Σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών κινδύνων και επιχειρησιακών απαιτήσεων, η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο.
Η ναυπήγηση του στόλου των νέων ρυμουλκών στα ναυπηγεία Ελευσίνας και η ενίσχυση των δυνατοτήτων τους αποτελούν βασικούς παράγοντες για την ασφάλεια των ελληνικών λιμανιών.
Ωστόσο, το στοίχημα δεν είναι μόνο τεχνολογικό, αλλά κυρίως θεσμικό.
Ο Παύλος Ξηραδάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Πλοιοκτητών Ρυμουλκών και Διευθυντής της MEGATUGS Salvage & Towage,σκιαγραφεί τόσο τα οφέλη όσο και τις αδυναμίες του σημερινού πλαισίου.
Όπως επισημαίνει, ο εκσυγχρονισμός του στόλου με σύγχρονα ρυμουλκά ενισχύει σημαντικά:
- την ποιότητα υπηρεσιών
- την ασφάλεια στους λιμένες
- την προστασία ανθρώπινης ζωής
- τη διασφάλιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος
Τα νέα, ισχυρότερα ρυμουλκά αυξάνουν την ικανότητα παρέμβασης σε ατυχήματα εντός λιμένων, ενώ μπορούν να προσφέρουν και ευκαιριακή επιθαλάσσια αρωγή.
Ωστόσο, τονίζεται ξεκάθαρα ότι:
Τα ρυμουλκά δεν αποτελούν επαγγελματικά ναυαγοσωστικά πλοία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται:
- στο σύστημα πρόωσης ASD (Azimuth Stern Drive) με προπέλες 360°
- στην υψηλή ελκτική δύναμη
- στην πιστοποιημένη πυροσβεστική ικανότητα (FiFi 1, 2, 3)
Τα στοιχεία αυτά είναι καθοριστικά για την ασφαλή λειτουργία των λιμένων, ειδικά σε περιβάλλοντα με επικίνδυνα φορτία.
Η κατάσταση έχει πλέον αποσαφηνιστεί μέσω:
- του π.δ. 83/2022 για τα ρυμουλκά
- του π.δ. 65/2023 για τα ναυαγοσωστικά
Για πρώτη φορά υπάρχει:
✔️ σαφής διάκριση ρόλων
✔️ τέλος στην αυθαίρετη «εξομοίωση» ρυμουλκών με ναυαγοσωστικά
✔️ επαναφορά της επαγγελματικής ναυαγοσωστικής δραστηριότητας
Η προηγούμενη ασάφεια είχε οδηγήσει ακόμη και σε έλλειψη εξειδικευμένων ναυαγοσωστικών πλοίων στη χώρα.
Οι ασκήσεις αντιρρύπανσης αποτελούν κρίσιμο εργαλείο, καθώς:
- αποκαλύπτουν πραγματικές αδυναμίες
- επιτρέπουν βελτιώσεις στον μηχανισμό ανταπόκρισης
Παρά τη θετική κινητοποίηση του Υπουργείου Ναυτιλίας, παραμένουν σημαντικά κενά.
Σημαντικά προβλήματα εντοπίζονται:
- στην έλλειψη ορισμού αντιρρυπαντικού πλοίου
- στην απουσία πιστοποίησης ιδιωτικών φορέων
- στην εξάρτηση από την European Maritime Safety Agency (EMSA)
Η EMSA λειτουργεί μόνο συμπληρωματικά, όχι ως βασικός μηχανισμός.
Οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλούν έντονη ανησυχία:
- επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια
- κίνδυνος από μαγνητικές νάρκες
- πιθανά μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά ατυχήματα
Το περιστατικό με το LNG carrier Arctic Metagas ανέδειξε την έλλειψη ευρωπαϊκού συντονισμού.
Η Ελλάδα διαθέτει ισχυρή τεχνογνωσία, με ναυαγοσωστικά πλοία που:
- επιχειρούν σε δύσκολες περιοχές όπως η Ερυθρά Θάλασσα
- διαθέτουν προηγμένο εξοπλισμό
- μπορούν να διαχειριστούν σύνθετες κρίσεις
Η χώρα βρίσκεται σε τροχιά αναβάθμισης.
Όμως η επιτυχία εξαρτάται από:
- την πλήρη εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου
- την ενίσχυση της αντιρρυπαντικής ικανότητας
- τον αποτελεσματικό συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ