Η κατάρρευση της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στις εργασίες που πραγματοποιούνταν στο γειτονικό οικόπεδο, ενώ ένα πιθανό σενάριο είναι το κτίριο να αντιμετώπιζε ήδη σοβαρά προβλήματα στατικότητας.

Αυτές τις εκτιμήσουν έκαναν ο καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών του ΕΜΠ, Κώστας Σπυράκος, και το μέλος του Δ.Σ. του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδος, Βασίλης Παπαδόπουλος.

Μιλώντας στην ΕΡΤ, ο Κώστας Σπυράκος, ξεκαθαρίζει ότι χωρίς πλήρη εικόνα των συνθηκών δεν μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για τα ακριβή αίτια της κατάρρευσης, ωστόσο επισημαίνει πως ένα σωστά κατασκευασμένο και θεμελιωμένο κτίριο δεν θα έπρεπε να καταρρεύσει εξαιτίας εργασιών που εκτελούνταν σε όμορο οικόπεδο.

Όπως αναφέρουν, όλα εξαρτώνται από τον τρόπο θεμελίωσης των δύο κτιρίων και τη φύση του εδάφους. Εάν υπήρχε κοινή ή άμεσα επηρεαζόμενη θεμελίωση, τότε μια επέμβαση στο ένα κτίριο θα μπορούσε να επηρεάσει και το άλλο. Επίσης, υπογραμμίζει ότι πριν από οποιαδήποτε εργασία όφειλαν να έχουν πραγματοποιηθεί οι απαραίτητοι έλεγχοι και να έχουν ληφθεί όλα τα προβλεπόμενα μέτρα προστασίας.

«Το θεωρώ βέβαιο ότι και η πολυκατοικία αυτή είχε προβλήματα», αναφέρει και προσθέτει ότι εφόσον οι εργασίες στο διπλανό οικόπεδο δεν βρίσκονταν σε άμεση επαφή με τη θεμελίωση του κτηρίου που κατέρρευσε, η έκταση της αστοχίας δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο από αυτές, εκτός εάν υπήρχαν ήδη σοβαρές αδυναμίες στον φέροντα οργανισμό.

Ο καθηγητής χαρακτηρίζει εξαιρετικά ασυνήθιστο ένα περιστατικό ολικής κατάρρευσης πολυκατοικίας, σημειώνοντας ότι ακόμη και μια μερική κατάρρευση προϋποθέτει συνήθως επεμβάσεις πολύ κοντά ή απευθείας στα θεμέλια του κτιρίου. 

Θεωρεί απίθανο μια απλή δόνηση από γειτονικές εργασίες να προκάλεσε από μόνη της την κατάρρευση, εκτός εάν υπήρχε κάποια ιδιαίτερη γεωλογική ιδιαιτερότητα, όπως υπόγεια κοιλότητα που υποχώρησε επηρεάζοντας τα θεμέλια.

Παράλληλα, εκτιμά ότι η αυτοψία και η λεπτομερής τεχνική διερεύνηση του χώρου θα αποκαλύψουν τα πραγματικά αίτια της αστοχίας.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο Βασίλης Παπαδόπουλος, μέλος του Δ.Σ. του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδος, ο οποίος τονίζει ότι η διερεύνηση δεν πρέπει να περιοριστεί μόνο στο συγκεκριμένο περιστατικό, αλλά να αναδείξει συνολικά τα προβλήματα του ιδιαίτερα γηρασμένου κτιριακού αποθέματος της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και των υπόλοιπων μεγάλων αστικών κέντρων.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η παλαιότητα του κτιρίου αποτελεί πιθανότατα τον βασικότερο παράγοντα της κατάρρευσης, ενώ δεν αποκλείεται να συνέβαλαν και οι γεωλογικές συνθήκες της περιοχής. Όπως εξηγεί, εάν κάτω από τα θεμέλια υπήρχε χαλαρό έδαφος ή σχιστολιθικό υπόβαθρο αντί για συμπαγή βράχο, οι εργασίες στο διπλανό οικόπεδο θα μπορούσαν να επιβαρύνουν μια ήδη ευάλωτη κατασκευή.

Ο Βασίλης Παπαδόπουλος σημειώνει ότι ακόμη και αν είχαν τηρηθεί όλα τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας κατά την εκτέλεση των εργασιών, ένα ιδιαίτερα παλιό και επιβαρυμένο κτίριο θα μπορούσε να οδηγηθεί σε κατάρρευση.

Όπως επισημαίνει, οι επαναλαμβανόμενες σεισμικές δονήσεις και η φυσική καταπόνηση που υφίστανται τα κτίρια επί δεκαετίες μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές ρηγματώσεις και σταδιακή αποδυνάμωση του φέροντος οργανισμού. «Κάτι που δεν έχει συμβεί ποτέ, δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να συμβεί στο μέλλον», αναφέρει χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι κάθε τεχνική διερεύνηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη το ιστορικό και την πραγματική κατάσταση του κτιρίου πριν από οποιοδήποτε συμπέρασμα.

Συγκλονιστικές μαρτυρίες για την κατάρρευση της πολυκατοικίας

Συνεχίζονται οι έρευνες για τυχόν αγνοούμενους στα ερείπια της τετραώροφης πολυκατοικίας που κατέρρευσε στα Πετράλωνα. Μέχρι νωρίς το απόγευμα της Τρίτης δεν υπήρξε καμία επίσημη αναφορά σε ανθρώπινη απώλεια ή για εγκλωβισμένους.

Κάτοικος της περιοχής μίλησε στον ANT1 και στην εκπομπή «Αποκαλύψεις». «Δίπλα μένω εγώ. Το μόνο που είδα, τα δύο άτομα που βγήκαν από μέσα τρέχοντας, τον έναν τον γνωρίζω, τον καπνό και θόρυβο και φεύγοντας ο ένας μου είπε ότι μια κοπέλα ήταν μέσα και δεν πρόλαβε να φύγει. Αυτό είδα, αυτό μου είπε. Όπως έπεφτε (το κτίριο) σήκωσε πάνω θόρυβο και σκόνη».

Ακόμα, ο αυτόπτης μάρτυρας ανέφερε ότι αυτό έγινε στις περίπου 13.30, ενώ ο ίδιος σημείωσε ότι δεν είδε το κτίριο να έχει πάρει κλίση. «Πέρναγα δίπλα άκουσα τον θόρυβο και είδα που έπεφτε. Το μόνο κακό, όπως μου είπε ένας φίλος, αν πρόλαβε μία κοπέλα να φύγει ή όχι».

Πάντως, οι τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν ότι η κοπέλα έχει επικοινωνήσει με τις αρχές.

«Μάλλον «έφαγαν» τα θεμέλια του δίπλα κτιρίου και έπεσε όλο κάθετα»

Άλλος μάρτυρας είπε στο Mega: «Ακούστηκε από δω πέρα (ο θόρυβος) μέχρι και το σούπερ μαρκετ πιστεύω πάρα πολύ δυνατά. Γιατί γέμισε καπνό ολόκληρη η οδός. Ολόκληρη η πλατεία Εργατικής Πρωτομαγιάς δεν έβλεπες μπροστά σου από τον καπνό.

Είχαν ήδη καλέσει (την πυροσβεστική) όταν πλησίασε εδώ πέρα,. Πήγα σπίτι, ήρθα εδώ και είδα το πρώτο όχημα της άμεσης δράσης και λέγανε για τους τέσσερις εγκλωβισμένους μάλλον. Ξέρω μόνο ότι κάναν έργα δίπλα, σκάβαν υπόγειο και μάλλον «έφαγαν» τα θεμέλια του δίπλα κτιρίου και έπεσε όλο κάθετα».

Κάτοικος της περιοχής ανέφερε στο ίδιο μέσο ότι η πολυκατοικία «έπεσε σαν χάρτινος πύργος»