Στις γεωπολιτικές και επιχειρηματικές προκλήσεις που συνοδεύουν την ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου αναφέρθηκε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου AKTOR και της Atlantic SEE LNG, Αλέξανδρος Εξάρχου, αναδεικνύοντας τη σημασία του έργου για την ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.
Σε συνέντευξή του, ο επικεφαλής του ομίλου αναφέρθηκε στους ανταγωνισμούς που αναπτύσσονται γύρω από τις ενεργειακές διαδρομές, στον ρόλο της Τουρκίας, στις συμφωνίες προμήθειας αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), αλλά και στις δημόσιες συζητήσεις που αφορούν τις επαφές του με την πρώην πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.
Η στρατηγική σημασία του Κάθετου Διαδρόμου
Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί ένα σημαντικό εγχείρημα για τη μεταφορά φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τις χώρες της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, αξιοποιώντας υφιστάμενες και νέες ενεργειακές υποδομές.
Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Εξάρχου, η ανάπτυξη του έργου μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου ενεργειακών προμηθειών στην ευρωπαϊκή αγορά, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού της.
Η δυνατότητα μεταφοράς αμερικανικού LNG προς περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές δημιουργεί νέες εμπορικές προοπτικές, αλλά απαιτεί συντονισμό μεταξύ εταιρειών, διαχειριστών δικτύων και κρατικών αρχών.
Οι ανταγωνισμοί και ο ρόλος της Τουρκίας
Ο επικεφαλής της AKTOR υποστήριξε ότι γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο αναπτύσσονται σημαντικοί ανταγωνισμοί, καθώς η επιλογή των διαδρομών μεταφοράς φυσικού αερίου επηρεάζει τόσο τα επιχειρηματικά συμφέροντα όσο και τις γεωπολιτικές ισορροπίες.
Αναφέρθηκε σε εταιρείες που ανταγωνίζονται τους αμερικανικούς προμηθευτές, καθώς και σε παράγοντες που θα προτιμούσαν τη διοχέτευση ενεργειακών ποσοτήτων μέσω διαφορετικών χωρών.
Στο πλαίσιο αυτό, στάθηκε και στον ρόλο της Τουρκίας, επισημαίνοντας τη διαφορετική θεσμική θέση της σε σχέση με την Ελλάδα, η οποία λειτουργεί εντός του κανονιστικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η τοποθέτησή του αναδεικνύει τη σημασία του ανταγωνισμού μεταξύ εναλλακτικών ενεργειακών διαδρομών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει τεκμηριωθεί κάποια συγκεκριμένη ενέργεια παρεμπόδισης του έργου από την τουρκική πλευρά.
Οι διευκρινίσεις για την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι αναφορές του Αλέξανδρου Εξάρχου στην Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και στις συζητήσεις που έχουν αναπτυχθεί γύρω από τις επαφές της με επιχειρηματικούς παράγοντες.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι η επιχειρηματική πρωτοβουλία για τον Κάθετο Διάδρομο είχε ξεκινήσει πριν από την άφιξή της στην Ελλάδα. Παράλληλα, αναγνώρισε τη συμβολή της στην προώθηση των ενεργειακών συμφωνιών και στην υποστήριξη της συνεργασίας με αμερικανικές εταιρείες.
Απαντώντας σε ερωτήματα για κοινές μετακινήσεις και συναντήσεις, υποστήριξε ότι από τη δική του πλευρά τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες και ότι οι σχετικές επαφές είχαν δημόσιο και επιχειρηματικό χαρακτήρα.
Για τα δημοσιεύματα που έθεσαν ερωτήματα σχετικά με τις συγκεκριμένες σχέσεις, ο κ. Εξάρχου εξέφρασε τη διαφωνία του με την παρουσίαση των γεγονότων, αποδίδοντας πολιτικά κίνητρα σε μέρος της σχετικής κριτικής. Πρόκειται για τη δική του εκτίμηση, ενώ τα ζητήματα που έχουν τεθεί στον δημόσιο διάλογο παραμένουν διακριτά από τις επιχειρηματικές συμφωνίες.
Οι συμφωνίες για το αμερικανικό LNG
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου αναφέρθηκε επίσης στη συνεργασία της Atlantic SEE LNG με αμερικανικούς ενεργειακούς ομίλους και στις μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας φυσικού αερίου.
Όπως εξήγησε, η εξασφάλιση ποσοτήτων LNG για μεγάλο χρονικό διάστημα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη ενός σταθερού δικτύου προμήθειας και διάθεσης στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η πρώτη μακροχρόνια συμφωνία, σύμφωνα με τις αναφορές του, προβλέπει προμήθειες από το 2030 έως το 2050, δημιουργώντας προοπτικές για εμπορική δραστηριότητα σε βάθος εικοσαετίας.
Παράλληλα, σημείωσε ότι έχουν προχωρήσει συμφωνίες με την Αλβανία και τη Βοσνία, ενώ βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια συζητήσεις με άλλες χώρες της περιοχής, μεταξύ των οποίων η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Ουκρανία.
Η ενεργειακή κρίση και οι προειδοποιήσεις για τον χειμώνα
Ο επικεφαλής της AKTOR εξέφρασε προβληματισμό για τις προοπτικές της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς, εκτιμώντας ότι ο επερχόμενος χειμώνας μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα απαιτητικός.
Κατά την άποψή του, η καθυστέρηση της Ευρώπης να εξασφαλίσει επαρκείς ποσότητες φυσικού αερίου μέσω μακροχρόνιων συμφωνιών ενδέχεται να αυξήσει το κόστος προμήθειας, σε μια περίοδο έντονου διεθνούς ανταγωνισμού.
Υποστήριξε επίσης ότι απαιτείται συντονισμένη ευρωπαϊκή αντιμετώπιση, ακόμη και με κοινά χρηματοδοτικά εργαλεία, ώστε να περιοριστεί η μετακύλιση των ενεργειακών επιβαρύνσεων σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στο πλαίσιο αυτό αξιολόγησε θετικά τις πρωτοβουλίες του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για την ανάδειξη της ενεργειακής κρίσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Οι επενδύσεις και η σημασία της πολιτικής σταθερότητας
Στη συνέντευξή του, ο Αλέξανδρος Εξάρχου αναφέρθηκε και στην πορεία της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνοντας το ενδιαφέρον αμερικανικών επενδυτικών κεφαλαίων για τη χώρα.
Υποστήριξε ότι οι οικονομικές επιδόσεις των τελευταίων ετών έχουν ενισχύσει την επενδυτική εικόνα της Ελλάδας, ενώ σημείωσε ότι η πολιτική σταθερότητα αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τις αποφάσεις διεθνών επενδυτών.
Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για τις ευρύτερες οικονομικές εξελίξεις στην Ευρώπη, ιδιαίτερα για τις πιέσεις στο κόστος δανεισμού και τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση στην ανάπτυξη.
Οι νέες συνεργασίες και οι επόμενες κινήσεις
Ο επικεφαλής του ομίλου αναφέρθηκε, τέλος, στη συνεργασία με τη Motor Oil, τόσο στους τομείς της διαχείρισης απορριμμάτων και νερού όσο και σε ενεργειακές υποδομές.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στο σχέδιο της Διώρυγα Gas και στην ανάπτυξη πλωτής μονάδας αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG στην περιοχή της Κορίνθου, η οποία θα μπορούσε να ενισχύσει τις δυνατότητες τροφοδοσίας του Κάθετου Διαδρόμου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στόχος είναι να ολοκληρωθούν οι σχετικές συμφωνίες έως το τέλος του έτους.
Η εξέλιξη του Κάθετου Διαδρόμου αναμένεται να εξαρτηθεί από τη διαθεσιμότητα ποσοτήτων φυσικού αερίου, την εμπορική ζήτηση, τη λειτουργία των υποδομών και τη συνεργασία των εμπλεκόμενων χωρών. Για την Ελλάδα, το εγχείρημα συνδέεται με την προσπάθεια ενίσχυσης του ρόλου της στην περιφερειακή ενεργειακή αγορά.