Αλλαγές φέρνει το νέο φορολογικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Το υπουργείο έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το νέο σχέδιο νόμου με τίτλο «Διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας-Ενσωμάτωση των Οδηγιών (ΕΕ) 2023/2226 και (ΕΕ) 2025/872», φέρνοντας σημαντικές αλλαγές στον τρόπο παρακολούθησης των εισοδημάτων, των περιουσιακών στοιχείων και των συναλλαγών των φορολογουμένων στην Ελλάδα, στοχεύοντας στην ενίσχυση της φορολογικής διαφάνειας.

Τραπεζικοί λογαριασμοί και επενδυτικά έσοδα υπό αυστηρό έλεγχο

Οι τράπεζες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα παρέχουν πλέον πλήρη στοιχεία για κάθε δηλωτέο λογαριασμό. Αυτό περιλαμβάνει: υπόλοιπα και αξία λογαριασμού στο τέλος του έτους, τόκους, μερίσματα, έσοδα από πωλήσεις ή εξαγορές χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και πλήρη στοιχεία ταυτοποίησης των δικαιούχων και, όπου υπάρχουν, των ελέγχοντων προσώπων. Ακόμα, για πρώτη φορά δηλώνεται ρητά αν ένας λογαριασμός είναι κοινός και πόσοι είναι οι δικαιούχοι.

Ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) καθίσταται το κεντρικό εργαλείο διασύνδεσης των στοιχείων, επιτρέποντας στη φορολογική διοίκηση να διασταυρώνει πληροφορίες με μεγαλύτερη ταχύτητα και ακρίβεια.

Φορολογική διαφάνεια και Crypto

Οι συναλλαγές με κρυπτονομίσματα εντάσσονται σε νέο αυστηρό πλαίσιο. Οι Δηλούντες Πάροχοι Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων υποχρεούνται σε υποβολή στοιχείων για κάθε συναλλαγή, ενώ προβλέπονται αυστηρά πρόστιμα για παραβάσεις:

  • 100 ευρώ για εκπρόθεσμη υποβολή πληροφοριών ανά συναλλαγή.
  • 300 ευρώ για υποβολή ελλιπών ή ανακριβών στοιχείων.
  • 1.000 ευρώ για μη ανταπόκριση σε αίτημα της φορολογικής διοίκησης εντός προθεσμίας.
  • 2.500 ευρώ για μη συνεργασία κατά τον έλεγχο ή μη συμμόρφωση με τους κανόνες υποβολής στοιχείων.
  • 5.000 ευρώ για μη συμμόρφωση μετά από έλεγχο εντός της προθεσμίας.

Τα συνολικά πρόστιμα ανά έλεγχο δεν μπορούν να ξεπεράσουν τις 500.000 ευρώ, ενώ ειδικά για εκπρόθεσμες υποβολές το όριο είναι 10.000 ευρώ ανά έτος. Σε περίπτωση υποτροπής, τα πρόστιμα διπλασιάζονται ή τετραπλασιάζονται ανάλογα με τη συχνότητα.

Μείωση προστίμων για μηδενικές δηλώσεις - Ειδικές ρυθμίσεις για ανηλίκους

Τα πρόστιμα για εκπρόθεσμη ή μη υποβολή μηδενικών ή πιστωτικών δηλώσεων ΦΠΑ μειώνονται σημαντικά σε 100 ευρώ.

Ακόμα, εισάγεται αναδρομική ευνοϊκή ρύθμιση από 19.4.2024 για διαγραφή ή συμψηφισμό παλαιών προστίμων 250 ή 500 ευρώ. Για ανηλίκους, δεν επιβάλλονται πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής, ενώ η εξαίρεση ισχύει και για δηλώσεις των γονέων που περιλαμβάνουν εισοδήματα ανήλικων τέκνων. Επιπλέον, η έναρξη δραστηριότητας ανηλίκου χωρίς πραγματικά έσοδα δεν επιφέρει τέλος επιτηδεύματος.

Μητρώο Ιδιοκτησίας και κύρια κατοικία 

Η πιστοποίηση της κύριας κατοικίας μεταφέρεται από τη δήλωση Ε1 στο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.). Η αλλαγή αφορά κατοικίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους (με εξαίρεση παραμεθόριες περιοχές έως 1.700 κατοίκους) και κατοικίες αξίας έως 400.000 ευρώ. Η νέα διαδικασία εξασφαλίζει μεγαλύτερη ακρίβεια και διαφάνεια, απαραίτητη για την εφαρμογή απαλλαγών από τον ΕΝΦΙΑ.

Δεσμευτικές φορολογικές απαντήσεις

Φυσικά και νομικά πρόσωπα θα μπορούν να ζητούν εκ των προτέρων ερμηνεία της φορολογικής νομοθεσίας για συγκεκριμένες επενδύσεις. Η απάντηση εκδίδεται εντός 150 ημερών και είναι δεσμευτική για τη φορολογική διοίκηση, εφόσον δεν αλλάξουν τα πραγματικά δεδομένα ή η νομοθεσία. Το παράβολο κυμαίνεται από 15.000 έως 50.000 ευρώ, ανάλογα με την πολυπλοκότητα και το μέγεθος της επιχείρησης. Δεν υπάγονται ζητήματα transfer pricing, εφαρμογής αλλοδαπού δικαίου ή εκκρεμείς διαδικασίες.

Αλλαγές για συναλλαγές μετρητών και λαϊκές αγορές

Συναλλαγές άνω των 500 ευρώ πρέπει να πραγματοποιούνται με κάρτα ή ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής. Η παραβίαση συνεπάγεται πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της αξίας που καταβλήθηκε σε μετρητά.

Οι πωλητές σε λαϊκές αγορές απολαμβάνουν μειωμένο τεκμαρτό εισόδημα, χωρίς προσαύξηση 5% που ισχύει για άλλους επαγγελματίες, ενώ το ποσό μειώνεται κατά 30%. Για ανηλίκους πωλητές, η ηλικία μπορεί να επηρεάσει τον υπολογισμό του ελάχιστου εισοδήματος.

Ηλεκτρονική πλατφόρμα μη εξυπηρετούμενων δανείων

Το σχέδιο νόμου προβλέπει τη δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για την καταγραφή και παρακολούθηση συναλλαγών σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια, με στόχο τη διαφάνεια, τη συγκρισιμότητα στοιχείων και τη διαλειτουργικότητα με άλλα συστήματα, υποστηρίζοντας την αγορά αυτών των χαρτοφυλακίων.