Σε νέα και ιδιαίτερα κρίσιμη φάση περνά ο θεσμός των μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα μετά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, που ακύρωσαν άδειες λειτουργίας και πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών τριών από τα πρώτα παραρτήματα ξένων ΑΕΙ.
Η προσοχή στρέφεται πλέον σε δύο μέτωπα: στη διασφάλιση των φοιτητών που έχουν ήδη ξεκινήσει τις σπουδές τους και στη δικαστική τύχη των επτά νέων πανεπιστημίων που έχουν αδειοδοτηθεί για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027.
Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι κανένας φοιτητής δεν θα χάσει το ακαδημαϊκό έτος, ενώ η ΕΘΑΑΕ προχωρά ήδη σε αναθεώρηση και μεγαλύτερη εξειδίκευση των κριτηρίων πιστοποίησης.
Ποια τρία πανεπιστήμια αφορά η απόφαση
Οι πρόσφατες αποφάσεις του Γ΄ Τμήματος του ΣτΕ επηρεάζουν τρία από τα πρώτα παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων που είχαν αδειοδοτηθεί στην Ελλάδα.
Πρόκειται για το University of Keele στην Αθήνα, το University of York μέσω του CITY College στη Θεσσαλονίκη και το The Open University μέσω του Anatolia College/Anatolia American University στη Θεσσαλονίκη.
Αντίθετα, το University of Nicosia – UNIC Athens δεν περιλαμβάνεται στις συγκεκριμένες ακυρωτικές αποφάσεις.
Τι ακριβώς ακύρωσε το ΣτΕ
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν ακύρωσε συνολικά τον θεσμό των μη κρατικών πανεπιστημίων.
Οι αποφάσεις αφορούν συγκεκριμένες διοικητικές πράξεις αδειοδότησης και πιστοποίησης.
Το Γ΄ Τμήμα εξέδωσε τις αποφάσεις 1167/2026 έως 1172/2026, εξετάζοντας διαφορετικές πτυχές της διαδικασίας λειτουργίας των ΝΠΠΕ.
Το πρόβλημα με τις κτιριακές προϋποθέσεις
Ένα από τα ζητήματα που εντόπισε το Ανώτατο Δικαστήριο αφορά τις εγκαταστάσεις.
Ο ΕΟΠΠΕΠ είχε πραγματοποιήσει ελέγχους και είχε διατυπώσει παρατηρήσεις σχετικά με κτιριολογικές προσαρμογές και την προσκόμιση συγκεκριμένων στοιχείων.
Το ΣτΕ έκρινε ότι δεν είχε διαπιστωθεί εγκαίρως –και πάντως έως τη συζήτηση των υποθέσεων– η συμμόρφωση των συγκεκριμένων παραρτημάτων με τις παρατηρήσεις αυτές.
Το δεύτερο «αγκάθι»: Η πιστοποίηση των σπουδών
Το δεύτερο κρίσιμο ζήτημα αφορά τα ακαδημαϊκά προγράμματα.
Το ΣτΕ έκρινε ότι τα στοιχεία που είχαν χρησιμοποιηθεί από την ΕΘΑΑΕ δεν αποτελούσαν επαρκώς συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, όπως απαιτούσε το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η απόφαση δημιουργεί πλέον έναν πολύ πιο συγκεκριμένο «οδικό χάρτη» για το πώς θα πρέπει να πραγματοποιούνται οι πιστοποιήσεις στο μέλλον.
Η ΕΘΑΑΕ αλλάζει τα κριτήρια
Μετά τις δικαστικές αποφάσεις, η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης έχει ξεκινήσει διαδικασία συμμόρφωσης.
Το Ανώτατο Συμβούλιο και το Συμβούλιο Αξιολόγησης και Πιστοποίησης προχωρούν στις απαιτούμενες ενέργειες, με στόχο τα κριτήρια να γίνουν περισσότερο συγκεκριμένα και να καλύπτουν πλήρως τις απαιτήσεις που έθεσε το ΣτΕ.
Η αλλαγή αυτή μπορεί να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες συνέπειες της δικαστικής απόφασης για ολόκληρο το σύστημα των ΝΠΠΕ.
Τι θα γίνει με τους φοιτητές
Εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο πρακτικό πρόβλημα.
Υπάρχουν φοιτητές που έχουν ήδη ξεκινήσει τις σπουδές τους στα τρία ιδρύματα και τώρα βρίσκονται αντιμέτωποι με την αβεβαιότητα που δημιουργεί η ακύρωση των σχετικών πράξεων.
Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι «το ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί για κανέναν φοιτητή» και ότι θα γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες για να προστατευθούν τα δικαιώματα και η συνέχεια των σπουδών τους.
Το δύσκολο μέρος είναι η μετατροπή αυτής της πολιτικής δέσμευσης σε συγκεκριμένη νομική λύση.
Τα κρίσιμα ερωτήματα για σπουδές και δίδακτρα
Το υπουργείο Παιδείας καλείται να δώσει απαντήσεις σε μια σειρά πρακτικών ζητημάτων.
Μεταξύ άλλων πρέπει να ξεκαθαριστεί με ποιο καθεστώς θα συνεχιστούν οι σπουδές, τι θα γίνει με τις πιστωτικές μονάδες και τις εξετάσεις, πώς θα αντιμετωπιστούν τα ήδη καταβληθέντα δίδακτρα και τι θα ισχύσει για τους τίτλους σπουδών.
Στο υπουργείο βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη συσκέψεις με τη νομική υπηρεσία και υπηρεσιακούς παράγοντες για την εξεύρεση λύσης.
Σημειώνεται ότι πληροφορίες περί πιθανών νομικών κινήσεων φοιτητών για δίδακτρα δεν ισοδυναμούν με δικαστική απόφαση επιστροφής χρημάτων.
Ποια είναι τα 7 νέα μη κρατικά πανεπιστήμια
Την ίδια στιγμή, ο χάρτης των ΝΠΠΕ έχει ήδη διευρυνθεί.
Για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 έχουν αδειοδοτηθεί επτά νέα παραρτήματα:
Georgetown University – Αθήνα
Iowa State University of Science and Technology σε συνεργασία με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή – Θεσσαλονίκη
Roger Williams University σε συνεργασία με το Deree – Αθήνα
European University Cyprus – Αθήνα
Université Sorbonne Paris Nord σε συνεργασία με το IdEF – Αθήνα
University of Essex σε συνεργασία με το Aegean College – Αθήνα
University of Derby σε συνεργασία με το Mediterranean College – Αθήνα.
Νέες προσφυγές στο ΣτΕ
Και εδώ όμως έχει ανοίξει νέο δικαστικό μέτωπο.
Ο καθηγητής Διοικητικού Δικαίου του ΕΚΠΑ Πάνος Λαζαράτος έχει καταθέσει αιτήσεις ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά των νέων αδειών.
Αυτό σημαίνει ότι το ΣτΕ θα κληθεί να εξετάσει και τη νομιμότητα των αδειοδοτήσεων των επτά νέων ιδρυμάτων.
Οι 7 άδειες ΔΕΝ έχουν ακυρωθεί
Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς εύκολα μπορεί να δημιουργηθεί λανθασμένη εντύπωση.
Οι άδειες των επτά νέων μη κρατικών πανεπιστημίων δεν έχουν ακυρωθεί.
Έχουν κατατεθεί αιτήσεις ακύρωσης εναντίον τους και συνεπώς υπάρχει δικαστική εκκρεμότητα. Μέχρι να αποφανθεί το ΣτΕ, δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ούτε ότι θα ακυρωθούν ούτε ότι θα επηρεαστεί η λειτουργία τους.
Δεν καταργούνται τα μη κρατικά πανεπιστήμια
Εξίσου σημαντικό είναι ότι η πρόσφατη απόφαση δεν ανατρέπει συνολικά το νομοθετικό μοντέλο.
Η Ολομέλεια του ΣτΕ έχει ήδη κρίνει, με τις αποφάσεις 1919 και 1920/2025, ότι το Σύνταγμα δεν αποκλείει τη λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων από την ΕΕ ή χώρες που καλύπτονται από τη GATS, εφόσον λειτουργούν υπό ειδικό νομοθετικό πλαίσιο που διασφαλίζει την ποιότητα των σπουδών και την ακαδημαϊκή ελευθερία.
Συνεπώς, η σημερινή κρίση αφορά κυρίως τον τρόπο εφαρμογής του νόμου και τον έλεγχο των προϋποθέσεων αδειοδότησης.
Η επόμενη ημέρα
Η υπόθεση των μη κρατικών πανεπιστημίων βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα κρίσιμο τεστ.
Το υπουργείο Παιδείας πρέπει να βρει άμεσα λύση για τους φοιτητές των τριών ιδρυμάτων, η ΕΘΑΑΕ να προσαρμόσει τα κριτήρια πιστοποίησης στις απαιτήσεις του ΣτΕ και ταυτόχρονα να εξελιχθεί ο νέος δικαστικός κύκλος για τα επτά ΝΠΠΕ.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι ο θεσμός παραμένει σε ισχύ, αλλά οι διαδικασίες αδειοδότησης και πιστοποίησης μπαίνουν πλέον κάτω από πολύ αυστηρότερο δικαστικό μικροσκόπι
Σύρος: «Πάω σε μια δουλίτσα και έρχομαι» - Τα τελευταία λόγια της διασώστριας στον πατέρα της πριν τη δολοφονία της (βίντεο)
Στους 9 μήνες η στρατιωτική θητεία για όσους καταταγούν χωρίς αναβολή
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
