Μια εξαιρετικά επώδυνη τροπική ασθένεια, ο ιός τσικουνγκούνια (chikungunya), μπορεί πλέον να μεταδοθεί από κουνούπια στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of the Royal Society Interface και φέρνει στο φως η βρετανική εφημερίδα «Guardian». Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η κλιματική κρίση και η άνοδος της θερμοκρασίας διευρύνουν σημαντικά το χρονικό και γεωγραφικό εύρος μετάδοσης της νόσου.
Η μελέτη, με επικεφαλής τον Sandeep Tegar από το UK Centre for Ecology and Hydrology, αξιολόγησε για πρώτη φορά με ολοκληρωμένο τρόπο τον ρόλο της θερμοκρασίας στον χρόνο επώασης του ιού μέσα στο κουνούπι-φορέα, το ασιατικό κουνούπι τίγρης (Aedes albopictus). Το είδος αυτό, που τσιμπά κυρίως κατά τη διάρκεια της ημέρας, έχει εξαπλωθεί ραγδαία στην Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες.
Τα ευρήματα, όπως αναφέρει η βρετανική εφημερίδα, προκαλούν έντονο προβληματισμό, καθώς η ελάχιστη θερμοκρασία μετάδοσης του ιού προσδιορίζεται στους 13-14°C, δηλαδή 2,5 βαθμούς χαμηλότερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις. Αυτό σημαίνει ότι η μετάδοση μπορεί να είναι εφικτή για περισσότερους από έξι μήνες τον χρόνο σε χώρες όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία, αλλά και η Ελλάδα, ενώ ακόμη και στη νοτιοανατολική Αγγλία το «παράθυρο» κινδύνου φτάνει τους δύο μήνες.
Τι είναι ο ιός τσικουνγκούνια και πότε ξεκίνησε
Ο ιός chikungunya εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1952 στην Τανζανία και μέχρι πρόσφατα περιοριζόταν κυρίως σε τροπικές περιοχές. Προκαλεί έντονους και παρατεταμένους πόνους στις αρθρώσεις, που μπορεί να διαρκέσουν χρόνια, ενώ σε μικρά παιδιά και ηλικιωμένους ενδέχεται να αποβεί μοιραίος. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), έως και το 40% των ασθενών συνεχίζουν να υποφέρουν από σοβαρούς πόνους ακόμη και πέντε χρόνια μετά τη μόλυνση.
Σημειώνεται ότι το 2025 καταγράφηκαν εκατοντάδες κρούσματα σε Γαλλία και Ιταλία, ενώ συνολικά περισσότερες από 10 ευρωπαϊκές χώρες έχουν αναφέρει περιστατικά τα τελευταία χρόνια. Οι επιδημίες πυροδοτούνται συνήθως από ταξιδιώτες που επιστρέφουν μολυσμένοι από τροπικές περιοχές και στη συνέχεια δέχονται τσίμπημα από τοπικά κουνούπια, τα οποία με αυτόν τον τρόπο μεταδίδουν τον ιό σε άλλους ανθρώπους.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι από τη στιγμή που η Ευρώπη θερμαίνεται με ρυθμό σχεδόν διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο, η επέκταση της νόσου τσικουνγκούνια είναι ζήτημα χρόνου. Προς αυτήν την κατεύθυνση ζητούν ενίσχυση της επιτήρησης, καταπολέμηση των εστιών αναπαραγωγής των κουνουπιών και ατομική προστασία από τα τσιμπήματα ως βασικά μέτρα για τον περιορισμό του κινδύνου από τον ιό Chikungunya.