Στη μεταναστευτική πίεση από τη Λιβύη και τις αυξημένες ροές προς την Κρήτη, αλλά και στον νέο ευρωπαϊκό μηχανισμό για την αντιμετώπιση έκτακτων συνθηκών και μαζικών αφίξεων, αναφέρθηκε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης.

«Το βασικό πρόβλημα της Ελλάδας στο ζήτημα των μεταναστευτικών ροών δεν είναι αυτή τη στιγμή το Αιγαίο όπου μέσα στο τελευταίο 9μηνο οι ροές ήταν στις 6.000 (αριθμός που παλιά αντιστοιχούσε σε 10-15 ημέρες) ούτε ο Έβρος, παρόλο που έχει φέτος αυξημένες ροές συγκριτικά με άλλα χρόνια, αλλά και πάλι τα απόλυτα νούμερα είναι χαμηλά.

Το βασικό μας πρόβλημα είναι η Λιβύη, ο νότος. Αυτό δείχνει ότι η συνεργασία των κρατών μπορεί να φέρει αποτέλεσμα. Σε αυτό έχει παίξει ρόλο και το ότι η ίδια η Τουρκία έχει αλλάξει την πολιτική της στο μεταναστευτικό, ελέγχει πλέον αρκετά τα ανατολικά της σύνορα. Έχει μια τελείως διαφορετική αντίληψη από αυτή που είχε όταν ζήσαμε τον Έβρο το 2020, αλλά αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι με την Τουρκία πάντοτε έχεις μια μεγάλη ανησυχία ότι αυτό το οποίο βιώνεις τώρα και λες ότι είναι μια καλή συνεργασία, κανείς δεν σου εγγυάται ότι θα συνεχιστεί.»

Ο υπουργός, ανέφερε επίσης ότι «από τις 16.000 εισροές που είχαμε το εννεάμηνο στην Κρήτη, αν είχαμε καταφέρει -και αυτό δουλεύουμε τώρα- να περιορίσουμε τις ροές που δεν προέρχονται από εμπόλεμο σημείο, θα μιλούσαμε για περίπου 30 με 40% μειωμένες ροές, άρα πολύ πιο διαχειρίσιμη κατάσταση.

Αυτό που προσπαθεί ο Επίτροπος σε αυτή τη διαδρομή, είναι να επιβάλλουμε στις χώρες του Κόλπου να κόψουν τις τράνζιτ πτήσεις προς Λιβύη, γιατί έτσι αυτομάτως μειώνεις μια μεγάλη δεξαμενή. Με την Αίγυπτο, που και από εκεί υπήρχε διαδρομή, έχουμε πολύ καλή συνεργασία και συμφωνία αυτή τη στιγμή και ευελπιστούμε να πετύχουμε το ίδιο και με τις χώρες του Κόλπου.»

Η ελληνική πρόταση

Ο Θάνος Πλεύρης έκανε γνωστό ότι «προχθές στο Συμβούλιο Υπουργών στο Λουξεμβούργο παρουσίασα μία ελληνική πρόταση, η οποία έτυχε μεγάλης αποδοχής. Η Ελλάδα λοιπόν λέει ότι όλα τα εργαλεία που έχουμε είναι σημαντικά όταν έχεις ομαλές μεταναστευτικές ροές είτε χαμηλότερες είτε πιο αυξημένες, αλλά όταν οι ροές σου είναι λελογισμένες.

Αντιθέτως, αυτό το οποίο έγινε στη Θέουτα με 80.000 κόσμο να μπαίνει μέσα σε δύο 24ωρα ή αυτό που πήγε να γίνει στον Έβρο και καταφέραμε να το αποτρέψουμε, είναι μια έκτακτη συνθήκη.

Η Ελλάδα λοιπόν προτείνει: Όταν έχεις εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού ή αν υπάρχει ένας αριθμός ικανός να δείχνει ότι έχουμε μοτίβο μαζικής εισβολής, θα πρέπει να ενεργοποιείται ένας μηχανισμός.

Αυτός ο μηχανισμός θα έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

  • Πρώτον μεγαλύτερη επιτήρηση στα σύνορα, με παρουσία Frontex, με ενεργητική παρουσία δηλαδή στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, δεν θα επιτρέπεις την είσοδο, θα σφραγίζεις τα σύνορά σου.
  • Δεύτερον, όταν έχει ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός, για αυτούς που μπαίνουν στη χώρα, δεν θα εξετάζεται άσυλο αλλά θα βγαίνει πράξη επιστροφής. Τα διαβατήριά τους δεν θα τα εκδίδουν οι χώρες καταγωγής αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση και κατά προτεραιότητα με πίεση στις χώρες καταγωγής ή στις χώρες διέλευσης. Θα μεταφέρονται πίσω με αυστηρές εμπορικές κυρώσεις από την Ευρώπη αν δεν συνεργαστούν.

Οι κόμβοι επιστροφής

Η Ελλάδα, η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία και η Αυστρία έχουν συμφωνήσει να κάνουν τους πρώτους κόμβους επιστροφής, που αφορά μόνο εκείνους που απορρίπτεται το άσυλο, σύμφωνα με τον υπουργό. «Οι κόμβοι επιστροφής πρέπει να βρίσκονται σε σημεία που να μην υπάρχουν εξωτερικά σύνορα με την Ευρώπη αλλά ούτε και εντός Ευρώπης.

Συζητάμε ήδη με 3-4 χώρες, με μια από αυτές, η οποία θα αποκαλυφθεί σε περίπου έναν μήνα όταν θα είμαστε έτοιμοι να κάνουμε ανακοινώσεις. Αν λοιπόν απορριφθεί το αίτημα ασύλου, ο άνθρωπος μεταφέρεται στη χώρα καταγωγής του. Αν αυτό έχει δυσκολία, θα συνεργαζόμαστε με μια τρίτη χώρα (η οποία σε πρώτη φάση θα είναι στην Αφρική), η οποία θα δέχεται να τον πάρει σε έναν χώρο, εν αναμονή της επιστροφής του στη χώρα καταγωγής του.

Η Ευρώπη διασφαλίζει ότι η λειτουργία των κέντρων αυτών θα είναι κατά τα πρότυπά της, με απόλυτο σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Μέχρι τέλη του χρόνου ή τον Ιανουάριο του 2027, αναμένεται να έχουμε υπογράψει τη συμφωνία με την τρίτη χώρα. Με το που υπογραφεί η συμφωνία θα ξεκινήσει ένα πιλοτικό πρόγραμμα εντός του ’27 και πιστεύουμε ότι στην ελληνική προεδρία, δηλαδή στο 2ο εξάμηνο του 27, θα έχουμε τη δυνατότητα να περάσουμε από το πιλοτικό πρόγραμμα στην πλήρη λειτουργία.»

Τέλος, ο υπουργός σημείωσε ότι μέχρι στιγμής, από τον πόλεμο στο Ιράν, δεν έχει παρατηρηθεί μεταφορά πληθυσμού, αυτή παραμένει εντός των ίδιων κρατών που βρίσκονται σε ένταση.