Πολλά προβλήματα σε όλο τον πλανήτη προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν. H αυξανόμενη έλλειψη αργού πετρελαίου απειλεί να εξελιχθεί σε κάτι ακόμη χειρότερο μπορεί να προκαλέσει την έλλειψη σχεδόν των πάντων.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει περιορίσει τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, μειώνοντας την παγκόσμια προσφορά κατά περίπου ένα πέμπτο. Η διαταραχή αυτή δεν έχει εκτοξεύσει μόνο τις τιμές των καυσίμων, αλλά έχει επίσης πιέσει την προσφορά πετροχημικών που είναι απαραίτητα για την παραγωγή καθημερινών προϊόντων όπως παπούτσια, ρούχα και πλαστικές σακούλες.

Αυτή η πίεση εξαπλώνεται πλέον σε κάθε γωνιά της καταναλωτικής αγοράς, καθώς αυξάνονται οι τιμές υλικών όπως το πλαστικό, το καουτσούκ και ο πολυεστέρας. Ο αντίκτυπος είναι μέχρι στιγμής πιο εμφανής στην Ασία, η οποία αντιπροσωπεύει πάνω από το ήμισυ της παγκόσμιας μεταποίησης και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές πετρελαίου και άλλων πρώτων υλών.

Στην Ιαπωνία, η πετρελαϊκή κρίση έχει προκαλέσει φόβους ότι ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια δεν θα μπορούν να λάβουν θεραπεία λόγω έλλειψης πλαστικών σωλήνων που χρησιμοποιούνται στην αιμοκάθαρση. Κατασκευαστές γαντιών στη Μαλαισία αναφέρουν ότι η έλλειψη ενός παραπροϊόντος πετρελαίου, απαραίτητου για την παραγωγή λάτεξ από καουτσούκ, απειλεί την παγκόσμια προμήθεια ιατρικών γαντιών.

Στη Νότια Κορέα, όπου οι πολίτες έχουν αρχίσει να αγοράζουν πανικόβλητοι σακούλες απορριμμάτων, η κυβέρνηση έχει ενθαρρύνει τους διοργανωτές εκδηλώσεων να περιορίσουν τη χρήση ειδών μίας χρήσης. 

Η Ταϊβάν δημιούργησε γραμμή υποστήριξης για κατασκευαστές που έχουν ξεμείνει από πλαστικό, ενώ οι καλλιεργητές ρυζιού δήλωσαν στα τοπικά μέσα ότι ενδέχεται να αυξήσουν τις τιμές επειδή δεν μπορούν να προμηθευτούν σακούλες κενού αέρος.

«Αυτό επηρεάζει τα πάντα πολύ, πολύ γρήγορα: μπύρα, νουντλς, πατατάκια, παιχνίδια, καλλυντικά», ανέφερε ο Dan Martin, συν-επικεφαλής επιχειρηματικής πληροφόρησης στην εταιρεία συμβούλων Dezan Shira & Associates, που βοηθά διεθνείς επιχειρήσεις να επεκταθούν στην Ασία.

Ο λόγος είναι ότι καπάκια πλαστικών, κιβώτια, σακουλάκια σνακ και δοχεία γίνονται όλο και πιο δύσκολο να εξασφαλιστούν. Τα παράγωγα πετρελαίου είναι επίσης απαραίτητα για την παραγωγή συγκολλητικών για υποδήματα και έπιπλα, βιομηχανικών λιπαντικών για μηχανήματα και διαλυτών για βαφές και διαδικασίες καθαρισμού, πρόσθεσε ο Dan Martin.

«Η μετάδοση από τη διαταραχή στο πετρέλαιο και τη ναυτιλία προς τα πετροχημικά και τα καταναλωτικά αγαθά είναι πολύ γρήγορη», είπε ο Dan Martin.

Η αναστάτωση στις αγορές πρώτων υλών και στη μεταποίηση ασκεί ανοδικές πιέσεις στον παγκόσμιο πληθωρισμό και επιβαρύνει την οικονομική ανάπτυξη. Οι παραγωγοί πληρώνουν περισσότερα για ενέργεια και πρώτες ύλες, γεγονός που πλήττει τα περιθώρια κέρδους και αρχίζει να μετακυλίεται στους καταναλωτές. Το αυξημένο κόστος καυσίμων ανατρέπει τα ταξίδια και την εφοδιαστική αλυσίδα, ενώ η περιορισμένη προσφορά άλλων υλικών από τη Μέση Ανατολή, όπως λιπάσματα και ήλιο, μπορεί να οδηγήσει σε ακριβότερα τρόφιμα και ηλεκτρονικά.

«Τέτοιες σύνθετες αλυσιδωτές επιπτώσεις εμφανίζονται σε μια περίοδο που πολλές οικονομίες έχουν περιορισμένα περιθώρια να απορροφήσουν σοκ», ανέφερε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σε ανάρτηση. 

«Αν και ο πόλεμος μπορεί να διαμορφώσει την παγκόσμια οικονομία με διαφορετικούς τρόπους, όλα οδηγούν σε υψηλότερες τιμές και χαμηλότερη ανάπτυξη», πρόσθεσε το ΔΝΤ.

Οι λύσεις για τις επιπτώσεις του πολέμου

Οι χώρες έχουν αρχίσει να απελευθερώνουν ιστορικά μεγάλες ποσότητες πετρελαίου από στρατηγικά αποθέματα για να μετριάσουν τις επιπτώσεις του πολέμου. Όμως, μεγάλο μέρος της διευρυνόμενης έλλειψης οφείλεται στην έλλειψη νάφθας, ενός παραπροϊόντος πετρελαίου και βασικής πρώτης ύλης για συνθετικά υλικά, για την οποία υπάρχουν πολύ μικρότερα αποθέματα και καμία εναλλακτική.

Ορισμένες πετροχημικές εταιρείες στην Ασία, που λαμβάνει πάνω από το ήμισυ της νάφθας της από τη Μέση Ανατολή, έχουν μειώσει την παραγωγή ή έχουν επικαλεστεί «ανωτέρα βία» τις τελευταίες εβδομάδες λόγω περιορισμένων πρώτων υλών, ένας νομικός όρος που αναφέρεται σε απρόβλεπτες συνθήκες που εμποδίζουν την εκπλήρωση συμβολαίων.

Η Νότια Κορέα εκμεταλλεύτηκε την προσωρινή αναστολή αμερικανικών κυρώσεων σε ορισμένα ρωσικά πετρελαϊκά προϊόντα για να αγοράσει το πρώτο φορτίο νάφθας από τη Μόσχα μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία. Παράλληλα, επέβαλε απαγόρευση εξαγωγών νάφθας για να διατηρήσει την εγχώρια επάρκεια.

Ο Martin, που συνεργάζεται με κατασκευαστές στο Βιετνάμ, δήλωσε ότι η σπανιότητα της νάφθας αυξάνει το κόστος εισροών για τους πελάτες του, ιδιαίτερα για όσους παράγουν προϊόντα με αυστηρές προδιαγραφές, όπως ημιαγωγούς, εξαρτήματα αυτοκινήτων και συσκευασίες ιατρικής ή διατροφικής χρήσης.

«Δεν υπάρχουν πολλές επιλογές, πέρα από τη μείωση της παραγωγής και της κατανάλωσης ενέργειας», είπε και πρόσθεσε: «Όλες οι εταιρείες ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Όλοι βρίσκονται ακριβώς στην ίδια θέση».

Καθώς οι παραγωγοί σπεύδουν να εξασφαλίσουν υλικά, το κόστος του πλαστικού και των προϊόντων που το περιέχουν αυξάνεται. 

Οι τιμές ρητινών πλαστικού στην Ασία έχουν αυξηθεί έως και 59% σε ιστορικά υψηλά επίπεδα από τα τέλη Φεβρουαρίου, σύμφωνα με την ICIS.

Ένας από τους μεγαλύτερους χονδρεμπόρους πλαστικών συσκευασιών στην Ταϊλάνδη δήλωσε ότι αύξησε τις τιμές κατά 10% για τις διαφανείς σακούλες σελοφάν που χρησιμοποιούνται ευρέως στην εστίαση. 

Στην Ινδία, τα μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι το εμφιαλωμένο νερό ακριβαίνει, ενώ τα καπάκια πλαστικών μπουκαλιών έχουν τετραπλασιάσει την τιμή τους από την έναρξη του πολέμου. 

Εκπρόσωπος της Nongshim, της μεγαλύτερης εταιρείας instant noodles στη Νότια Κορέα, δήλωσε ότι ο προμηθευτής πλαστικών συσκευασιών διαθέτει αποθέματα περίπου ενός μήνα.

Η Shariene Goh, αναλύτρια πετροχημικών στην ICIS, σημείωσε ότι προϊόντα που βασίζονται έντονα σε πλαστική συσκευασία, όπως τα καλλυντικά, ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ελλείψεις ακόμη νωρίτερα.

«Οι τελικοί τομείς μπορεί να βασιστούν στα αποθέματά τους, τα οποία όμως θα εξαντληθούν με τον χρόνο», είπε και πρόσθεσε: «Πιστεύω ότι σύντομα θα αρχίσουν να ξεμένουν».