Ένα νέο πλαίσιο αλλαγών στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) προωθεί το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, επιχειρώντας να αναπροσαρμόσει τις ποινές για συγκεκριμένες παραβάσεις, να ενισχύσει την οδική ασφάλεια και να εκσυγχρονίσει τη διαδικασία έκδοσης αδειών οδήγησης.

Το νέο νομοσχέδιο τέθηκε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση στις 21 Νοεμβρίου, η οποία θα διαρκέσει έως τις 7 Δεκεμβρίου 2026, και περιλαμβάνει σημαντικές παρεμβάσεις που αφορούν τόσο τους έμπειρους όσο και τους νέους οδηγούς.

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την αφαίρεση της άδειας οδήγησης σε όσους εντοπίζονται να οδηγούν όχημα κατηγορίας για την οποία δεν διαθέτουν το αντίστοιχο δίπλωμα. Με τη νέα ρύθμιση, προβλέπεται η μείωση του χρόνου αφαίρεσης από τους δώδεκα μήνες στον έναν μήνα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Ειδικότερα, ο οδηγός θα πρέπει να καταβάλει το προβλεπόμενο διοικητικό πρόστιμο και να αποκτήσει την απαιτούμενη επέκταση της άδειας οδήγησης στην αντίστοιχη κατηγορία. Με αυτόν τον τρόπο, εφόσον ολοκληρώσει επιτυχώς τη σχετική διαδικασία, θα μπορεί να ανακτήσει νωρίτερα το δικαίωμα οδήγησης, χωρίς να χρειάζεται να περιμένει την παρέλευση ενός ολόκληρου έτους.

Τι αλλάζει στα πρόστιμα για παράνομη στάθμευση

Σημαντικές παρεμβάσεις προβλέπονται και για τις παραβάσεις που σχετίζονται με την παράνομη στάθμευση. Ειδικότερα, για τις απλές παραβάσεις στάθμευσης σχεδιάζεται η αύξηση του χρηματικού προστίμου, ενώ παράλληλα καταργείται το διοικητικό μέτρο της προσωρινής αφαίρεσης της άδειας οδήγησης.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη αλλαγή δεν σημαίνει χαλάρωση των κυρώσεων για τις περιπτώσεις που δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στην κυκλοφορία ή θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των πολιτών.

Οι αυστηρές ποινές διατηρούνται για αντικοινωνικές συμπεριφορές, όπως η στάθμευση σε ράμπες πρόσβασης ΑμεΑ, πεζοδρόμια, διαβάσεις πεζών και λεωφορειολωρίδες.

Στόχος είναι να υπάρξει μια πιο αναλογική αντιμετώπιση των παραβάσεων, χωρίς να υποβαθμίζεται η προστασία των πεζών και των ευάλωτων χρηστών του οδικού δικτύου.

Νέοι κανόνες για τους νέους οδηγούς και τα supercars

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι ρυθμίσεις που αφορούν τους νέους οδηγούς, καθώς το νομοσχέδιο εισάγει ειδικούς κανόνες για τη δυνατότητά τους να οδηγούν οχήματα ιδιαίτερα υψηλής ισχύος, γνωστά και ως supercars.

Η παρέμβαση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας, με έμφαση στην εμπειρία και την οδηγική ικανότητα όσων βρίσκονται στα πρώτα τους χρόνια πίσω από το τιμόνι.

Οι ειδικότεροι κανόνες για την οδήγηση των συγκεκριμένων οχημάτων περιλαμβάνονται στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο.

Αυστηρότερες κυρώσεις για τις πινακίδες κυκλοφορίας

Αυστηρότερο γίνεται επίσης το πλαίσιο για τα οχήματα που κυκλοφορούν με πινακίδες οι οποίες δεν είναι ευκρινώς ορατές ή αναγνωρίσιμες από τα τεχνικά μέσα βεβαίωσης παραβάσεων.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση αφορά περιπτώσεις κατά τις οποίες οι πινακίδες δεν μπορούν να καταγραφούν σωστά από τα συστήματα ελέγχου, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η εφαρμογή του ΚΟΚ.

Η ενίσχυση των κυρώσεων αποσκοπεί στην αντιμετώπιση πρακτικών που εμποδίζουν την αποτελεσματική λειτουργία των ηλεκτρονικών ελέγχων.

Ψηφιακές εξετάσεις οδήγησης με κάμερες και τεχνητή νοημοσύνη

Σημαντικές αλλαγές δρομολογούνται και στον τρόπο διεξαγωγής των πρακτικών εξετάσεων για την απόκτηση άδειας οδήγησης.

Ειδικότερα, προβλέπεται η υποχρεωτική καταγραφή της πρακτικής εξέτασης για την απόκτηση διπλώματος αυτοκινήτου μέσω tablet του εξεταστή και φορητής κάμερας 360 μοιρών, η οποία θα εστιάζει στα πετάλια και στη θέση του εκπαιδευτή.

Παράλληλα, εισάγεται ηλεκτρονική διαδικασία ταυτοποίησης μέσω QR code, ώστε να επιβεβαιώνεται η ταυτότητα του εξεταστή, του εκπαιδευτικού οχήματος και του υποψηφίου οδηγού.

Στο νέο σύστημα προβλέπεται ακόμη η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για τον αυτοματοποιημένο έλεγχο της σωστής τοποθέτησης και λειτουργίας των καμερών.

Την ίδια στιγμή, αυστηροποιούνται οι κυρώσεις για περιπτώσεις πλαστογραφίας ή παραπλάνησης σχετικά με την ταυτότητα του υποψηφίου κατά τη διαδικασία των εξετάσεων.

Επιπλέον, δημιουργείται ηλεκτρονικό Μητρώο Εκπαιδευτικών Οχημάτων των σχολών οδηγών, με σκοπό την καταγραφή και τον αποτελεσματικότερο έλεγχο των οχημάτων που χρησιμοποιούνται στην εκπαίδευση των υποψηφίων.

Νέα παράβαση για τα λεωφορεία και ρύθμιση για την οδική βοήθεια

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ακόμη δύο παρεμβάσεις που αφορούν την καθημερινή κυκλοφορία.

Η πρώτη αφορά τα λεωφορεία δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης, καθώς θεσπίζεται νέα παράβαση για τη μεταφορά επιβατών πέραν του ανώτατου αριθμού που προβλέπει η άδεια κυκλοφορίας του οχήματος.

Η δεύτερη αφορά τα οχήματα οδικής βοήθειας, για τα οποία προβλέπεται η δυνατότητα κίνησης στη Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ), προκειμένου να μπορούν να παρεμβαίνουν ταχύτερα σε έκτακτα περιστατικά στους αυτοκινητοδρόμους.

Στόχος η μείωση των τροχαίων δυστυχημάτων

Όπως έχει επισημάνει ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Γιώργος Κώτσηρας, η βασική φιλοσοφία του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας παραμένει αμετάβλητη, με επίκεντρο την προστασία της ανθρώπινης ζωής και τη μείωση των τροχαίων δυστυχημάτων.

Οι νέες παρεμβάσεις επιχειρούν να συνδυάσουν την αυστηρότητα απέναντι στις επικίνδυνες οδηγικές συμπεριφορές με την αναλογικότητα στην επιβολή κυρώσεων για παραβάσεις χαμηλότερης επικινδυνότητας.

Το νέο πλαίσιο εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού των μεταφορών, με περισσότερους ελέγχους, αξιοποίηση των ψηφιακών συστημάτων και ενίσχυση της διαφάνειας στις διαδικασίες απόκτησης άδειας οδήγησης.

Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις βρίσκονται πλέον σε δημόσια διαβούλευση, με την ολοκλήρωσή της να αναμένεται στις 7 Δεκεμβρίου 2026, οπότε και θα ακολουθήσει η περαιτέρω νομοθετική διαδικασία.