Μεγάλο κύμα αιτήσεων συνταξιοδότησης καταγράφεται τους τελευταίους μήνες. Χιλιάδες ασφαλισμένοι επιδιώκουν να εξασφαλίσουν την έξοδό τους με τα σημερινά δεδομένα, πριν ενδεχόμενες αλλαγές στα όρια ηλικίας μεταβάλουν το τοπίο τα επόμενα χρόνια.
Η συζήτηση γύρω από τη σύνδεση της ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής, σε συνδυασμό με τις δυσμενείς δημογραφικές εξελίξεις και τις διεθνείς προβλέψεις για αύξηση των ορίων ηλικίας, έχει δημιουργήσει έντονη ανησυχία στους ασφαλισμένους.
Το αποτέλεσμα είναι η σημαντική αύξηση των αιτήσεων συνταξιοδότησης ήδη από τους πρώτους μήνες του έτους.
Ρεκόρ αιτήσεων
Τα στοιχεία δείχνουν ότι κατά το πρώτο τετράμηνο του έτους υποβλήθηκαν 74.838 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός αυξημένος κατά 11.296 σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Εάν ο ίδιος ρυθμός συνεχιστεί μέχρι το τέλος της χρονιάς, οι συνολικές αιτήσεις ενδέχεται να ξεπεράσουν τις 220.000, καταρρίπτοντας ακόμη και το ιστορικό ρεκόρ των 212.151 αιτήσεων που είχε καταγραφεί το 2021.
Τον Απρίλιο υποβλήθηκαν 16.625 νέες αιτήσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «ΑΤΛΑΣ», επιβεβαιώνοντας τη δυναμική που αναπτύσσεται γύρω από τη συνταξιοδότηση.
Ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση επισημαίνουν ότι η αύξηση των αιτήσεων δεν συνδέεται μόνο με τη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης. Καθοριστικός παράγοντας είναι και η αβεβαιότητα για το μέλλον του ασφαλιστικού συστήματος.
Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως οι σημερινοί 55άρηδες, οι οποίοι θεωρούν ότι ενδέχεται να είναι από τους πρώτους που θα επηρεαστούν από μια νέα αναπροσαρμογή των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.
Τι ισχύει σήμερα για τη συνταξιοδότηση
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει δύο βασικές διαδρομές εξόδου από την εργασία:
- Συνταξιοδότηση στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης.
- Συνταξιοδότηση στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης.
Τα όρια αυτά παραμένουν σταθερά τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, η νομοθεσία προβλέπει ότι ανά τριετία εξετάζονται τα δημογραφικά δεδομένα και η εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής, ώστε να αξιολογείται η ανάγκη πιθανών προσαρμογών.
Οι αναλογιστικές μελέτες που βρίσκονται στο μικροσκόπιο των ειδικών εκτιμούν ότι μέχρι το 2030 τα σημερινά όρια ηλικίας θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά περίπου ενάμιση έτος.
Αν και δεν έχει ληφθεί καμία επίσημη απόφαση, θεωρείται πιθανό ένα μοντέλο σταδιακής προσαρμογής, αντίστοιχο με εκείνο που εφαρμόστηκε την περίοδο 2015-2021, όταν τα όρια ηλικίας αυξάνονταν κλιμακωτά κάθε χρόνο.
Δημογραφική «βόμβα»
Η μεγαλύτερη πρόκληση για το ασφαλιστικό σύστημα παραμένει το δημογραφικό πρόβλημα. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι τις επόμενες δεκαετίες ο πληθυσμός θα γερνά με ταχύτερους ρυθμούς, ενώ οι γεννήσεις παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα. Αυτό σημαίνει ότι ολοένα και λιγότεροι εργαζόμενοι θα καλούνται να χρηματοδοτούν τις συντάξεις ενός αυξανόμενου αριθμού συνταξιούχων.
Η αρνητική διαφορά μεταξύ γεννήσεων και θανάτων διευρύνεται συνεχώς, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.
Οι διεθνείς οργανισμοί εκτιμούν ότι οι αλλαγές δεν θα σταματήσουν στο 2030. Η ηλικία συνταξιοδότησης για όσους σήμερα αποχωρούν στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και στα 66 έτη έως το 2050. Οι νεότερες γενιές εργαζομένων ενδέχεται να χρειαστεί να συμπληρώνουν περισσότερα χρόνια εργασίας για πλήρη σύνταξη, με ορισμένα σενάρια να κάνουν λόγο για έως και 44 έτη ασφάλισης.