Αισιοδοξία για ήρεμο καλοκαίρι χωρίς παρατράγουδα με κρούσματα από τον κορωνοϊό και τις μεταλλάξεις του, εκφράζουν αρκετοί επιστήμονες που βλέπουν το τρίτο κύμα της πανδημίας να εξασθενεί στη χώρα μας.

Κανείς όμως δεν εφησυχάζει αφού τους τελευταίους μήνες η πανδημία λύγισε το σύστημα Υγείας της χώρας και επέφερε τον θάνατο σε περισσότερους από 12.000 ανθρώπους.

Τον τελευταίο καιρό οι δείκτες που αντικατοπτρίζουν το μέγεθος της διασποράς του ιού και τον εφιαλτικό του αντίκτυπο στην κοινωνία, δείχνουν μία διαφορετική εικόνα. Τόσο ο αριθμός των κρουσμάτων, των διασωληνωμένων ασθενών και κυρίως των θανάτων καταδεικνύουν την εξασθένηση του τρίτου κύματος.

Οι ειδικοί πιστεύουν πως ο συνδυασμός ορισμένων καθοριστικών παραγόντων, όπως ο εντεινόμενος ρυθμός εμβολιασμού του πληθυσμού, η καθιέρωση των self test, και η τήρηση μέτρων ασφαλείας τόσο από τον κόσμο στις καθημερινές του συναναστροφές όσο και από τις οικονομικές δραστηριότητες που άνοιξαν τις τελευταίες μέρες, αποδίδει καρπούς.

Ανασκόπηση

Μια ανασκόπηση στο πρόσφατο παρελθόν αποκαλύπτει τη δυναμική του τρίτου κύματος αλλά και τη σημαντική συρρίκνωσή του. Στις 26 Μαρτίου, η χώρα μετρούσε 707 διασωληνωμένους ασθενείς, με τον ίδιο αριθμό στις 17 Απριλίου να σκαρφαλώνει στους 837.

Ομως, η ημέρα που καταγράφτηκε το «μαύρο ρεκόρ» ήταν η 19η Απριλίου, όταν στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας όλης της χώρας νοσηλεύονταν με μηχανική υποστήριξη αναπνοής 847 ασθενείς με σοβαρές επιπλοκές της λοίμωξης Covid-19.

Την ίδια περίοδο η πληρότητα των ΜΕΘ είχε σκαρφαλώσει στο 89,8%, με την ηγεσία του υπουργείου Υγείας να αναζητά αγωνιωδώς επιπλέον εφεδρείες. Αλλωστε, λίγα 24ωρα πριν – και συγκεκριμένα στις 13 Απριλίου – είχε καταγραφεί ένα ακόμη αρνητικό ρεκόρ, όταν ο ΕΟΔΥ ανακοίνωσε 4.033 νέα κρούσματα.

Τα δεδομένα ήταν δυσοίωνα: εκείνες τις ημέρες οι ημερήσιες εισαγωγές άγγιξαν τις 680, με το ΕΣΥ να περιθάλπει συνολικά 5.565 νοσούντες που είχαν μολυνθεί από τον πανδημικό ιό, εκδηλώνοντας ήπια ή σοβαρά συμπτώματα.

Ενάμιση μήνα από τότε, τα επιδημιολογικά στοιχεία δείχνουν μία διαφορετική εικόνα με έντονη την τάση αποκλιμάκωσης. Ηδη την Τρίτη ο αριθμός των κρουσμάτων ήταν 1.886 και ο αριθμός των διασωληνωμένων, 482.

Μείωση ασθενών

Ηδη, από το περασμένο Σαββατοκύριακο ο αριθμός των ασθενών Covid που νοσηλεύονται στην επικράτεια έχει μειωθεί κατά 50%. Η πτωτική αυτή τάση κλειδώνει κάθε εβδομάδα που περνά.

Την περασμένη Παρασκευή, διαπιστώθηκε μείωση του αριθμού των ατόμων σε παρακολούθηση στις ΜΕΘ κατά 13%, συγκριτικά με την εβδομάδα που είχε προηγηθεί. Αντίστοιχα, η μείωση των νέων διαγνώσεων αγγίζει το 16%, με το ίδιο ποσοστό να αντιστοιχεί και στη φθίνουσα πορεία των θανάτων.

Σε κάθε περίπτωση, η χώρα μετρά σημαντικές απώλειες που μεταφράζονται σε ανθρώπινες ζωές, καθώς από την αρχή της πανδημίας έως και χθες η «μαύρη λίστα» μετρούσε περισσότερους από 12.000 θανάτους.

Υπό τα δεδομένα αυτά, οι επιδημιολόγοι επιβεβαιώνουν ότι η επιδημιολογική καμπύλη συρρικνώνεται, ενώ στη θετική αυτή εξέλιξη αναμένεται να συμβάλουν σημαντικά και οι υψηλές θερμοκρασίες.

Ειδικότερα και σύμφωνα με τον επίκουρο καθηγητή Επιδημιολογίας και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Γκίκα Μαγιορκίνη, «ο καιρός βοηθάει και μειώνει σε ένα ποσοστό 20% τη μετάδοση του ιού, καθώς μπορούμε πλέον να συναντιόμαστε σε ανοιχτούς χώρους. Αλλά ο καιρός δεν είναι αρκετός και χρειαζόμαστε ακόμα να εμβολιαστεί αρκετός κόσμος».

Ο ειδικός δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον εμβολιασμό, στη διεξαγωγή self tests αλλά και στην τήρηση των κανόνων ατομικής προστασίας, υπογραμμίζοντας ότι «είναι σίγουρο ότι ακόμα δεν έχουμε τελειώσει με την επιδημία. Δεν είμαστε ακόμα σε σημείο που μπορούμε να επανέλθουμε σε πλήρη κανονικότητα των δραστηριοτήτων μας».

Τήρηση των μέτρων

Ακόμα ένα βήμα προς την απόλυτη ελευθερία πραγματοποίησε αυτή την εβδομάδα η Ελλάδα με το άνοιγμα των γυμναστηρίων. Με τη χώρα μας να διανύει την τρίτη εβδομάδα της μετα-lockdown εποχής, φαίνεται ότι η άρση των περιορισμών δεν έχει μέχρι στιγμής αρνητικό αντίκτυπο στην επιδημιολογική εικόνα.

Ωστόσο, αυτό που ξεκαθαρίζουν οι επιστήμονες της χώρας μας είναι πως για να συνεχίσουμε έχουμε ένα καλοκαίρι όσο πιο κοντά γίνεται στην κανονικότητα πρέπει να τηρούμε στο έπακρο τα μέτρα που βρίσκονται σε ισχύ ακόμα, καθώς ένα και μόνο λάθος μπορεί να αποβεί «μοιραίο» και να καταστρέψει όλα όσα χτίζαμε τόσους μήνες. Μάλιστα, ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι πολλοί μιλούν για την πιθανότητα ενός τέταρτου κύματος του φονικού ιού από τα τέλη του καλοκαιριού.

Σε αυτό δεν φαίνεται να συμφωνεί ο καθηγητής Παθολογίας και μέλος της επιτροπής των Λοιμωξιολόγων, Χαράλαμπος Γώγος, ο οποίος τόνισε, μεταξύ άλλων, πως το θέμα του τέταρτου κύματος της πανδημίας δεν χρειάζεται να μας απασχολεί ακόμα.

Όπως είπε, έχουμε καλούς αριθμούς στα κρούσματα και στις εισαγωγές, ενώ στη βόρεια Ελλάδα η καμπύλη πέφτει πιο γρήγορα. Παράλληλα όμως, ο κ. Γώγος έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου υπογραμμίζοντας πως «είναι μια ευαίσθητη περίοδος, από αυτή θα εξαρτηθεί ο χειμώνας».

Τα μέτρα για το καλοκαίρι

Στο ίδιο πλαίσιο εξήγησε πως κάποια μέτρα δεν αναμένεται να αρθούν σύντομα. Συγκεκριμένα, είπε πως και αυτό το καλοκαίρι θα χρειαστεί να φοράμε τις προστατευτικές μάσκες, οι οποίες τον τελευταίο ενάμιση χρόνο έχουν πλέον γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας.

Μάλιστα, ερωτηθείς αν και πότε μπορούμε να «πετάξουμε» τις μάσκες είπε πως αυτό μπορεί να γίνει κάποια στιγμή, αν έχουμε σε μεγάλο ποσοστό ανοσίας, στους εξωτερικούς χώρους.

Αντίθετα σε κλειστούς χώρους, ποτέ δεν θα έχουμε το 100% της ανοσίας και θα πρέπει να φοράμε μάσκα. «Καλό είναι να μείνει ο πολιτισμός της μάσκας, ειδικά σε ευαίσθητους χώρους, όπως τα νοσοκομεία» είπε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, ο κ. Γώγος εξήγησε πως θα πρέπει να τηρούμε τις αποστάσεις όταν βρισκόμαστε σε κλειστές παρέες.

Η ινδική μετάλλαξη

Βέβαια, τη στιγμή που η χώρα μας ετοιμάζεται να υποδεχτεί το μεγαλύτερο κύμα των τουριστών, μεγάλο μέρος των οποίων θα έρθει από τη Βρετανία, στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει σημάνει συναγερμός για την ινδική μετάλλαξη, η οποία εξαπλώνεται ραγδαία και δείχνει να… αντιστέκεται ακόμα και στα εμβόλια.

Παρά τον εκτεταμένο εμβολιασμό στην Βρετανία, η ινδική μετάλλαξη φαίνεται πως είναι πολύ ανθεκτική, για αυτό και επισπεύδεται η διαδικασία του εμβολιασμού με τη δεύτερη δόση, αν και σύμφωνα με πληροφορίες μόνο κατά 50% μπορούν τα εμβόλια να προστατεύσουν από τη συγκεκριμένη μετάλλαξη. Μάλιστα, η ινδική μετάλλαξη έχει «πυροδοτήσει» συζητήσεις για ένα νέο κύμα κοροναϊού στη Βρετανία.

Σύμφωνα με νέα δεδομένα που παραθέτει η Guardian, η παραλλαγή που εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην Ινδία, γνωστή ως B.1.617.2, εξακολουθεί να εξαπλώνεται σε όλη την Αγγλία. Πιστεύεται ότι είναι από τις πιο μεταδοτικές παραλλαγές που εντοπίστηκε για πρώτη φορά στο Κεντ, με τα εμβόλια του κοοναϊού να δείχνουν κάποια μειωμένη αποτελεσματικότητα έναντι αυτής, ειδικά μετά από μόνο μία δόση.

«Καλύπτεται σε βαθμό 30% από την πρώτη δόση, και σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη δεύτερη. Η διαφορά δεν είναι μεγάλη σε σχέση με το βρετανικό στέλεχος που η προστασία θα ήταν της τάξης του 60%. Έχουν δηλαδή μισή προστασία σε ό,τι αφορά την πρώτη δόση. Δεν είναι περίεργο αυτό που βλέπουμε στο Ην. Βασίλειο.

Η δεύτερη δόση παρέχει προστασία της τάξης του 60-70%» ανέφερε αρχικά ο Αν. Καθηγητής Επιδημιολογίας ΕΚΠΑ – Μέλος Επιτροπής, Δημήτρης Παρασκευής, μιλώντας στο MEGA για την προστασία που παρέχουν τα εμβόλια σε αυτό το μεταλλαγμένο στέλεχος.

«Τα mRNA παρέχουν μεγαλύτερη προστασία της τάξεως του 80% και σε αυτά τα στελέχη. Παρόλα αυτά αυτός ο βαθμός προστασίας είναι πολύ υψηλός. Σημασία έχει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για σοβαρή νόσο και κίνδυνος νοσηλείας. Ακόμα κι αυτό το στέλεχος δεν σημαίνει ότι δεν έχουν προστασία. Ίσως είναι σε μικρότερο βαθμό. Όμως η προστασία είναι σημαντική σε ότι αφορά την ανάπτυξη νόσου» πρόσθεσε.

«Το πιο πιθανό είναι ότι θα επικαιροποιηθούν τα εμβόλια και θα είναι πιο αποτελεσματικά και έναντι σε αυτά τα στελέχη» τόνισε κλείνοντας.

Τοπικό lockdown

Σε κάθε περίπτωση πάντως, παρά ττην θετική επιδημιολογική εικόνα της Ελλάδας, υπάρχουν και κάποιες περιοχές του «τρομάζουν». Κοντά σε νέο τοπικό lockdown, έστω με ηπιότερα μέτρα, βρίσκονται τέσσερις περιοχές της χώρας, στις οποίες ο αριθμός των κρουσμάτων έχει αρχίσει να παίρνει ανοδική πορεία, εξαιτίας της υπερβολικής χαλάρωσης στην τήρηση των μέτρων προστασίας από τον κοροναϊό το τελευταίο διάστημα.

Οι περιοχές που ανησυχούν τους ειδικούς είναι η Σύρος, η Τροιζηνία, τα Χανιά και η Λέσβος. «Μόλις άνοιξε ο καιρός, ο κόσμος πέταξε τη μάσκα. Αυτή ήταν η εικόνα που επικρατούσε για μέρες στα Χανιά.

Η ζέστη και οι συχνές επισκέψεις στην παραλία, ειδικά για τους κατοίκους των νησιών, συνεπικουρούμενης και της κούρασης του κόσμου, οδηγούν πια πολύ εύκολα στο να λησμονούν ή να αρνούνται οι πολίτες να φορέσουν τη μάσκα στους εξωτερικούς δημόσιους χώρους» δήλωσε o λοιμωξιολόγος, Αχιλλέας Γκίκας, μόνιμος κάτοικος Κρήτης και μέλος της επιτροπής των λοιμωξιολόγων του υπουργείου Υγείας.

Ο κ. Γκίκας δεν βλέπει τον τουρισμό που άρχισε να κινείται στο νησί της Κρήτης, πίσω από αυτή την αύξηση των κρουσμάτων και αυτό, γιατί κατά τον ίδιο τα αποτελέσματα των τεστ και ο εμβολιασμός, ως προαπαιτούμενα για την είσοδο των τουριστών στη χώρα μας, είναι ικανοποιητικά μέτρα προστασίας.

Τα πιθανά μέτρα του τοπικού lockdown

Προς το παρόν η κατάσταση βρίσκεται υπό την παρακολούθηση του ΕΟΔΥ που πραγματοποιεί καθημερινά rapid test. Σε περίπτωση, ωστόσο, ραγδαίας άυξησης των κρουσμάτων αναμένεται να ληφθούν τα εξής μέτρα:

• Απαγόρευση κυκλοφορίας από τα μεσάνυχτα μέχρι και τις 06.00 το πρωί.

• Η λειτουργία όλων των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος θα περιορίζεται αποκλειστικά σε ανοιχτό, υπαίθριο χώρο, με φιλοξενία μόνο καθήμενων πελατών και απαγόρευση μουσικής όλο το 24ωρο. Η επιχείρηση θα πρέπει να απολυμαίνει τους καταλόγους όταν αλλάζουν οι πελάτες, να υπάρχει απολυμαντικό σε κάθε τραπέζι, και να χρησιμοποιείται υποχρεωτικά μάσκα από προσωπικό και πελάτες.

• Αναστολή κάθε είδους εκδήλωσης όπως live πάρτυ, εμποροπανηγύρεις, λιτανείες, λαϊκές αγορές, συναυλίες, απαγόρευση κάθε είδους συνάθροισης πολιτών άνω των 9 ατόμων για οποιονδήποτε λόγο σε δημόσιο και ιδιωτικό χώρο.

• Στην εστίαση ως 4 άτομα στο κάθε τραπέζι εκτός αν πρόκειται για οικογένεια (εκεί θα επιτρέπονται 6 άτομα).

• Αναστολή των οικοδομικών εργασιών.

• Αναστολή των θρησκευτικών τελετών με εξαίρεση τις κηδείες ως 9 άτομα και τέλεση λειτουργιών μόνο από τους λειτουργούς.