Θετική αποτίμηση για την πορεία υλοποίησης του ελληνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» καταγράφει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναγνωρίζοντας την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, αλλά και στη δρομολόγηση σημαντικών επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων. Με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης των τελευταίων αιτημάτων πληρωμής, η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία για την αξιοποίηση του συνόλου των πόρων που της αναλογούν, συνολικού ύψους 35,95 δισ. ευρώ.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την ολοκλήρωση ενός προγράμματος που ξεκίνησε πριν από περίπου πέντε χρόνια και περιλαμβάνει ένα εκτεταμένο πλέγμα παρεμβάσεων σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας, από την ενέργεια και την υγεία έως τις μεταφορές, την ψηφιακή μετάβαση και την επιχειρηματικότητα.
Την πρόοδο της Ελλάδας αναδεικνύει και ο γενικός διευθυντής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ντέκλαν Κοστέλο, ο οποίος, με αφορμή τη θετική προκαταρκτική αξιολόγηση των τελευταίων ελληνικών αιτημάτων πληρωμής, αναφέρεται στη συμβολή του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στην ενίσχυση των επενδύσεων και της οικονομικής ανάπτυξης.
Στην τελική ευθεία τα 11,32 δισ. ευρώ
Καθοριστική εξέλιξη αποτελεί η θετική αξιολόγηση του όγδοου και του ένατου αιτήματος πληρωμής, συνολικού ύψους 11,32 δισ. ευρώ. Πρόκειται για τις τελευταίες χρηματοδοτήσεις του ελληνικού προγράμματος, οι οποίες συνδέονται με την εκπλήρωση συγκεκριμένων οροσήμων και στόχων.
Συνολικά αξιολογήθηκαν 172 ορόσημα και στόχοι, εκ των οποίων τα 160 αφορούν το σκέλος των επιχορηγήσεων και τα 12 το σκέλος των δανείων.
Η ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών και η έκδοση των σχετικών αποφάσεων από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές επιτροπές EPC και EFC αναμένεται να οδηγήσουν στην ολοκλήρωση των εκταμιεύσεων εντός του 2026.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, στη διάρκεια της πενταετούς εφαρμογής του προγράμματος η Ελλάδα υλοποίησε 176 μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις, ενώ πέτυχε συνολικά 376 ορόσημα και στόχους. Παράλληλα, το ελληνικό πρόγραμμα συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ως ποσοστό του ΑΕΠ μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι επενδύσεις που αποτυπώνονται στην καθημερινότητα
Πέρα από τα συνολικά οικονομικά μεγέθη, ιδιαίτερη σημασία έχει το αποτύπωμα των χρηματοδοτήσεων σε έργα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων.
Ο Ντέκλαν Κοστέλο ξεχωρίζει τις ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών, την εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων και αντλιών θερμότητας, καθώς και τις παρεμβάσεις στον τομέα της υγείας. Στις τελευταίες περιλαμβάνονται οι ανακαινίσεις νοσοκομείων, οι αναβαθμίσεις κέντρων πρωτοβάθμιας φροντίδας και η επέκταση των ηλεκτρονικών φακέλων υγείας.
Σημαντική είναι επίσης η πρόοδος στον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου, με την επέκταση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών και την ψηφιοποίηση μεγάλου όγκου δημόσιων αρχείων.
Στον τομέα της ενέργειας, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ηλεκτρική διασύνδεση των Κυκλάδων με το ηπειρωτικό δίκτυο. Το έργο περιορίζει την εξάρτηση των νησιών από μονάδες παραγωγής που χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα, ενώ δημιουργεί προϋποθέσεις για μεγαλύτερη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω μπαταριών μεγάλης κλίμακας, τα οποία μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.
Νοσοκομεία, κατοικίες και ενεργειακές υποδομές στο επίκεντρο
Στα έργα που περιλαμβάνονται στις τελευταίες παρεμβάσεις του Ταμείου Ανάκαμψης ξεχωρίζουν η ενεργειακή αναβάθμιση περισσότερων από 69.000 κατοικιών, καθώς και η ανακαίνιση 52 νοσοκομείων και 91 κέντρων υγείας.
Παράλληλα, χρηματοδοτήθηκαν παρεμβάσεις για την αναβάθμιση των οδικών, σιδηροδρομικών, λιμενικών και αεροπορικών υποδομών σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ προβλέφθηκαν έργα αποκατάστασης δικτύων που είχαν υποστεί σοβαρές ζημιές από φυσικές καταστροφές.
Στις εμβληματικές παρεμβάσεις περιλαμβάνονται ακόμη η ενίσχυση του σιδηροδρομικού τομέα, η αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας, η υποστήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και η ανάπτυξη δεξιοτήτων στον τουρισμό.
Ιδιαίτερη θέση έχει και η προώθηση της συμμετοχής των πολιτών στην καθαρή ενέργεια, αλλά και η κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων σε τομείς με αναπτυξιακή προοπτική.
Στήριξη επενδύσεων, καινοτομίας και εξαγωγών
Σύμφωνα με τον Ντέκλαν Κοστέλο, τα δάνεια του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, ιδιαίτερα σε επενδύσεις που σχετίζονται με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση.
Η χρηματοδότηση αυτή υποστηρίζει την καινοτομία και τις εξαγωγές, συμβάλλοντας παράλληλα στη μείωση του επενδυτικού κενού της ελληνικής οικονομίας.
Η θετική αξιολόγηση της Κομισιόν αφορά, επομένως, όχι μόνο την επίτευξη των προβλεπόμενων στόχων, αλλά και την πρόοδο στην εφαρμογή μεταρρυθμίσεων που επιχειρούν να αλλάξουν τον τρόπο λειτουργίας κρίσιμων τομέων του κράτους και της οικονομίας.
Η επόμενη ημέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Η ολοκλήρωση του προγράμματος «Ελλάδα 2.0» ανοίγει πλέον τη συζήτηση για την επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας, καθώς το μεγάλο στοίχημα μεταφέρεται από την απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων στη διατήρηση των αποτελεσμάτων των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων.
Το ζητούμενο είναι οι χρηματοδοτήσεις να αφήσουν μόνιμο αναπτυξιακό αποτύπωμα, να ενισχύσουν την παραγωγικότητα, να βελτιώσουν τις δημόσιες υπηρεσίες και να δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες για επιχειρήσεις και εργαζομένους.
Τα 35,95 δισ. ευρώ αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα χρηματοδοτικά προγράμματα που διαχειρίστηκε η χώρα τα τελευταία χρόνια. Η ολοκλήρωση των εκταμιεύσεων θα κλείσει έναν σημαντικό κύκλο ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, ενώ η πραγματική αποτίμηση της αποτελεσματικότητάς του θα κριθεί από το κατά πόσο τα έργα και οι μεταρρυθμίσεις θα συνεχίσουν να αποδίδουν οφέλη στην οικονομία και στην καθημερινότητα των πολιτών.