Την ανάγκη συντονισμένης ευρωπαϊκής αντίδρασης απέναντι στις αυξημένες τιμές της ενέργειας, τον πληθωρισμό και το υψηλότερο κόστος δανεισμού ανέδειξε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Europe Today» του Euronews και στον δημοσιογράφο Stefan Grobe.

Ο κ. Πιερρακάκης προειδοποίησε ότι η Ευρώπη έχει εισέλθει σε μια νέα περίοδο υψηλότερου κόστους κεφαλαίου, με τις αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων να έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία, ενώ έθεσε ως βασική προτεραιότητα την προστασία των πολιτών από τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.

«Κοινός μας στόχος είναι να στηρίξουμε τους πολίτες ώστε να ανταποκριθούν στις προκλήσεις ενός δύσκολου χειμώνα», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή απάντηση πρέπει να περιλαμβάνει τόσο επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές όσο και προσωρινά, στοχευμένα μέτρα για τα νοικοκυριά και ιδιαίτερα για τους πιο ευάλωτους.

Το τέλος του φθηνού χρήματος και η αύξηση του κόστους δανεισμού

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο πρόεδρος του Eurogroup στην αλλαγή των συνθηκών χρηματοδότησης στην Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι η εποχή του φθηνού χρήματος έχει πλέον παρέλθει.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η μέση απόδοση των δεκαετών ομολόγων βρισκόταν το 2016 στο 1,1%, ενώ το 2026 έχει διαμορφωθεί περίπου στο 4%.

«Λειτουργούμε, λοιπόν, σε ένα περιβάλλον υψηλότερου κόστους κεφαλαίου», σημείωσε, εξηγώντας ότι η εξέλιξη αυτή συνδέεται με πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων τα αυξημένα δημοσιονομικά ελλείμματα, οι ενεργειακές δαπάνες, οι κοινωνικές ανάγκες και οι μεγαλύτερες επενδυτικές απαιτήσεις.

Οι εξελίξεις αυτές βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων των Ευρωπαίων υπουργών Οικονομικών, τόσο στο Eurogroup όσο και στο ECOFIN, με τον Κυριάκο Πιερρακάκη να επισημαίνει ότι υπάρχει συνεχής επικοινωνία και προσπάθεια συντονισμού των εθνικών πολιτικών.

Στοχευμένα μέτρα για την ακρίβεια και την ενεργειακή κρίση

Αναφερόμενος στις πληθωριστικές πιέσεις, ο υπουργός συνέδεσε την άνοδο του πληθωρισμού στο 4%, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που επικαλέστηκε, σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση των τιμών της ενέργειας.

Όπως εξήγησε, η ενεργειακή κρίση αποτελεί τον βασικό παράγοντα που επηρεάζει το κόστος ζωής και δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι κυβερνήσεις καλούνται να συντονίσουν τις παρεμβάσεις τους, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές δημοσιονομικές δυνατότητες κάθε κράτους-μέλους.

«Χρειαζόμαστε προσωρινά μέτρα, στοχευμένα μέτρα. Χρειαζόμαστε μέτρα προσαρμοσμένα στις ανάγκες των πολιτών, τα οποία θα στηρίζουν ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους και όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη», ανέφερε.

Παράλληλα, έδωσε έμφαση στη σημασία των επενδύσεων στις ενεργειακές υποδομές, χαρακτηρίζοντάς τες ως την πιο βιώσιμη απάντηση στις σημερινές προκλήσεις.

Η τοποθέτησή του αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει του χειμώνα, καθώς η Ευρώπη καλείται να διαχειριστεί τις επιπτώσεις των ενεργειακών ανατιμήσεων, προστατεύοντας παράλληλα τη δημοσιονομική της σταθερότητα.

Το παράδειγμα της ελληνικής κρίσης και το μήνυμα προς τη Γερμανία

Ο πρόεδρος του Eurogroup αναφέρθηκε και στην ελληνική οικονομική κρίση, όταν ρωτήθηκε εάν υπάρχουν διδάγματα από την εμπειρία της Ελλάδας για τις σημερινές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης επέλεξε να μιλήσει περισσότερο για την έμπνευση που μπορεί να προσφέρει η ελληνική εμπειρία παρά για μαθήματα προς άλλες χώρες.

Όπως σημείωσε, σήμερα πέντε ευρωπαϊκές χώρες παρουσιάζουν δημοσιονομικό πλεόνασμα σε ονομαστικούς όρους: η Δανία και τέσσερις χώρες που είχαν εφαρμόσει προγράμματα διάσωσης την προηγούμενη δεκαετία.

«Καταφέραμε να λάβουμε δύσκολες αποφάσεις. Ορισμένες με καθυστέρηση, άλλες όσο γρήγορα μπορούσαμε. Και σήμερα βρισκόμαστε σε θέση δημοσιονομικής ισχύος», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η ανθεκτικότητα αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό που χρειάζεται η Ευρώπη για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της.

Ερωτηθείς ειδικότερα για τη Γερμανία και την ανάγκη διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, απέφυγε να εμφανιστεί ως εκείνος που θα υποδείξει στην κυβέρνηση του Βερολίνου τι πρέπει να κάνει.

Αντίθετα, αναγνώρισε τις μεγάλες παραγωγικές δυνατότητες της γερμανικής οικονομίας και υπογράμμισε την αλληλεξάρτηση των δύο πλευρών.

«Η Ευρώπη χρειάζεται τη Γερμανία και η Γερμανία χρειάζεται την Ευρώπη», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε ως σημαντικές προτεραιότητες της ευρωπαϊκής μεταρρυθμιστικής ατζέντας την Ένωση Κεφαλαιαγορών, την Τραπεζική Ένωση και την ενεργειακή συνεργασία, εκτιμώντας ότι μπορούν να απελευθερώσουν σημαντικές αναπτυξιακές δυνατότητες για όλα τα κράτη-μέλη.

Οι αμυντικές δαπάνες και η ανάγκη να αξιοποιείται κάθε ευρώ

Ξεχωριστό μέρος της συνέντευξης αφορούσε την αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη και τη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Mark Rutte.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα, ιδιαίτερα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, έχει δημιουργήσει αυξημένες ανάγκες για επενδύσεις στον τομέα της άμυνας.

Ωστόσο, όπως ξεκαθάρισε, το ζητούμενο δεν είναι μόνο το ύψος των δαπανών, αλλά και η αποτελεσματικότητα με την οποία αξιοποιούνται οι διαθέσιμοι πόροι.

«Πρέπει να διασφαλίζουμε ότι κάθε ευρώ αποδίδει τη μέγιστη δυνατή αξία και έχει το μεγαλύτερο δυνατό αποτέλεσμα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές αδυναμίες στον συγκεκριμένο τομέα, καθώς δεν πραγματοποιεί επαρκείς κοινές αμυντικές προμήθειες, δεν επενδύει όσο χρειάζεται στην έρευνα και την ανάπτυξη και δεν έχει επιτύχει τον απαιτούμενο βαθμό διαλειτουργικότητας μεταξύ των αμυντικών της συστημάτων.

Για τον λόγο αυτό, θεωρεί αναγκαίο τον καλύτερο συντονισμό όχι μόνο μεταξύ των υπουργών Άμυνας, αλλά και μεταξύ των υπουργών Οικονομικών, οι οποίοι καλούνται να εξασφαλίσουν τη χρηματοδότηση των αυξημένων αμυντικών αναγκών.

Οι αποφάσεις για την ΕΚΤ και το χρονοδιάγραμμα έως τον Δεκέμβριο

Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, ο υπουργός αναφέρθηκε στις σημαντικές αποφάσεις που καλείται να λάβει η Ευρωζώνη μέχρι το τέλος του έτους.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι εξελίξεις για την Ουκρανία, οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και η διαδικασία διαδοχής στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι η Christine Lagarde έχει ανακοινώσει πως θα παραμείνει στη θέση της έως τις 7 Φεβρουαρίου και ότι, ιδανικά, η σχετική απόφαση για τη διαδοχή θα πρέπει να έχει ληφθεί μέχρι τον Δεκέμβριο.

Όπως εξήγησε, η διαδικασία είναι ιδιαίτερα σύνθετη, καθώς δεν αφορά μόνο τη θέση του προέδρου της ΕΚΤ, αλλά και τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου, καθώς και μία θέση στο Εκτελεστικό Συμβούλιο.

Οι συγκεκριμένες θέσεις αντιμετωπίζονται από αρκετούς ως ένα συνολικό πακέτο αποφάσεων, ενώ η τελική επιλογή ανήκει στους Ευρωπαίους ηγέτες.

Ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι το όργανο θα συμβάλει στη διευκόλυνση της διαδικασίας, παρακολουθώντας στενά τις εξελίξεις.

Η συνέντευξη του Κυριάκου Πιερρακάκη αποτυπώνει τις πολλαπλές προκλήσεις που έχει μπροστά της η Ευρώπη: από την ενεργειακή ακρίβεια και το ακριβότερο χρήμα μέχρι την ανάγκη ενίσχυσης της άμυνας και την ολοκλήρωση κρίσιμων οικονομικών και θεσμικών μεταρρυθμίσεων. Το μεγάλο στοίχημα, όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις του, είναι η εξισορρόπηση της δημοσιονομικής σταθερότητας με την προστασία των πολιτών και τη χρηματοδότηση των νέων ευρωπαϊκών αναγκών.