμών ή άλλα τυχόν υπάρχοντα στοιχεία.

Αν η δηλωθείσα αξία συμπίπτει με την προσωρινή, αυτή θα κρίνεται ειλικρινής. Αν δεν συμπίπτει, ο φορολογούμενος, μέσα σε 2 μήνες από τον προσδιορισμό της προσωρινής αξίας, θα έχει το δικαίωμα να την αποδεχθεί και να υποβάλει τροποποιητική δήλωση, η οποία θεωρείται εμπρόθεσμη.

Σε περίπτωση που το τίμημα σε μεταβιβαστικό συμβόλαιο είναι μεγαλύτερο από την αξία, όπως αυτή προσδιορίζεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην προηγούμενη παράγραφο, ο φόρος θα επιβάλλεται στη μεγαλύτερη αξία.