Ιδιαίτερα αποκαλυπτικό είναι δημοσίευμα των «New York Times» για τις κινήσεις της Ρωσίας και του Βλαντίμιρ Πούτιν. Άφθονο χρήμα για την εξαγορά ανθρώπων που έχουν φιλική στάση προς τη Ρωσία, στρατολόγηση μέσω του Telegram και ιερείς που από τον άμβωνα μετέφεραν αντιευρωπαϊκά μηνύματα με το αζημίωτο περιλάμβανε το εκτεταμένο σχέδιο του Κρεμλίνου να επηρεάσει την πολιτική κατάσταση στη Μολδαβία.

Η Μόσχα στο παρελθόν έχει αξιοποιήσει την παραπληροφόρηση, αλλά και την παράνομη πρόσβαση σε ηλεκτρονικά δίκτυα, για να πετύχει τον σκοπό του. Η περίπτωση όμως της Μολδαβίας, γράφει εκτενές ρεπορτάζ των «New York Times» που επικαλείται Δυτικούς αξιωματικούς των μυστικών υπηρεσιών, πήγαινε πολύ πιο μακριά από άλλες απόπειρες της Ρωσίας για να αποσταθεροποιήσει δυτικές χώρες.

Επρόκειτο για ένα πανάκριβο πρόγραμμα εξαγοράς ψήφων, με κόστος εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, που χρηματοδοτήθηκε από τον Μολδαβό δισεκατομμυριούχο Ιλάν Σορ. Το όλο πρόγραμμα φέρει την υπογραφή του Σκόλκοβο, της ρωσικής Silicon Valley.

Ο Σορ έφυγε από τη Μολδαβία το 2019, όταν κατηγορήθηκε για απάτη σε βάρος τραπεζών ύψους 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων. Πλέον έχει εγκατασταθεί στη Ρωσία, όπου, σύμφωνα με αξιωματούχους δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών, υπάγεται στον Σεργκέι Β. Κιριγένκο, υψηλόβαθμο στέλεχος της κυβέρνησης Πούτιν που είναι αρμόδιος για χώρες όπως η Μολδαβία, τις οποίες το Κρεμλίνο θεωρεί ότι βρίσκονται στη σφαίρα επιρροής του.

Την ώρα που ο Πούτιν μιλούσε για «υστερία της Δύσης για τη ρωσική απειλή», παράλληλα συγκαλούσε συσκέψεις για το πώς θα καταρρεύσουν εκ των έσω το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κεντρικό ρόλο σε αυτόν τον στόχο παίζει η Μολδαβία, μια μικρή χώρα με πληθυσμό μόλις τριών εκατομμυρίων, που στο μυαλό της ρωσικής ηγεσίας τουλάχιστον έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις. Η στρατηγικά τοποθετημένη Μολδαβία θα μπορούσε να γίνει ο χώρος από τον οποίο η Ρωσία θα μπορούσε να εξαπολύσει επιθέσεις στην Ουκρανία και την Ευρώπη.

Οι «New York Times» περιγράφουν ένα πρόγραμμα που ακόμη συνεχίζεται. Μίλησαν με ανθρώπους που συμμετείχαν (πολλοί φοβούνται αντίποινα), ενώ είχαν πρόσβαση σε δικαστικά και άλλα έγγραφα. Κάποια σημεία ήταν ήδη γνωστά, αλλά η πλήρης έκταση του προγράμματος αποκαλύπτεται μόλις σήμερα.

Η φιλοδυτική κυβέρνηση της χώρας υπό την Μάγια Σάντου έχει θέσει την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση σαν προτεραιότητα. Ωστόσο κάθε ψηφοφορία -προεδρικές και βουλευτικές εκλογές και το δημοψήφισμα για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση του 2024- μπήκε στο στόχαστρο του Κρεμλίνου και των μεθόδων για την επιρροή.

Στρατολογώντας ιερείς

Η Μόσχα δοκίμασε, μεταξύ άλλων, να πληρώσει ορθόδοξους ιερείς για να στρατολογήσουν ψηφοφόρους και να περάσουν τα ρωσικά αφηγήματα στους Μολδαβούς πιστούς από τους άμβωνες.

Εκατοντάδες Μολδαβοί ιερείς ταξίδεψαν στη Ρωσία από το καλοκαίρι του 2024, όπου επισκέφτηκαν ιερούς τόπους και ανώτερους εκκλησιαστικούς ηγέτες.

Πριν επιστρέψουν στην πατρίδα τους, υπέγραψαν ο καθένας ένα συμβόλαιο για χρεωστική κάρτα που εκδόθηκε από τη ρωσική τράπεζα Promsvyazbank, η οποία έχει σχέσεις με το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας και κατέχει το 49% της εταιρείας χρηματοοικονομικών υπηρεσιών του Ιλάν Σορ. 

Στο συμβόλαιο, δήλωναν ότι ήταν υπάλληλοι της «Evrazia», ενός οργανισμού συνδεδεμένου με το Κρεμλίνο, ο οποίος, σύμφωνα με αξιωματούχους των δυτικών μυστικών υπηρεσιών, προωθεί φιλορωσικές πολιτικές στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες.

Σε αντάλλαγμα για περίπου 1.000 δολάρια, οι ιερείς έπρεπε να παροτρύνουν τους πιστούς τους να απορρίψουν το δημοψήφισμα για την ένταξη της Μολδαβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και να κάνουν εκστρατεία κατά των φιλοδυτικών πολιτικών. Εκατοντάδες δέχτηκαν τα χρήματα, σύμφωνα με αξιωματούχους της Μολδαβίας.

«Εμείς, ο λαός, τι θέλουμε; Τα Σόδομα και τα Γόμορρα; Να μας κάψει ο Θεός ζωντανούς; Θα μας κάψει», έλεγε ένας από τους ιερείς σε πύρινο κήρυγμα.

Η κατασκήνωση στη Σερβία

Οι Ρώσοι έστησαν το καλοκαίρι του 2025 μια κατασκήνωση, με πολλές ανέσεις, στη Σερβία σαν βιτρίνα πίσω από την οποία εκπαίδευαν ανθρώπους που θα επιχειρούσαν να επηρεάσουν τα εκλογικά αποτελέσματα. Παράλληλα έτρεχαν προγράμματα στη Βοσνία και τη Μόσχα για την μετατροπή φιλορώσων Μολδαβών σε «στρατιώτες του Κρεμλίνου».

Μάθαιναν υπό την επίβλεψη της GRU, της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, να σπάνε τον κλοιό της αστυνομίας, εκπαιδεύονταν στα όπλα, ακόμη και να πυρπολούν κτίρια. Στο αντίστοιχο καμπ της Μόσχας τα μαθήματα αφορούσαν εκρηκτικά και χειρισμό drone.

Για τρεις με τέσσερις ημέρες μαθημάτων οι συμμετέχοντες αμείβονταν με 400 δολάρια, ένα τεράστιο ποσό για τα δεδομένα της Μολδαβίας.

Για όσους εμφανίζονταν απρόθυμοι να λάβουν μέρος σε αυτές τις δραστηριότητες οι Ρώσοι εκπαιδευτές απαντούσαν ξυλοκοπώντας όσους είχαν αντιρρήσεις, λένε κάποιες μαρτυρίες.

Για αυτές τις δουλειές δεν χρειάζονται πλήθη, «αρκεί να ανάψει η σπίθα από λίγα άτομα», αναφέρει Μολδαβός δικαστικός.

Υπολογίζεται ότι μέσω του Telegram άνθρωποι του Ιλάν Σορ προσέγγισαν πάνω από 150.000 Μολδαβούς με την υπόσχεση αποζημίωσης χρησιμοποιώντας 240 chatbot. Έγγραφα που καταγράφουν τις δραστηριότητες του Σορ δείχνουν ότι 38.000 άνθρωποι πληρώθηκαν με συνολικά 20 εκατ. δολάρια το 2024, πριν από το δημοψήφισμα.

Από τους στρατολογημένους (αφού έγινε έλεγχος μην είναι πληροφοριοδότες της αστυνομίας, για παράδειγμα) οι 35.000 χαρακτηρίστηκαν ακτιβιστές και άλλοι 1.200, πιο ψηλά στην ιεραρχία, «μάνατζερ».

Η εμπλοκή στις Εκλογές

Την ημέρα των Βουλευτικών Εκλογών, στις 28 Σεπτεμβρίου 2025, όλα ήταν έτοιμα, σύμφωνα με το ρωσικό σχέδιο. Πράκτορες που είχαν εκπαιδευτεί στη Σερβία ετοιμάζονταν να προκαλέσουν χάος στο Κισινάου, την πρωτεύουσα της Μολδαβίας, και αλλού. Φορούσαν κίτρινα και μπλε περιβραχιόνια για να αναγνωρίζονται μεταξύ τους μέσα στο πλήθος, ενώ ορισμένοι έφεραν εμπρηστικούς μηχανισμούς. Παράλληλα, Ρώσοι χάκερ είχαν εισχωρήσει στην Κεντρική Εκλογική Επιτροπή της Μολδαβίας και είχαν αναλάβει τον έλεγχο χιλιάδων router.

Όμως, οι Αρχές της Μολδαβίας ήταν προετοιμασμένες. Τις εβδομάδες πριν από τις εκλογές, η αστυνομία της Μολδαβίας πραγματοποίησε επιδρομές σε εκατοντάδες κατοικίες, συλλαμβάνοντας άτομα που είχαν συμμετάσχει στα στρατόπεδα ή είχαν λάβει χρήματα στο πλαίσιο του σχεδίου του Σορ. Όταν η αστυνομία συνέλαβε ύποπτους για σχεδιασμό βίαιων ενεργειών, κάποιοι από αυτούς ισχυρίστηκαν ότι οι εμπρηστικοί μηχανισμοί που είχαν στην κατοχή τους προορίζονταν…. για ένα πάρτι αποκάλυψης του φύλου του μωρού.

Στο μεταξύ, οι ειδικοί στον κυβερνοχώρο της Μολδαβίας, με τη βοήθεια δυτικών συμμάχων, απέτρεψαν τις επιθέσεις χάκερ.

Τελικά, ξέσπασαν διαμαρτυρίες, αλλά δεν σημειώθηκαν σοβαρά επεισόδια βίας. Το κόμμα της Μάγια Σάντου κέρδισε συγκεντρώνοντας λίγο πάνω από το 50% των ψήφων, κυρίως χάρη στη στήριξη της μολδαβικής διασποράς.

Για το Κρεμλίνο, καταλήγουν ο New York Times, η νίκη της καθόλου δεν ήταν αποτυχία. Η κυβέρνηση της Μολδαβίας αναγκάστηκε να δαπανήσει μια μικρή περιουσία και να αφιερώσει τεράστιους πόρους για να αποτρέψει τη ρωσική παρέμβαση.

Έκτοτε, το Κρεμλίνο έχει επεκτείνει τις προσπάθειές του. Και στη Μολδαβία κατανοούν ότι η Ρωσία παίζει παιχνίδι διαρκείας.