Δημογραφικό σε κρίσιμο σημείο: Πάνω από 50% η πτώση των γεννήσεων σε έξι νομούς

Η δημογραφική εικόνα της Ελλάδας αλλάζει με ταχύ ρυθμό, με τη μείωση των γεννήσεων να αποτελεί ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά στοιχεία αυτής της μεταβολής. Τα νεότερα στοιχεία που παρουσιάζονται από το Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών καταγράφουν σημαντική υποχώρηση της γεννητικότητας, ιδιαίτερα στην ελληνική περιφέρεια, όπου ορισμένες περιοχές αντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερη συρρίκνωση σε σχέση με άλλες.

Από τις 117.000 γεννήσεις στις περίπου 67.000

Η εικόνα είναι ενδεικτική της έκτασης της αλλαγής. Το 2009 καταγράφηκαν περίπου 117.000 γεννήσεις στην Ελλάδα, ενώ το 2024 ο αριθμός τους είχε υποχωρήσει περίπου στις 68.000, με τα στοιχεία της διετίας 2024-2025 να αποτυπώνουν συνολικά μια πτώση της τάξης του 42% σε σχέση με το 2009.

Η υποχώρηση, πάντως, δεν είναι ένα φαινόμενο που εμφανίστηκε τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τη μελέτη, η πτωτική πορεία της γεννητικότητας ξεκίνησε ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, με μια περιορισμένη ανάκαμψη κατά την περίοδο 2003-2009. Παράλληλα, η μέση ηλικία στην οποία οι γυναίκες αποκτούν παιδιά έχει αυξηθεί σημαντικά: από τα 26,2 έτη έφτασε στα 32,2 έτη. 

Έξι νομοί με απώλειες άνω του 50%

Ιδιαίτερα έντονη είναι η εικόνα σε έξι Περιφερειακές Ενότητες της ηπειρωτικής Ελλάδας. Στη Θεσπρωτία, τα Γρεβενά, τη Φθιώτιδα, την Κοζάνη, την Ευρυτανία και τη Φλώρινα, η μείωση των γεννήσεων ξεπέρασε το 50% στην εξεταζόμενη περίοδο. Σε ακόμη δέκα περιοχές, η υποχώρηση κυμάνθηκε μεταξύ 45% και 50%.

Η γεωγραφική διάσταση του προβλήματος έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η δημογραφική συρρίκνωση δεν εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη τη χώρα. Αντίθετα, αρκετές νησιωτικές περιοχές εμφανίζουν μικρότερες απώλειες. Στις Κυκλάδες και στη Ζάκυνθο, για παράδειγμα, η μείωση των γεννήσεων ήταν μικρότερη από 15%, ενώ σε έξι νησιωτικές Περιφερειακές Ενότητες η υποχώρηση ήταν κάτω από 30%. 

Λιγότερα παιδιά και μεγαλύτερη ηλικία τεκνοποίησης

Πίσω από τους αριθμούς βρίσκεται μια βαθύτερη δημογραφική μεταβολή. Οι γυναίκες που γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950 απέκτησαν κατά μέσο όρο περίπου δύο παιδιά, ενώ για όσες γεννήθηκαν γύρω στο 1985 ο μέσος αριθμός περιορίστηκε σε λιγότερα από 1,5. Παράλληλα, ο ετήσιος δείκτης γονιμότητας μειώθηκε από περίπου 2.200 παιδιά ανά 1.000 γυναίκες το 1979-1980 σε 1.240 το 2024-2025.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σύνθετη όταν συνυπολογιστούν οι θάνατοι. Το φυσικό ισοζύγιο έχει περάσει σε αρνητικό έδαφος, με τους θανάτους να υπερβαίνουν πλέον σημαντικά τις γεννήσεις. Το 2024 αντιστοιχούσαν σε εθνικό επίπεδο 184 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις, έναντι 92 το 2009.

Ένας διαφορετικός δημογραφικός χάρτης

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται, σύμφωνα με την ανάλυση, με τη χαμηλότερη γονιμότητα, τη γήρανση του πληθυσμού και τις μεταναστευτικές ροές. Περιοχές που διατηρούν ή προσελκύουν νεότερους κατοίκους εμφανίζουν ηπιότερες απώλειες, ενώ εκείνες που χάνουν νεανικό πληθυσμό αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα λιγότερες γεννήσεις και περισσότερους θανάτους. 

Έτσι, το δημογραφικό δεν αποτελεί μια ομοιόμορφη εξέλιξη για ολόκληρη την Ελλάδα. Ο χάρτης της χώρας μεταβάλλεται, με την περιφέρεια να βρίσκεται σε διαφορετικές ταχύτητες δημογραφικής συρρίκνωσης και ορισμένες νησιωτικές περιοχές να εμφανίζουν σαφώς διαφορετική εικόνα από αρκετές ηπειρωτικές. Τα στοιχεία αποτυπώνουν, με αριθμούς, μια αλλαγή που επηρεάζει ήδη τη σύνθεση και την πληθυσμιακή ισορροπία της χώρας.

Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις