Νέα δεδομένα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις που θέλουν να περιορίσουν σε μόνιμη βάση το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας δημιουργεί το νέο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση, καθώς απλοποιούνται οι διαδικασίες εγκατάστασης και λειτουργίας μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων, με ή χωρίς μπαταρία.

Η νέα υπουργική απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας βάζει κανόνες στον τρόπο με τον οποίο ο καταναλωτής μπορεί να παράγει ηλεκτρική ενέργεια και να τη χρησιμοποιεί για τις δικές του ανάγκες, μειώνοντας την ποσότητα ρεύματος που αγοράζει από το δίκτυο. Παράλληλα, προβλέπονται απλούστερες διαδικασίες για τα λεγόμενα «φωτοβολταϊκά μπαλκονιού», ενώ διευρύνονται οι δυνατότητες συλλογικής αυτοκατανάλωσης σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών.

Πώς μειώνεται ο λογαριασμός ρεύματος

Η βασική αρχή είναι απλή: το νοικοκυριό ή η επιχείρηση καταναλώνει την ηλεκτρική ενέργεια που παράγει το φωτοβολταϊκό την ώρα που αυτή παράγεται και επομένως περιορίζει την ενέργεια που χρειάζεται να αγοράσει από τον προμηθευτή.

Για την πλεονάζουσα παραγωγή προβλέπεται πίστωση ή αποζημίωση ανάλογα με το σύστημα αυτοκατανάλωσης. Στο νέο πλαίσιο αποσαφηνίζεται ότι η αποζημίωση για την περίσσεια ενέργειας μπορεί να γίνεται με βάση τις τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας ή την Ειδική Τιμή Αγοράς των τεχνολογιών ΑΠΕ.

Η πραγματική εξοικονόμηση για κάθε καταναλωτή δεν είναι ίδια. Εξαρτάται από την ισχύ και την παραγωγή του φωτοβολταϊκού, το κόστος εγκατάστασης, το προφίλ κατανάλωσης, το ποσοστό της παραγόμενης ενέργειας που χρησιμοποιείται επιτόπου και την ύπαρξη ή όχι μπαταρίας.

Φωτοβολταϊκά ακόμη και στο μπαλκόνι

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τα μικρά συστήματα που μπορούν να τοποθετηθούν ακόμη και σε μπαλκόνια.

Προβλέπεται διαδικασία online ενημέρωσης του Διαχειριστή για την εγκατάσταση μικροηλιακών συστημάτων με ρευματολήπτη, έως 800 W μέγιστης ισχύος έγχυσης. Πρόκειται για τα συστήματα που διεθνώς είναι γνωστά ως plug-in ή balcony photovoltaics.

Η συγκεκριμένη κατηγορία απευθύνεται ιδιαίτερα σε καταναλωτές που δεν διαθέτουν δική τους στέγη ή ταράτσα για μεγαλύτερη εγκατάσταση, αλλά θέλουν να καλύψουν μέρος της ημερήσιας κατανάλωσης του σπιτιού τους.

Τι αλλάζει στις πολυκατοικίες

Το νέο καθεστώς επεκτείνει τη συλλογική αυτοκατανάλωση, ώστε να μην αφορά αποκλειστικά καταναλωτές στο ίδιο κτίριο αλλά και όσους βρίσκονται σε συγκρότημα κατοικιών.

Δύο ή περισσότεροι καταναλωτές ενός κτιρίου μπορούν να συμμετέχουν σε κοινό σύστημα παραγωγής και να συμφωνήσουν τον τρόπο κατανομής της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας. Στο ίδιο σχήμα μπορούν να περιληφθούν και οι κοινόχρηστοι χώροι, ενώ δεν είναι απαραίτητο όλοι οι συμμετέχοντες να έχουν τον ίδιο προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας.

Παράλληλα, το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι τα έσοδα από την πλεονάζουσα ενέργεια καταβάλλονται στους ίδιους τους αυτοκαταναλωτές και όχι στον εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπό τους.

Νέες δυνατότητες για μπαταρίες

Σημαντικό κομμάτι της απόφασης αφορά και την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας.

Για το διασυνδεδεμένο σύστημα, η μπαταρία μπορεί να φορτίζεται από το φωτοβολταϊκό, ενώ υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και εφόσον πρόκειται για σύστημα μηδενικής έγχυσης στο δίκτυο μπορεί να απορροφά ενέργεια και από το ίδιο το δίκτυο.

Επιτρέπεται επίσης η εγκατάσταση αυτόνομων σταθμών αποθήκευσης από φυσικά και νομικά πρόσωπα. Η εγκατεστημένη ισχύς τους δεν μπορεί να υπερβαίνει το 100% της συμφωνημένης ισχύος της παροχής κατανάλωσης.

Η αποθήκευση επιτρέπει πρακτικά στον αυτοκαταναλωτή να κρατά μέρος της ενέργειας που παράγεται τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας και να την αξιοποιεί αργότερα, όταν η παραγωγή του φωτοβολταϊκού έχει περιοριστεί.

Ρεκόρ για τα φωτοβολταϊκά στην Ελλάδα

Το νέο πλαίσιο τίθεται σε εφαρμογή σε μια περίοδο κατά την οποία η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά καταγράφει υψηλά επίπεδα τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ember που επικαλείται το δημοσίευμα, τον Ιούνιο του 2026 η ηλιακή ενέργεια κάλυψε για πρώτη φορά το 25% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής της ΕΕ, φτάνοντας τις 52 TWh. Ξεπέρασε έτσι την πυρηνική ενέργεια, η οποία βρέθηκε στο 21%, το φυσικό αέριο στο 15% και την αιολική ενέργεια στο 14%.

Ακόμη υψηλότερο ήταν το ποσοστό στην Ελλάδα. Με βάση τα στοιχεία του Green Tank, τα φωτοβολταϊκά αντιπροσώπευαν τον Ιούνιο 31,6% της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, με 1.456,5 GWh σε σύνολο 4.608,6 GWh.

Εάν συνυπολογιστούν και τα μη διασυνδεδεμένα νησιά, το ποσοστό πλησιάζει το 34% για τον Ιούνιο, ενώ για το πρώτο εξάμηνο του έτους διαμορφώνεται στο 25,1%.

Τι λέει η αγορά φωτοβολταϊκών

Ο Σύνδεσμος Εταιρειών Φωτοβολταϊκών εξέφρασε την ικανοποίησή του για την υπουργική απόφαση, σημειώνοντας ότι, παρά την καθυστέρηση, ενσωματώνονται πολλές από τις προτάσεις που είχαν κατατεθεί από την αγορά καθώς και προβλέψεις ευρωπαϊκών οδηγιών.

Ο επικεφαλής αναλυτής Πολιτικής του Green Tank Νίκος Μάντζαρης χαρακτήρισε τη νέα απόφαση βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση και έθεσε ως επόμενο ζητούμενο την ενημέρωση των καταναλωτών για τις δυνατότητες που έχουν πλέον στη διάθεσή τους ώστε να μειώνουν το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.

Τι πρέπει να γνωρίζει ο καταναλωτής

Το νέο πλαίσιο δεν σημαίνει ότι κάθε εγκατάσταση προσφέρει αυτομάτως το ίδιο οικονομικό όφελος. Πριν από οποιαδήποτε επένδυση απαιτείται υπολογισμός της ετήσιας κατανάλωσης, της διαθέσιμης επιφάνειας και του προφίλ χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Ειδικά στην αυτοκατανάλωση, μεγαλύτερη σημασία έχει το πόσο από το παραγόμενο ρεύμα μπορεί πράγματι να καταναλωθεί την ίδια ώρα από το σπίτι ή την επιχείρηση. Η μπαταρία μπορεί να αυξήσει το ποσοστό ιδιοκατανάλωσης, προσθέτει όμως επιπλέον κόστος στην αρχική επένδυση.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο διευρύνει, πάντως, τις επιλογές: από μικρά φωτοβολταϊκά μπαλκονιού μέχρι μεγαλύτερα συστήματα με αποθήκευση και κοινές εγκαταστάσεις σε πολυκατοικίες.