Την ανάγκη μετάβασης από τη λογική της διαχείρισης κρίσεων σε έναν ολοκληρωμένο, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την ελληνική οικονομία ανέδειξε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο συνέδριο της εφημερίδας «Ναυτεμπορική».

Χρησιμοποιώντας την έννοια της «αρχιτεκτονικής», υπογράμμισε ότι η ανθεκτικότητα μιας οικονομίας δεν κρίνεται από την πρόσοψη, αλλά από τα θεμέλια, το σχέδιο και την ποιότητα ζωής που εξασφαλίζει στους πολίτες.

Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, επί σειρά ετών η χώρα προχωρούσε σε σωτήριες μεν, αποσπασματικές δε «επισκευές» προκειμένου να διασωθεί το οικοδόμημα, ενώ πλέον διαθέτει την αυτοπεποίθηση και τα περιθώρια να χαράξει η ίδια την επόμενη ημέρα.

Δημοσιονομική πειθαρχία και αναπτυξιακή τροχιά

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός στη σημασία τήρησης των δημοσιονομικών κανόνων, αποσυνδέοντας τη δημοσιονομική πειθαρχία από τη λιτότητα και ταυτίζοντάς την με την εθνική ανεξαρτησία στη λήψη αποφάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθύμισε την αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, το οποίο από το 209,4% του ΑΕΠ το 2020 εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 128,8% το 2027, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μείωση παγκοσμίως. Ο δημοσιονομικός χώρος που δημιουργείται, όπως εξήγησε, διοχετεύεται σε τρεις κατευθύνσεις: τη μείωση των φόρων, τη στήριξη των κοινωνικών παροχών και τη χρηματοδότηση στρατηγικών επενδύσεων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η ελληνική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 2% το 2026 και κατά 2,3% το 2027, έναντι 1,2% στην Ευρωζώνη, συμπληρώνοντας επτά συνεχόμενα έτη ρυθμών ανάπτυξης υψηλότερων από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η επίδοση αυτή συνιστά πλέον παγιωμένη τάση που μεταβάλλει την εικόνα της χώρας διεθνώς, όπως αποτυπώνεται και σε πρόσφατο δημοσίευμα των Financial Times, οι οποίοι χαρακτηρίζουν την Ελλάδα «ιδανικό προορισμό για ξένους επενδυτές και βάση σταθερότητας σε έναν ασταθή κόσμο».

Επενδύσεις, επιχειρηματικότητα και κεφάλαια

Κεντρικός μοχλός για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου παραμένουν οι επενδύσεις, οι οποίες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 7,9% το 2027, έναντι 1,7% στην Ευρωζώνη. Παρότι το ποσοστό των επενδύσεων ως προς το ΑΕΠ έχει ενισχυθεί από το 11% το 2019 σε επίπεδα λίγο κάτω από το 18% σήμερα, στόχος παραμένει η σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 21%, σε συνδυασμό με τον διπλασιασμό των εξαγωγών που έχει ήδη επιτευχθεί σε σύγκριση με την περίοδο της χρεοκοπίας.

Αναφερόμενος στη διάρθρωση του ελληνικού επιχειρείν, ο κ. Πιερρακάκης επεσήμανε την ανάγκη άρσης των φορολογικών και γραφειοκρατικών αντικινήτρων που επί δεκαετίες ωθούσαν τις επιχειρήσεις να παραμένουν μικρές, θέτοντας ως στόχο τη δημιουργία «Ελλήνων πρωταθλητών» με ευρωπαϊκό εκτόπισμα. Για τη χρηματοδότηση αυτής της προσπάθειας αξιοποιούνται τρεις βασικές δεξαμενές κεφαλαίων: οι άμεσες ξένες επενδύσεις μετά την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, οι δημόσιοι πόροι μέσω της αύξησης του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων από τα 9,8 δισ. ευρώ το 2026 στα 11 δισ. ευρώ το 2027 —καθώς και ενός νέου δανειοδοτικού και εγγυοδοτικού προγράμματος 1,5 δισ. ευρώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις— και η κινητοποίηση της εγχώριας αποταμίευσης, στην οποία συμβάλλει και η ένταξη του ελληνικού χρηματιστηρίου στο δίκτυο της Euronext.

Απαντώντας, μάλιστα, στους προβληματισμούς που διατυπώνονται ενόψει της ολοκλήρωσης του Ταμείου Ανάκαμψης, σημείωσε ότι υφίσταται ήδη ένα ισχυρό απόθεμα συμβασιοποιημένων επενδυτικών σχεδίων ύψους 29,3 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 3,2 δισ. ευρώ από δάνεια του Ταμείου θα εκταμιευθούν εντός του 2027.

Αναβάθμιση κλάδων και μείωση του ενεργειακού κόστους

Η αναδιάρθρωση της οικονομίας, κατά τον υπουργό, προϋποθέτει την άνοδο κάθε παραγωγικού κλάδου στην αλυσίδα της αξίας. Στον τουρισμό επιδιώκεται η επέκταση της περιόδου στους δώδεκα μήνες και η ανάπτυξη της «ασημένιας οικονομίας» μέσω της προσέλκυσης Ευρωπαίων συνταξιούχων, ενώ στον αγροτικό τομέα έμφαση δίνεται στη μεταποίηση, την πιστοποίηση και τα επώνυμα προϊόντα. Αντίστοιχα, στη ναυτιλία στόχος είναι η μετεξέλιξη της χώρας από δύναμη πλοιοκτησίας σε ολοκληρωμένο ναυτιλιακό κέντρο χρηματοδοτικών, ασφαλιστικών και νομικών υπηρεσιών, ενώ στους τομείς του φαρμάκου και της αμυντικής τεχνολογίας επιδιώκεται η ενίσχυση της εγχώριας καινοτομίας. Προϋπόθεση για όλα αυτά αποτελεί η αποκλιμάκωση του ενεργειακού κόστους, με τον κ. Πιερρακάκη να επαναλαμβάνει τη δέσμευση για μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% εντός της επόμενης τριετίας μέσω επενδύσεων και όχι επιδοτήσεων.

Δεξιότητες, στέγη και ο «κουμπαράς για τη νέα γενιά»

Κομβικό στοιχείο της κυβερνητικής στρατηγικής αποτελεί το ανθρώπινο κεφάλαιο και ο επαναπατρισμός των Ελλήνων επιστημόνων που διαπρέπουν στο εξωτερικό, υπό το πρίσμα ότι «τα κεφάλαια ακολουθούν το ταλέντο». Όπως τόνισε, η επιστροφή τους προϋποθέτει όχι μόνο ανταγωνιστικές επαγγελματικές προκλήσεις, αλλά και αναβαθμισμένη ποιότητα ζωής, γεγονός που καθιστά τη στεγαστική πολιτική, την περιφερειακή αποκέντρωση και τη διεθνοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης —μέσω και των μη κρατικών πανεπιστημίων— κρίσιμες παραμέτρους της οικονομικής πολιτικής.

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στον νέο επενδυτικό λογαριασμό για τα παιδιά, τον λεγόμενο «κουμπαρά για τη νέα γενιά». Όπως εξήγησε, για κάθε ευρώ που αποταμιεύει η οικογένεια, το κράτος θα συνεισφέρει ισόποσα έως τα 1.200 ευρώ ετησίως, δημιουργώντας ένα ουσιαστικό κεφάλαιο εκκίνησης για σπουδές, επιχειρηματικότητα ή απόκτηση στέγης όταν τα παιδιά αυτά ενηλικιωθούν το 2044. Η νέα αρχιτεκτονική, κατέληξε, αποσκοπεί σε μια ανάπτυξη λιγότερο εξαρτημένη από την κατανάλωση και περισσότερο στηριγμένη στην παραγωγή και τις εξαγωγές, προς όφελος των επόμενων γενεών.