Με την κινητοποίηση του ερευνητικού σκάφους Ramform Tethys και δύο συνοδευτικών πλοίων, η αμερικανική Chevron προετοιμάζει την πρώτη ερευνητική της αποστολή στις ελληνικές θάλασσες, ανοίγοντας τον δρόμο για τη χαρτογράφηση του υπεδάφους σε δύο θαλάσσια οικόπεδα ανοιχτά της Πελοποννήσου
Η κοινοπραξία με τη HelleniQ Energy περνά πλέον από τις συμβάσεις παραχώρησης στο επιχειρησιακό στάδιο, με στόχο τη συλλογή γεωφυσικών δεδομένων που θα καθορίσουν τις επόμενες κινήσεις για την αναζήτηση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το Ramform Tethys του διεθνούς ομίλου γεωφυσικών ερευνών TGS, στον οποίο έχει ενσωματωθεί η πρώην PGS. Το σκάφος έχει επιλεγεί για τις σεισμικές έρευνες στις παραχωρήσεις «Α2» και «Νότια της Πελοποννήσου», με τη Chevron να έχει τον ρόλο του διαχειριστή (operator) της κοινοπραξίας και να αναλαμβάνει τον συντονισμό του ερευνητικού προγράμματος.
Η ανάπτυξη του αμερικανικού ερευνητικού σχεδιασμού συμπίπτει με την παρουσία ενός ακόμη εξειδικευμένου ερευνητικού σκάφους στις ελληνικές θάλασσες. Πρόκειται για το Abeille Marengo, το οποίο πραγματοποιεί βυθομετρικές εργασίες στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την πόντιση του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, με τη συμμετοχή της γαλλικής Meridiam.
Οι δύο δραστηριότητες έχουν διαφορετικό αντικείμενο, αλλά αποτυπώνουν την αυξανόμενη παρουσία διεθνών ενεργειακών ομίλων στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, όπου οι έρευνες για υδρογονάνθρακες και τα μεγάλα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων αποκτούν ιδιαίτερη οικονομική και γεωπολιτική σημασία.
Οι αιτήσεις στο Λιμενικό και η NAVTEX
Η προετοιμασία της Chevron έχει ήδη περάσει στο στάδιο των απαιτούμενων διοικητικών εγκρίσεων. Σύμφωνα με έγγραφο του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με ημερομηνία 17 Νοεμβρίου, έχουν υποβληθεί αιτήσεις εξαίρεσης για τη χρήση του Ramform Tethys και των δύο συνοδευτικών σκαφών, Thor Freyja και EDT Niovi, τα οποία θα συμμετάσχουν στις γεωφυσικές εργασίες.
Η διαδικασία είναι απαραίτητη λόγω της ξένης σημαίας των πλοίων. Το Ramform Tethys φέρει σημαία Μπαχάμες, το Thor Freyja σημαία Νήσων Φερόων και το EDT Niovi σημαία Λιβερίας.
Παράλληλα, η κοινοπραξία έχει ζητήσει την έκδοση NAVTEX για τη γνωστοποίηση των περιοχών όπου θα κινηθούν τα ερευνητικά σκάφη και θα πραγματοποιηθούν οι εργασίες.
Το χρονικό διάστημα που περιλαμβάνεται στο σχετικό αίτημα εκτείνεται από τις 20 Νοεμβρίου 2026 έως τις 31 Ιανουαρίου 2027, με την έναρξη των εργασιών να τελεί υπό την προϋπόθεση ολοκλήρωσης των απαιτούμενων διαδικασιών.
Από τις σεισμικές έρευνες στις αποφάσεις για γεωτρήσεις
Η ερευνητική αποστολή αποσκοπεί στη συλλογή στοιχείων για τη γεωλογική δομή του υπεδάφους, προκειμένου να αξιολογηθούν οι πιθανότητες ύπαρξης κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου.
Το Ramform Tethys διαθέτει δυνατότητες απόκτησης τρισδιάστατων σεισμικών δεδομένων, ωστόσο το πρόγραμμα εργασιών καθορίζεται από τις ιδιαίτερες απαιτήσεις κάθε παραχώρησης και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις συμβάσεις με το ελληνικό Δημόσιο.
Η επεξεργασία των δεδομένων θα επιτρέψει στην κοινοπραξία να αποκτήσει σαφέστερη εικόνα για τους γεωλογικούς σχηματισμούς και να εντοπίσει πιθανούς ερευνητικούς στόχους. Η διαδικασία αυτή δεν συνεπάγεται αυτομάτως την ύπαρξη εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων, αλλά αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να αξιολογηθεί η σκοπιμότητα περαιτέρω επενδύσεων.
Με βάση τις σημερινές εκτιμήσεις, οι αποφάσεις για ενδεχόμενες ερευνητικές γεωτρήσεις τοποθετούνται στον χρονικό ορίζοντα 2030-2031. Μέχρι τότε θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η ανάλυση των σεισμικών δεδομένων και η επιλογή των γεωλογικών στόχων που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν το υψηλό κόστος μιας υπεράκτιας γεώτρησης.
Οι δύο περιοχές και οι γεωλογικές ενδείξεις
Οι παραχωρήσεις «Α2» και «Νότια της Πελοποννήσου» καλύπτουν συνολική έκταση 11.037 τετραγωνικών χιλιομέτρων και παρουσιάζουν διαφορετικά γεωλογικά χαρακτηριστικά, τα οποία καθορίζουν και το αντικείμενο των ερευνών.
Το μεγαλύτερο οικόπεδο είναι το «Νότια της Πελοποννήσου», έκτασης 10.211 τετραγωνικών χιλιομέτρων, το οποίο βρίσκεται ανοιχτά των νότιων ακτών της Πελοποννήσου.
Το δεύτερο οικόπεδο, «Α2», καλύπτει έκταση 826 τετραγωνικών χιλιομέτρων στα ανοιχτά της νοτιοδυτικής Πελοποννήσου. Το ερευνητικό ενδιαφέρον συνδέεται με τη γειτνίασή του με το «Μπλοκ 10» και το Δυτικό Κατάκολο, περιοχές στις οποίες έχουν καταγραφεί διαρροές πετρελαίου και διαφυγές φυσικού αερίου.
Η συνέχεια στην Κρήτη
Η δραστηριοποίηση της Chevron στην Πελοπόννησο αποτελεί το πρώτο στάδιο ενός ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος που περιλαμβάνει συνολικά τέσσερις θαλάσσιες παραχωρήσεις.
Εκτός από τα «Α2» και «Νότια της Πελοποννήσου», η κοινοπραξία έχει αναλάβει και τα οικόπεδα «Νότια της Κρήτης Ι» και «Νότια της Κρήτης ΙΙ», στο πλαίσιο του διεθνούς διαγωνισμού που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2025.
Οι συμβάσεις μίσθωσης υπεγράφησαν στις 16 Φεβρουαρίου 2026, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, και στη συνέχεια κυρώθηκαν από τη Βουλή, με τη σχετική δημοσίευση σε ΦΕΚ στις 16 Μαρτίου.
Για τις δύο περιοχές νότια της Κρήτης, οι οποίες εντάσσονται στον ευρύτερο ερευνητικό σχεδιασμό της κοινοπραξίας, δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμη εάν θα χρησιμοποιηθεί το ίδιο σκάφος ή θα ακολουθήσει ξεχωριστή επιχειρησιακή κινητοποίηση.
Οι συγκεκριμένες παραχωρήσεις παρουσιάζουν και εντονότερη γεωπολιτική διάσταση, καθώς συνδέονται με τις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες εκτείνονται οι διεκδικήσεις που αποτυπώνονται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Τρεις προσφορές για νέες σεισμικές έρευνες
Παράλληλα με την προετοιμασία της Chevron, σε εξέλιξη βρίσκεται και ο διαγωνισμός της ΕΔΕΥΕΠ για τη χορήγηση αδειών αναζήτησης, πρόσκτησης και επεξεργασίας σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης (non-exclusive seismic data) σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας.
Για σήμερα έχει προγραμματιστεί η συνεδρίαση της Επιτροπής Αξιολόγησης της ΕΔΕΥΕΠ με αντικείμενο την αποσφράγιση και την εξέταση των τριών προσφορών που έχουν υποβληθεί.
Ο διαγωνισμός αφορά περιοχές που είτε δεν έχουν ερευνηθεί μέχρι σήμερα είτε έχουν επιστραφεί στο ελληνικό Δημόσιο από προηγούμενους παραχωρησιούχους.
Η ιδιαιτερότητα της διαδικασίας είναι ότι τα γεωφυσικά δεδομένα που θα αποκτηθούν δεν προορίζονται για αποκλειστική χρήση ενός επενδυτή, αλλά μπορούν να διατεθούν σε περισσότερες ενδιαφερόμενες εταιρείες, διευρύνοντας τη διαθέσιμη γεωλογική πληροφόρηση.
Με τον τρόπο αυτό, η ΕΔΕΥΕΠ επιδιώκει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την προσέλκυση νέου επενδυτικού ενδιαφέροντος σε θαλάσσιες περιοχές που παραμένουν εκτός ενεργών παραχωρήσεων, την ώρα που οι έρευνες στα ήδη παραχωρημένα μπλοκ περνούν σταδιακά στο στάδιο της υλοποίησης.