Οι ευρωπαϊκές χώρες δεν είναι ακόμη επαρκώς προετοιμασμένες να αντιμετωπίσουν την απειλή από μη επανδρωμένα αεροσκάφη που ενδέχεται να συνδέονται με τη Ρωσία, ενώ σοβαρά κενά εξακολουθούν να υπάρχουν τόσο στην ανίχνευση όσο και στην απόδοση ευθύνης για τέτοιου είδους περιστατικά, σύμφωνα με νέα μελέτη του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS).
Η μελέτη, η οποία εκπονήθηκε με τη συμμετοχή του γερμανικού Ιδρύματος Hanns Seidel, εξετάζει περιστατικά υπερπτήσεων drones πάνω από αεροδρόμια, στρατιωτικές εγκαταστάσεις και άλλες υποδομές κρίσιμης σημασίας στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, τα ευρωπαϊκά κράτη δεν έχουν μέχρι σήμερα καταφέρει να αποδώσουν με σαφήνεια και δημόσια την ευθύνη για συγκεκριμένα περιστατικά στη Ρωσία.
«Η έκθεση θεωρεί ότι είναι πολύ πιθανό το Κρεμλίνο να διεξήγαγε εκστρατεία με μη επανδρωμένα αεροσκάφη πάνω από την Ευρώπη», αναφέρεται χαρακτηριστικά στη μελέτη.
Κενά στην ευρωπαϊκή άμυνα απέναντι στα drones
Το IISS επισημαίνει ότι, παρά το γεγονός πως το ΝΑΤΟ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι εθνικές κυβερνήσεις δίνουν πλέον μεγαλύτερη προσοχή στην απειλή από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, η σημερινή ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική αντιμετώπισής τους εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικές αδυναμίες.
«Η βασική μας εκτίμηση είναι ότι η τρέχουσα αρχιτεκτονική κατά των μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ευρώπη δεν ανταποκρίνεται ακόμη στην απειλή», σημειώνεται στην έκθεση.
Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, οι δυνατότητες ανίχνευσης διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, οι αρμοδιότητες των αρχών είναι κατακερματισμένες, ενώ οι διαθέσιμες επιλογές αντίδρασης συχνά δεν είναι ανάλογες της φύσης της απειλής. Παράλληλα, η διαδικασία απόδοσης ευθύνης χαρακτηρίζεται υπερβολικά αργή ώστε να μπορεί να υποστηρίξει αποτελεσματικά μια στρατηγική έγκαιρης αποτροπής.
«Η Ευρώπη δεν είναι μέχρι σήμερα επαρκώς προετοιμασμένη»
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται ακριβώς στο ζήτημα της απόδοσης ευθύνης, το οποίο χαρακτηρίζεται μία από τις βασικότερες προκλήσεις για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Σύμφωνα με τη μελέτη, καμία κυβέρνηση δεν έχει μέχρι στιγμής αποδώσει δημοσίως στη Ρωσία συγκεκριμένη υπερπτήση μη επανδρωμένου αεροσκάφους.
Ένας από τους λόγους, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους που μίλησαν στους ερευνητές, είναι ότι οι κυβερνήσεις έχουν επικεντρωθεί κυρίως στην αντιμετώπιση κάθε περιστατικού σε εθνικό επίπεδο, χωρίς να συνδέουν συστηματικά μεταξύ τους τα συμβάντα που καταγράφονται σε διαφορετικές χώρες.
Η προσέγγιση αυτή, σύμφωνα με την έκθεση, δυσκολεύει τη δημιουργία μιας συνολικής εικόνας για το εάν μεμονωμένες υπερπτήσεις αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης και συντονισμένης εκστρατείας.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα, ο πρόεδρος του Ιδρύματος Hanns Seidel, Κλάους Χόλετσεκ, χαρακτήρισε την κατάσταση ανησυχητική. «Η Ευρώπη δεν είναι μέχρι σήμερα επαρκώς προετοιμασμένη για αυτή τη μορφή υβριδικής απειλής», δήλωσε.
Σημειώνεται ότι η μελέτη βασίστηκε στην εξέταση 144 περιστατικών που καταγράφηκαν από τον Αύγουστο του 2024 έως τον Φεβρουάριο του 2026 σε 12 κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, καθώς και στην Ιρλανδία.