Την έκδοση κύριων συντάξεων μέσα σε έναν μήνα από την υποβολή της αίτησης υπόσχεται ο e-ΕΦΚΑ από τον Φεβρουάριο του 2027, ενεργοποιώντας ένα νέο ψηφιακό μοντέλο απονομής που θα συνδέει σε ενιαία διαδικασία τόσο την κύρια όσο και την επικουρική σύνταξη.
Το νέο σύστημα βασίζεται στην πλήρη ψηφιοποίηση της ασφαλιστικής ιστορίας εκατομμυρίων ασφαλισμένων και στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος που φιλοδοξεί να αλλάξει οριστικά την εικόνα των καθυστερήσεων στις συντάξεις.
Κατά την παρουσίαση του έργου, η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, και ο διοικητής του ΕΦΚΑ, Αλέξανδρος Βαρβέρης, τόνισαν ότι από τον επόμενο μήνα ξεκινά η ενημέρωση της ασφαλιστικής ιστορίας για τους παλαιούς ασφαλισμένους, ενώ μέσα στους επόμενους μήνες αναμένονται τα πρώτα απτά αποτελέσματα στην επιτάχυνση της απονομής συντάξεων.
Στην «καρδιά» της νέας προσπάθειας βρίσκεται η ψηφιοποίηση του ασφαλιστικού αρχείου πριν από το 2001, δηλαδή δεκάδων εκατομμυρίων εγγράφων και ενσήμων που μέχρι σήμερα διατηρούνται σε φυσική μορφή. Συνολικά πρόκειται για περίπου 53 εκατομμύρια σελίδες ασφαλιστικών στοιχείων, οι οποίες θα περάσουν σταδιακά σε ψηφιακή μορφή ώστε να μπορούν να αναγνωρίζονται αυτόματα από τα πληροφοριακά συστήματα του ΕΦΚΑ.
Η ενοποίηση της διαδικασίας έκδοσης κύριας και επικουρικής σύνταξης αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλαγές του νέου μοντέλου. Μέχρι σήμερα, οι δύο διαδικασίες κινούνται συχνά με διαφορετικές ταχύτητες, με αποτέλεσμα χιλιάδες συνταξιούχοι να λαμβάνουν την κύρια σύνταξη και να περιμένουν επί μήνες ή ακόμη και χρόνια για την επικουρική.
Με το νέο ψηφιακό σύστημα, ο ασφαλισμένος θα υποβάλλει μία και μοναδική αίτηση και η πλατφόρμα θα επεξεργάζεται ταυτόχρονα τόσο τα δικαιώματα κύριας όσο και επικουρικής ασφάλισης. Ο έλεγχος των ασφαλιστικών στοιχείων θα γίνεται αυτοματοποιημένα, ενώ οι φάκελοι θα διαχειρίζονται μέσα από ενιαίο πληροφοριακό περιβάλλον.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η πλήρης ψηφιοποίηση των αρχείων αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο του 2026. Από εκεί και πέρα, στόχος είναι η έκδοση κύριας σύνταξης να μπορεί να πραγματοποιείται ακόμη και μέσα σε λίγες ώρες για τις περιπτώσεις χωρίς εκκρεμότητες ή ελλείψεις στοιχείων.
Παράλληλα, αλλάζει πλήρως και η εικόνα που θα έχει ο ασφαλισμένος για την ασφαλιστική του πορεία. Με την ολοκλήρωση του έργου, κάθε πολίτης θα έχει άμεση πρόσβαση στο πλήρες ασφαλιστικό του βιογραφικό ακόμη και από το κινητό του τηλέφωνο.
Στην πράξη, θα μπορεί να βλέπει ηλεκτρονικά όλα τα ένσημά του, τον συνολικό χρόνο ασφάλισης, τις μεταβολές στην εργασιακή του πορεία, αλλά και την κατάσταση των εισφορών του. Ήδη έχουν ψηφιοποιηθεί περισσότερες από 47 εκατομμύρια καρτέλες ασφαλισμένων και κάθε μήνα το σύστημα θα εμπλουτίζεται με επιπλέον ασφαλιστικό χρόνο.
Μέχρι σήμερα, μέσω του συστήματος «ΑΤΛΑΣ», οι ασφαλισμένοι μπορούσαν να έχουν εικόνα μόνο για τα ένσημα και τις εισφορές από το 2001 και μετά. Η νέα ψηφιοποίηση καλύπτει ασφαλιστικά στοιχεία από το 1980 και μετά, ουσιαστικά μια πλήρη ασφαλιστική διαδρομή περίπου 45 ετών.
Το νέο μοντέλο αφορά τόσο την κύρια όσο και την επικουρική ασφάλιση και θεωρείται κρίσιμο βήμα για τη μετάβαση σε ένα πλήρως «άυλο» ασφαλιστικό σύστημα. Μέσω της αυτόματης ανάγνωσης των ψηφιακών χρόνων ασφάλισης, το πληροφοριακό σύστημα θα μπορεί να επεξεργάζεται τα στοιχεία χωρίς να απαιτείται χειροκίνητος έλεγχος φακέλων και φυσικών αρχείων.
Σημαντικές αλλαγές έρχονται και στην καθημερινή εξυπηρέτηση των ασφαλισμένων. Μετά την ολοκλήρωση του έργου, οι συνταξιούχοι θα μπορούν να βλέπουν ηλεκτρονικά τη συνταξιοδοτική τους απόφαση, τις μηνιαίες πληρωμές, αλλά και τυχόν αναδρομικά ποσά που δικαιούνται.
Αντίστοιχα, εργαζόμενοι, επαγγελματίες και αγρότες θα μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την πορεία των εισφορών τους. Οι μισθωτοί θα ενημερώνονται για το πότε καταβάλλονται οι ασφαλιστικές εισφορές από τον εργοδότη τους, ενώ οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αγρότες θα βλέπουν πότε εκδίδεται η ταυτότητα πληρωμής εισφορών.
Μέσα από το ίδιο περιβάλλον θα εμφανίζονται επίσης στοιχεία για τον ασφαλιστικό χρόνο, πιθανές οφειλές, αλλά και η ύπαρξη ή μη ασφαλιστικής ικανότητας.
Το νέο ψηφιακό προφίλ του ασφαλισμένου θα συνδέεται επιπλέον με υπηρεσίες της ΗΔΙΚΑ και την Κάρτα Αναπηρίας, επιτρέποντας την ενιαία πρόσβαση σε παραπεμπτικά εξετάσεων, ηλεκτρονικές συνταγές φαρμάκων και άλλες υπηρεσίες υγείας.
Στο υπουργείο Εργασίας εκτιμούν ότι η πλήρης ψηφιοποίηση του ασφαλιστικού συστήματος θα περιορίσει σημαντικά τις καθυστερήσεις, θα μειώσει τη γραφειοκρατία και θα επιτρέψει ταχύτερη απονομή συντάξεων, ειδικά για τους νέους συνταξιούχους που διαθέτουν πλήρη και καθαρή ασφαλιστική εικόνα.
Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, παραμένει η επιτυχής ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης του παλαιού ασφαλιστικού αρχείου και η διασύνδεση όλων των πληροφοριακών συστημάτων, ώστε ο ΕΦΚΑ να μπορέσει πράγματι να περάσει σε μια νέα εποχή ταχύτερων και πλήρως ηλεκτρονικών συντάξεων.