Σε μια εκτεταμένη αναδιοργάνωση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων προχωρά το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, με τη Γ΄ φάση της Νέας Δομής Δυνάμεων να φέρνει σημαντικές αλλαγές τόσο στον χάρτη των στρατιωτικών εγκαταστάσεων όσο και στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η επιχειρησιακή λειτουργία Στρατού Ξηράς, Πολεμικού Ναυτικού και Πολεμικής Αεροπορίας.

Το σχέδιο, που παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, προβλέπει τη συγχώνευση ή κατάργηση 56 μονάδων και 126 εγκαταστάσεων – στρατοπέδων, ενώ παράλληλα δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ενσωμάτωση μη επανδρωμένων συστημάτων, στην ανάπτυξη δορυφορικών δυνατοτήτων και στην ενίσχυση της άμυνας στον Κυβερνοχώρο.

Κεντρικός στόχος είναι η μετάβαση σε ένα πιο ευέλικτο και τεχνολογικά αναβαθμισμένο μοντέλο λειτουργίας, με καλύτερη αξιοποίηση του προσωπικού και των διαθέσιμων πόρων και με ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων σε ξηρά, θάλασσα και αέρα.

Συγχωνεύσεις στρατοπέδων και αναδιάταξη μονάδων

Σημαντικό μέρος της νέας φάσης αφορά την αναπροσαρμογή της οργανωτικής δομής των Ενόπλων Δυνάμεων. Οι συγχωνεύσεις και οι καταργήσεις στρατιωτικών εγκαταστάσεων εντάσσονται στην προσπάθεια περιορισμού των λειτουργικών αναγκών και αποτελεσματικότερης κατανομής του ανθρώπινου δυναμικού.

Η επιδίωξη είναι να ενισχυθεί η στελέχωση των ενεργών μονάδων και να περιοριστούν οι επικαλύψεις αρμοδιοτήτων και οι δαπάνες που συνδέονται με τη λειτουργία πολλών εγκαταστάσεων. Οι πόροι που θα εξοικονομηθούν εκτιμάται ότι μπορούν να αξιοποιηθούν για την κάλυψη άλλων αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης του προσωπικού.

Η αναδιάρθρωση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο κλείσιμο ή στη συγχώνευση στρατοπέδων. Περιλαμβάνει και τη δημιουργία νέων εξειδικευμένων δομών, οι οποίες θα ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις της άμυνας και στις τεχνολογικές εξελίξεις.

Drones σε Στρατό, Ναυτικό και Αεροπορία

Τα μη επανδρωμένα και αυτόνομα συστήματα αποκτούν κεντρικό ρόλο στη νέα δομή. Ο σχεδιασμός προβλέπει την ενσωμάτωσή τους και στους τρεις κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων, με τη δημιουργία ειδικών μονάδων, βάσεων και υποδομών εκπαίδευσης.

Στον Στρατό Ξηράς προβλέπεται η συγκρότηση Ταξιαρχίας Μη Επανδρωμένων Συστημάτων, καθώς και ειδικής μονάδας μη επανδρωμένων οχημάτων για μεταφορές, εφοδιασμό και υγειονομική υποστήριξη.

Στο Πολεμικό Ναυτικό σχεδιάζονται βάσεις μη επανδρωμένων και αυτόνομων θαλάσσιων συστημάτων, ενώ στην Πολεμική Αεροπορία προβλέπονται αντίστοιχες υποδομές για μη επανδρωμένα αεροχήματα και συνεργατικά αεροσκάφη.

Παράλληλα, στο σχέδιο περιλαμβάνονται η δημιουργία κέντρων διακλαδικής εκπαίδευσης και η ανάπτυξη διακλαδικού εργοστασίου κατασκευής μη επανδρωμένων μέσων.

Η συγκεκριμένη κατεύθυνση αποτυπώνει τη σημασία που αποκτούν τα drones στη σύγχρονη στρατιωτική δράση, από την επιτήρηση και τη συλλογή πληροφοριών έως την υποστήριξη επιχειρήσεων και τη μεταφορά εφοδίων.

Δορυφόροι και ενίσχυση της παρουσίας στο Διάστημα

Ένας ακόμη βασικός πυλώνας της νέας δομής είναι η ανάπτυξη εθνικών δυνατοτήτων στο Διάστημα, με στόχο την ενίσχυση των στρατιωτικών επικοινωνιών, της παρατήρησης και της συλλογής πληροφοριών.

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει έναν γεωστατικό τηλεπικοινωνιακό δορυφόρο, τρεις επιπλέον τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους, έξι δορυφόρους οπτικής παρατήρησης, τρεις δορυφόρους συλλογής ηλεκτρονικών σημάτων και τρεις δορυφόρους παρατήρησης με τεχνολογία συνθετικού διαφράγματος ραντάρ (SAR).

Η αξιοποίηση τέτοιων συστημάτων μπορεί να ενισχύσει την εικόνα της επιχειρησιακής κατάστασης, να βελτιώσει τις δυνατότητες επικοινωνίας και να προσφέρει πρόσθετα μέσα επιτήρησης, ακόμη και υπό συνθήκες που δυσκολεύουν τη συμβατική παρατήρηση.

Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται η δημιουργία Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος στην Πολεμική Αεροπορία, εντάσσοντας τις διαστημικές δυνατότητες στον ευρύτερο αμυντικό σχεδιασμό της χώρας.

Κυβερνοάμυνα και ηλεκτρονικός πόλεμος

Η νέα δομή δίνει αυξημένο βάρος και στον Κυβερνοχώρο, ο οποίος αποτελεί πλέον κρίσιμο πεδίο για την ασφάλεια των στρατιωτικών δικτύων, των επικοινωνιών και των συστημάτων διοίκησης.

Στις προβλεπόμενες αλλαγές περιλαμβάνονται η δημιουργία Διοίκησης Κυβερνοχώρου και Σχολής Υπολογιστών, ενώ ενισχύεται και ο σχεδιασμός για την αξιοποίηση του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος.

Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία Διοίκησης Ηλεκτρονικού Πολέμου στο Πολεμικό Ναυτικό, με στόχο την ενίσχυση των σχετικών επιχειρησιακών δυνατοτήτων.

Η ενσωμάτωση των συγκεκριμένων τομέων συνδέεται με τη μετάβαση σε ένα διακλαδικό και πολυχωρικό πεδίο επιχειρήσεων, στο οποίο οι πληροφορίες, οι επικοινωνίες, τα ψηφιακά δίκτυα και τα αυτόνομα συστήματα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Εξοικονόμηση πόρων και αξιοποίηση του προσωπικού

Η αναδιοργάνωση συνοδεύεται από την προσπάθεια καλύτερης αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού και των οικονομικών πόρων. Η μείωση των λειτουργικών αναγκών από τις συγχωνεύσεις στρατιωτικών δομών αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους του σχεδίου, ώστε να απελευθερωθούν πόροι για άλλες προτεραιότητες.

Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται αλλαγές στις ειδικότητες, αναδιοργάνωση υπηρεσιών και παρεμβάσεις σε επιμέρους τομείς υποστήριξης των Ενόπλων Δυνάμεων.

Το ζητούμενο είναι οι αλλαγές να οδηγήσουν σε καλύτερη στελέχωση, μεγαλύτερη επιχειρησιακή ετοιμότητα και αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων μέσων, χωρίς να υποβαθμίζονται οι ανάγκες υποστήριξης των μονάδων.

Ένα νέο μοντέλο για τις Ένοπλες Δυνάμεις

Η Γ΄ φάση της Νέας Δομής αποτελεί ένα ευρύτερο σχέδιο μετασχηματισμού, το οποίο συνδυάζει την αναδιάταξη των στρατιωτικών εγκαταστάσεων με την ανάπτυξη νέων τεχνολογικών δυνατοτήτων.

Οι συγχωνεύσεις 56 μονάδων και 126 εγκαταστάσεων, η δημιουργία εξειδικευμένων δομών για drones, η ανάπτυξη δορυφορικών συστημάτων και η ενίσχυση της κυβερνοάμυνας συνθέτουν ένα νέο πλαίσιο για τη λειτουργία των Ενόπλων Δυνάμεων.

Το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από την υλοποίηση του σχεδιασμού, την επαρκή στελέχωση των νέων δομών και την αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων που θα εξοικονομηθούν. Η κατεύθυνση, πάντως, είναι σαφής: ένα πιο ευέλικτο και τεχνολογικά εξελιγμένο αμυντικό μοντέλο, προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις του σύγχρονου πεδίου επιχειρήσεων.