Μια υπόθεση με απίστευτες ανθρώπινες ιστορίες και οικονομικά μεγέθη εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ αποκαλύπτει το κύκλωμα εκτεταμένης φοροδιαφυγής που εξαρθρώθηκε στη Θεσσαλονίκη. Άνθρωποι χωρίς επιχειρηματική δραστηριότητα, εργαζόμενοι με χαμηλά εισοδήματα, ακόμη και πρόσωπα που είχαν πεθάνει, εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες και διαχειριστές εταιρειών, φορτωμένοι με οφειλές που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο ευρώ.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση επιχειρηματία, ο οποίος καταγγέλλει ότι βρέθηκε με 18 εταιρείες στο όνομά του, χωρίς να έχει δώσει τη συγκατάθεσή του. Όπως περιέγραψε, είχε υποστεί αιμορραγικό εγκεφαλικό και παρέμεινε για δύο μήνες σε κώμα. Όταν συνήλθε και προσπάθησε να επιστρέψει στην επαγγελματική του δραστηριότητα, διαπίστωσε ότι είχαν δημιουργηθεί στο όνομά του εταιρείες για τις οποίες δεν γνώριζε τίποτα.

Σύμφωνα με την καταγγελία του, λογιστής φέρεται να χρησιμοποίησε τους προσωπικούς του κωδικούς στο Taxisnet κατά το διάστημα που εκείνος νοσηλευόταν στην εντατική, δημιουργώντας επιχειρήσεις διαφορετικών δραστηριοτήτων, από πιτσαρία και μισθώσεις υπολογιστών μέχρι λογιστικό γραφείο.

Το αποτέλεσμα ήταν να εμφανίζεται ως υπεύθυνος για εταιρείες που δεν είχε εγκρίνει, με χρέη που ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο ευρώ.

«Πέρασα ένα αιμορραγικό εγκεφαλικό. Ήμουν δύο μήνες σε κώμα, τέσσερις μήνες με αναπηρική καρέκλα», ανέφερε, περιγράφοντας την περιπέτειά του.

Η καθαρίστρια με τις 12 εταιρείες και το χρέος των 1,2 εκατ. ευρώ

Εξίσου χαρακτηριστική είναι η περίπτωση μιας καθαρίστριας, η οποία εμφανίζεται στη δικογραφία να συνδέεται με 12 εταιρείες και να έχει χρεωθεί περισσότερα από 1,2 εκατομμύρια ευρώ.

Πρόκειται για μία από τις περιπτώσεις που αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο φέρεται να λειτουργούσε ο μηχανισμός των λεγόμενων «αχυρανθρώπων»: άνθρωποι χωρίς την οικονομική επιφάνεια, την επιχειρηματική εμπειρία ή την πραγματική δυνατότητα διοίκησης εταιρειών εμφανίζονταν ως νόμιμοι εκπρόσωποι, ενώ οι πραγματικοί διαχειριστές φέρονται να παρέμεναν στο παρασκήνιο.

Στη δικογραφία περιλαμβάνεται επίσης η περίπτωση διανομέα, ο οποίος, παρά το γεγονός ότι εμφάνιζε μηδενικά εισοδήματα για δύο χρόνια, παρουσιαζόταν ως συμμετέχων σε εννέα εταιρείες με οφειλές περίπου 882.000 ευρώ. Όταν κλήθηκε να δώσει εξηγήσεις στους ελεγκτές, φέρεται να δήλωσε ότι δεν γνώριζε καμία από τις συγκεκριμένες επιχειρήσεις.

Ακόμη μία περίπτωση αφορά 28χρονη εργαζόμενη, η οποία, ενώ ήταν έγκυος, φέρεται να αποδέχθηκε να αναλάβει τη διαχείριση εταιρείας επειδή φοβόταν ότι διαφορετικά θα έχανε τη δουλειά της.

Οι συγκεκριμένες ιστορίες αναδεικνύουν το ανθρώπινο αποτύπωμα της υπόθεσης, καθώς άνθρωποι που δεν είχαν ουσιαστική συμμετοχή στη λειτουργία των επιχειρήσεων βρέθηκαν να εμφανίζονται ως υπεύθυνοι για τεράστιες οικονομικές υποχρεώσεις.

Ακόμη και νεκροί εμφανίζονταν ως διαχειριστές εταιρειών

Ανάμεσα στα ευρήματα που προκαλούν ιδιαίτερη εντύπωση είναι και η περίπτωση 12 προσώπων που είχαν φύγει από τη ζωή, αλλά τα στοιχεία τους φέρονται να εξακολουθούσαν να χρησιμοποιούνται για τη συμμετοχή τους σε εταιρείες και την έκδοση παραστατικών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το κύκλωμα φέρεται να αξιοποιούσε δεκάδες ανθρώπους ως εικονικούς ιδιοκτήτες και διαχειριστές, προκειμένου να αποκρύπτονται οι πραγματικοί επιχειρηματίες και να αποφεύγονται οι φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις.

Η υπόθεση δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες εταιρείες. Η έρευνα των οικονομικών αρχών αποκάλυψε ένα ευρύ δίκτυο επιχειρήσεων εστίασης και νυχτερινής διασκέδασης, με δραστηριότητα κυρίως στη Θεσσαλονίκη, αλλά και στη Χαλκιδική και άλλες περιοχές.

Οι 900 εταιρείες και η ζημιά των 203 εκατ. ευρώ

Το οικονομικό αποτύπωμα της υπόθεσης είναι ιδιαίτερα μεγάλο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, η έρευνα αφορά περίπου 900 εταιρείες, ενώ η ζημία για το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία υπολογίζεται σε περισσότερα από 200 εκατομμύρια ευρώ. Σε επιμέρους δημοσιεύματα το ποσό προσδιορίζεται στα 203 εκατ. ευρώ, ενώ άλλα νεότερα στοιχεία κάνουν λόγο για 206 εκατ. ευρώ.

Στη δικογραφία περιλαμβάνονται συνολικά 1.283 κατηγορούμενοι, ενώ τουλάχιστον 88 πρόσωπα φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν ως «αχυράνθρωποι».

Η έρευνα της ΑΑΔΕ αποκάλυψε επίσης στοιχεία που παραπέμπουν σε κοινό μηχανισμό διαχείρισης των εταιρειών. Εντοπίστηκαν 161 ΑΦΜ και αριθμοί τηλεφώνου που δεν αντιστοιχούσαν στα πρόσωπα τα οποία εμφανίζονταν επίσημα ως εκπρόσωποι των επιχειρήσεων. Όταν οι ελεγκτές επικοινώνησαν με τους συγκεκριμένους αριθμούς, απαντούσαν πρόσωπα που φέρονται να ήταν οι πραγματικοί ιδιοκτήτες ή διαχειριστές.

Παράλληλα, περίπου 250 εταιρείες χρησιμοποιούσαν την ίδια διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή παραλλαγές της για την επικοινωνία τους με το Δημόσιο.

Τα ευρήματα αυτά ενίσχυσαν την εκτίμηση των ελεγκτικών αρχών ότι πίσω από τις εκατοντάδες επιχειρήσεις υπήρχε ένας οργανωμένος μηχανισμός, ο οποίος αξιοποιούσε πρόσωπα ως εταιρικές βιτρίνες.

Οι συλλήψεις και οι απολογίες

Η μεγάλη επιχείρηση των αρχών οδήγησε σε συλλήψεις επιχειρηματιών, λογιστών, δικηγόρου και προσώπων που φέρονται να είχαν χρησιμοποιηθεί ως «αχυράνθρωποι».

Οι 16 συλληφθέντες οδηγούνται ενώπιον της ειδικής ανακρίτριας για να απολογηθούν, ενώ οι αρχές αναζητούν ακόμη δύο πρόσωπα που φέρονται να συνδέονται με την υπόθεση.

Στη δικογραφία περιλαμβάνονται και γνωστά ονόματα από τον χώρο του αθλητισμού, καθώς αναφέρονται δύο πρώην ποδοσφαιριστές και ένας πρώην μπασκετμπολίστας. Η αναφορά των ονομάτων τους στη δικογραφία δεν συνιστά από μόνη της απόδειξη ενοχής ή αποσαφήνιση του ακριβούς ρόλου τους.

Ανάμεσα στα πρόσωπα που αναφέρονται στην υπόθεση βρίσκεται και ο Ερρίκος Πετιλόν, ο οποίος αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή στο κύκλωμα.

Παράλληλα, ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, υπέβαλε μηνυτήρια αναφορά κατά παντός υπευθύνου, ζητώντας να διερευνηθεί ενδεχόμενη διαρροή πληροφοριών για την αστυνομική επιχείρηση όσο αυτή βρισκόταν σε εξέλιξη.

Η υπόθεση βρίσκεται πλέον στα χέρια της Δικαιοσύνης, ενώ οι απολογίες των κατηγορουμένων αναμένεται να φωτίσουν περισσότερο τον τρόπο λειτουργίας του δικτύου και τον ρόλο των προσώπων που εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες εκατοντάδων επιχειρήσεων.

Πίσω από τους αριθμούς και τις οικονομικές απώλειες, οι ιστορίες του ανθρώπου που βρέθηκε με 18 εταιρείες ενώ νοσηλευόταν σε κώμα, της καθαρίστριας με τις 12 επιχειρήσεις και του διανομέα με τις οφειλές εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ αποτυπώνουν τις διαστάσεις μιας υπόθεσης που αφορά όχι μόνο τη φοροδιαφυγή, αλλά και τη φερόμενη εκμετάλλευση ανθρώπων που εμφανίζονταν ως επιχειρηματίες χωρίς να έχουν πραγματικό έλεγχο των εταιρειών.