Σε καθεστώς διαρκούς επανεξέτασης ανά 15 ημέρες περνά η κυβερνητική παρέμβαση στην αγορά καυσίμων, καθώς η εκτόξευση των διεθνών τιμών ενέργειας έχει μεταφερθεί πλέον στην αντλία, πιέζοντας έντονα τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Με τις τιμές της αμόλυβδης και του πετρελαίου κίνησης να κινούνται πλέον σταθερά γύρω από τα 2,20 ευρώ το λίτρο, η κυβέρνηση ετοιμάζει ένα σύστημα παρεμβάσεων το οποίο δεν θα έχει σταθερό ύψος για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αντίθετα, οι επιδοτήσεις θα επανακαθορίζονται ανά δεκαπενθήμερο, ανάλογα με την πορεία του πετρελαίου, τις διεθνείς τιμές των καυσίμων και τις συνθήκες που θα επικρατούν στην ελληνική αγορά.
Το πρώτο κρίσιμο ραντεβού έχει οριστεί για τις 30 Σεπτεμβρίου, όταν το οικονομικό επιτελείο αναμένεται να ανακοινώσει την παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης. Την ίδια ημέρα αναμένονται ξεχωριστές ανακοινώσεις από τα δύο διυλιστήρια της χώρας για τις εκπτώσεις που θα εφαρμόσουν τόσο στο ντίζελ όσο και στην αμόλυβδη.
Έως 20 λεπτά φθηνότερο το ντίζελ
Το ακριβές ύψος των παρεμβάσεων αναμένεται να οριστικοποιηθεί ακόμη και την τελευταία στιγμή. Και αυτό γιατί οι τιμές στις διεθνείς αγορές αλλάζουν καθημερινά, μεταβάλλοντας το κόστος προμήθειας και, τελικά, την τιμή που φτάνει στα πρατήρια.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, πάντως, ο σχεδιασμός προβλέπει κρατική επιδότηση 10 έως 15 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης. Σε αυτή αναμένεται να προστεθεί έκπτωση περίπου 5 λεπτών ανά λίτρο από τα διυλιστήρια.
Αυτό σημαίνει ότι η συνολική παρέμβαση στο ντίζελ μπορεί να φθάσει τα 15 έως 20 λεπτά ανά λίτρο.
Για την αμόλυβδη δεν προβλέπεται, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, απευθείας κρατική επιδότηση. Ωστόσο, τα διυλιστήρια αναμένεται να συνεχίσουν την πολιτική εκπτώσεων, με το ύψος της παρέμβασης να εκτιμάται κοντά στα 10 λεπτά ανά λίτρο.
Οι εκπτώσεις αυτές θα αφαιρούνται από την τιμή που διαμορφώνεται κάθε ημέρα στην αγορά. Συνεπώς, δεν «κλειδώνουν» συγκεκριμένη τελική τιμή στην αντλία, αλλά λειτουργούν ως ένα μαξιλάρι απέναντι στις αυξήσεις.
Νέος λογαριασμός κάθε 15 ημέρες
Η σημαντικότερη αλλαγή στον μηχανισμό στήριξης είναι ότι τα ποσά δεν θεωρούνται δεδομένα για ολόκληρο τον μήνα.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει να επανεξετάζει το ύψος των παρεμβάσεων ανά 15 ημέρες, ώστε να προσαρμόζεται στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών.
Έτσι, μετά τις ανακοινώσεις της 30ής Σεπτεμβρίου, ο επόμενος σταθμός είναι η 14η Οκτωβρίου, όταν θα γίνει νέα αποτίμηση της κατάστασης και θα αποφασιστεί εάν η επιδότηση στο ντίζελ πρέπει να αυξηθεί, να μειωθεί ή να παραμείνει στα ίδια επίπεδα.
Αντίστοιχος κύκλος επανεξέτασης προβλέπεται και μέσα στον Νοέμβριο, εφόσον οι συνθήκες στις διεθνείς ενεργειακές αγορές παραμείνουν ιδιαίτερα ασταθείς.
Πετρέλαιο θέρμανσης: Στόχος τα 1,70-1,75 ευρώ
Η 14η Οκτωβρίου είναι όμως η ημερομηνία-κλειδί και για τα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς μία ημέρα αργότερα αρχίζει η διάθεσή του.
Ο σχεδιασμός προβλέπει συνδυασμένη παρέμβαση κράτους και διυλιστηρίων απευθείας στην αντλία, η οποία, σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, μπορεί να φθάσει συνολικά περίπου τα 30 λεπτά ανά λίτρο.
Το ποσό θα αφαιρείται από την τιμή που θα έχει διαμορφωθεί εκείνη την περίοδο. Εάν, για παράδειγμα, η τιμή αγοράς είναι 2 ευρώ, η επιδότηση των 30 λεπτών θα οδηγεί θεωρητικά τη λιανική στα 1,70 ευρώ.
Κυβερνητικός στόχος είναι η τελική τιμή του πετρελαίου θέρμανσης να διαμορφωθεί κοντά στα 1,70-1,75 ευρώ ανά λίτρο, δηλαδή περίπου στα επίπεδα στα οποία είχε ολοκληρωθεί η προηγούμενη χειμερινή περίοδος τον περασμένο Απρίλιο.
Το κατά πόσο ο στόχος θα επιτευχθεί θα εξαρτηθεί, ωστόσο, από τις διεθνείς τιμές των επόμενων εβδομάδων.
Αύξηση 15%-20% στο επίδομα θέρμανσης
Παράλληλα με την παρέμβαση στην αντλία, η κυβέρνηση ετοιμάζει και δεύτερη γραμμή άμυνας απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Πρόκειται για την οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, η οποία, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, εξετάζεται να κινηθεί μεταξύ 15% και 20%.
Σε αντίθεση με τις επιδοτήσεις στην αντλία, το αυξημένο επίδομα δεν θα επανεξετάζεται ανά δεκαπενθήμερο, αλλά θα ισχύσει για ολόκληρη τη χειμερινή περίοδο.
Τα ποσά διαφοροποιούνται σημαντικά ανάλογα με την περιοχή κατοικίας, τις κλιματικές συνθήκες, την οικογενειακή κατάσταση και την πηγή θέρμανσης.
Για παράδειγμα, οικογένεια με δύο παιδιά σε ορεινή περιοχή της Αρκαδίας υπολογίζεται ότι μπορεί να λάβει συνολικά περίπου 636 ευρώ εφόσον θερμαίνεται με πετρέλαιο και 884 ευρώ εφόσον χρησιμοποιεί ηλεκτρικό ρεύμα.
Στην Αγία Παρασκευή της Αττικής τα αντίστοιχα ποσά εκτιμώνται στα 287 ευρώ και 399 ευρώ, στη Λαμία στα 318 και 441 ευρώ, ενώ στη Θεσσαλονίκη μπορούν να φθάσουν τα 358 ευρώ για το πετρέλαιο και τα 497 ευρώ για το ηλεκτρικό ρεύμα.
Η καταβολή αναμένεται να γίνει σε δύο στάδια, με προκαταβολή πριν από τα Χριστούγεννα και εξόφληση μέσα στο 2027.
Και το ηλεκτρικό ρεύμα στην εξίσωση
Την ενεργειακή εξίσωση του χειμώνα συμπληρώνει το ηλεκτρικό ρεύμα, καθώς την 1η Οκτωβρίου αναμένονται οι νέες ανακοινώσεις των προμηθευτών για τα τιμολόγια.
Η εικόνα στη χονδρεμπορική αγορά δημιουργεί προβληματισμό. Η μέση τιμή τον Σεπτέμβριο εμφανίζεται αυξημένη κατά 19,3% έναντι του Αυγούστου, φθάνοντας στα 159,2 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι σε ποιο βαθμό η αύξηση αυτή θα περάσει στους λογαριασμούς λιανικής.
Τον Σεπτέμβριο, πάντως, τα σταθερά «μπλε» τιμολόγια είχαν εμφανιστεί ανταγωνιστικότερα από τα κυμαινόμενα «πράσινα», καθώς οι χαμηλότερες προσφορές στα σταθερά ξεκινούσαν περίπου από 11,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, έναντι 14,7 λεπτών ανά κιλοβατώρα στα πράσινα.
Με το ενεργειακό κόστος να ανεβαίνει ταυτόχρονα σε καύσιμα, θέρμανση και ηλεκτρισμό, το επόμενο διάστημα μετατρέπεται σε κρίσιμο τεστ τόσο για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς όσο και για τα δημόσια οικονομικά. Η κυβέρνηση επιλέγει προς το παρόν την τακτική των στοχευμένων και βραχυχρόνιων παρεμβάσεων, διατηρώντας τη δυνατότητα να αλλάζει το ύψος των επιδοτήσεων κάθε δύο εβδομάδες.
Το πρώτο τεστ θα γίνει στις 30 Σεπτεμβρίου στην αντλία. Το δεύτερο και σημαντικότερο έρχεται στις 14 Οκτωβρίου, όταν θα φανεί πόσο βαθιά θα χρειαστεί να μπει το χέρι στην τσέπη του κράτους για να περιοριστεί ο ενεργειακός λογαριασμός του χειμώνα.