«Στο άπειρο πορεύομαι, απ' το άπειρο ξεκίνησα,
κέντρο του σύμπαντος κι αθάνατος νόμιζα ο άμυαλος πως ήμουνα»
Με αυτό το «επιτύμβιο ρουμπάι», που ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου μπόλιασε με τη δική του «άτεχνη» ερμηνεία, ξεκινά μια αναμέτρηση με τον τρυγητή χρόνο και την ομορφιά της παρηγορητικότητας απέναντι στο φροϋδικό ανοίκειο. Ο Παπακωνσταντίνου γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 26 Απριλίου του 1959 στην Ελασσόνα και μεγάλωσε στον Τύρναβο. Σπούδασε Μηχανολόγος Μηχανικός στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Στον στρατό άρχισε να μορφοποιεί τα πρώτα του τραγούδια.
Ο Παπακωνσταντίνου συνδυάζει τη φυσική ευγένεια της παρουσίας του, με την τεράστια δυναμική της μουσικής και των στίχων του. Έχει δημιουργήσει ένα δικό του διάφανο σύμπαν από γυαλί και κεχριμπάρι, με αποσπερίτες, ανδρομέδες, τρυγητές κι αποδημητικά πουλιά, που μέσα ζουν ο Χομαγιούν και ο Βακάρ, ο Φορτίνο ο Σαμάνο, ο μάντης Τειρεσίας, ο Ραμόν. Ένα μουσικό στερέωμα, με αναφορές στη φύση, στην ελευθερία, στην επανάσταση, στην αλληλεγγύη, στον έρωτα.
Έχει εδραιώσει ένα ολόκληρο μαγικό λεξιλόγιο, που όπου κι αν το αντικρίσεις, σου θυμίζει αβίαστα εκείνον, χρησιμοποίει αλληλουχίες λέξεων, που μόνο ως ποίηση μπορούν να χαρακτηριστούν, λέει ιστορίες που κινούν τα μέσα σου, που ακονίζουν τον ελάχιστο εαυτό σου, που σε επιστρέφουν στην αρχή, μα συνάμα σε προσγειώνουν απότομα σε κοιλάδες και γκρεμούς, για να σε ανεβάσουν πάλι εκεί που φτερουγίζει ο νους.
Ο στίχος, όμως, του Θανάση Παπακωνσταντίνου δεν εξαντλείται σε λεκτικούς εντυπωσιασμούς στο πλαίσιο μιας συνειρμικής γραφής· εδράζεται και σε ένα στέρεο, καλά επεξεργασμένο νοηματικό βάθος και περιεχόμενο. Άλλοτε τα τραγούδια του –ιδιαίτερα στους πρώτους δίσκους– αναδεικνύουν κοινές υπαρξιακές αγωνίες του ανθρώπου (έρωτας, θάνατος). Αυτά τα τραγούδια είναι συνήθως πιο εσωτερικά, εξομολογητικά, γεμάτα εικόνες και προσωπικά βιώματα· ακουμπούν στο συλλογικό ασυνείδητο, δεν χαρακτηρίζονται από εσωστρέφεια και συγκινούν.
Σταδιακά, καθώς ωριμάζει ο ίδιος, πυκνώνουν τα τραγούδια που θίγουν κοινωνικοπολιτικά ζητήματα (φτώχεια, αδικία, καταπίεση της εξουσίας, προσφυγιά, ρατσισμός). Μέσα από αυτά τα τραγούδια προσπαθεί να αποκαταστήσει την κοινωνική αδικία στο επίπεδο της τέχνης, αναδεικνύοντας τις αποσυνάγωγες, περιθωριακές, λησμονημένες και αδικημένες μορφές της Ιστορίας και της ζωής.
Είναι τόσα πολλά τα στοιχεία που γοητεύουν στα τραγούδια του Θανάση Παπακωνσταντίνου, τόσο στιχουργικά όσο και μουσικά, που σίγουρα δυσκολεύεται κανείς να ξεχωρίσει ποια είναι η κυρίαρχη αιτία που τα παράξενα αυτά τραγούδια με τις περίεργες παρατονισμένες μελωδίες συγκινούν τόσο κόσμο και μάλιστα με μεγάλο ηλικιακό εύρος.
Έτσι λοιπόν, το διαγαλαξιακό οδοιπορικό από τον Τύρναβο στην Ανδρομέδα θα μπορούσαν να συντροφεύουν οι εξής στίχοι από τον Πεχλιβάνη:
Αγέρα να 'σαι τιμωρός, να 'σαι και παιχνιδιάρης
Κι αν βαρεθεί η ψυχούλα μου να 'ρθεις να μου την πάρεις
Για να κοιτάει από ψηλά του κόσμου τη ραστώνη
Να ξεχαστεί σαν των βουνών το περσινό το χιόνι
*Με πληροφορίες από Ogdoo.gr και The Book's Journal