Το πολιτικό και οικονομικό δράμα που εκτυλίχθηκε στην Ελλάδα την περίοδο 2015-2019, με πρωταγωνιστές την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και τον Αλέξη Τσίπρα, αποτελεί μία από τις πιο μελανές σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.
Η συγκυβέρνηση της... συμφοράς ήρθε στην εξουσία υποσχόμενη την κατάργηση των μνημονίων "με ένα άρθρο και ένα νόμο" και τη διαγραφή των χρεών. Ωστόσο, κατέληξε να γίνει ο αποκλειστικός "αρχιτέκτονας" της μεγαλύτερης αναδιανομής πλούτου και ακίνητης περιουσίας στην ιστορία της χώρας.
Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης
Η πολιτική της "περήφανης διαπραγμάτευσης" του πρώτου εξαμήνου του 2015, η οποία οδήγησε στο κλείσιμο των τραπεζών, την επιβολή των capital controls και την αναγκαστική τρίτη ανακεφαλαιοποίηση, αποδείχθηκε το μοιραίο χτύπημα για το εγχώριο τραπεζικό σύστημα.
Αυτή η τεχνητή και ιδεοληπτική διάλυση των τραπεζών άνοιξε διάπλατα την πόρτα για την άλωση της ιδιωτικής περιουσίας εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων δανειοληπτών, παραδίδοντας τα "κόκκινα" και πράσινα δάνεια στα χέρια ξένων funds και servicers.
Όσο για εκείνους που εξακολουθούν να κάνουν τους... Κινέζους πιστεύοντας ότι αυτό θα μπορούσε να το αλλάξει ο Μητσοτάκης, απλά να τους ενημερώσουμε ότι οι δεσμεύσεις που είχε αναλάβει η τότε κυβέρνηση και συνόδευαν τη συμφωνία για το χρέος, δεν μπορούν να αλλάξουν ούτε αν γίνει η... Δευτέρα Παρουσία!
Η απότομη "προσγείωση" μετά το "κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη"
Το σύνθημα "κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη" υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές απάτες της μεταπολίτευσης. Ο Αλέξης Τσίπρας και το επιτελείο του εκμεταλλεύτηκαν τον πόνο, την αγωνία και την οικονομική εξάντληση των πολιτών που επλήγησαν από την κρίση, υποσχόμενοι απόλυτη προστασία της πρώτης κατοικίας.
Ωστόσο, η πραγματικότητα που ακολούθησε την υπογραφή του Τρίτου Μνημονίου τον Αύγουστο του 2015 ήταν διαμετρικά αντίθετη. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ όχι μόνο δεν προστάτευσε τους δανειολήπτες, αλλά ήταν εκείνη που θεσμοθέτησε το πλαίσιο για την πώληση των δανείων σε distressed funds (νόμος 4354/2015) και εισήγαγε τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς.
Η μετάβαση από τις φυσικές διαδικασίες των ειρηνοδικείων, στις ψηφιακές πλατφόρμες έγινε ακριβώς για να παρακαμφθούν οι αντιστάσεις και να διευκολυνθεί η μαζική ρευστοποίηση των εξασφαλίσεων. Μην ξεχνάμε τις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας του πάλαι ποτέ υπουργού του ΣΥΡΙΖΑ και αρχηγού της τότε Λαϊκής Ενότητας Παναγιώτη Λαφαζάνη, ο οποίος μάλιστα συνελήφθη από την Κρατική Ασφάλεια, με την κατηγορία των προπαρασκευαστικών ενεργειών για την κατάλυση του πολιτεύματος!
Ήταν μια ενδεικτική ενέργεια του... έντιμου Τσίπρα, για να πείσει τις αγορές ότι έβαλε... μυαλό, ενώ την ίδια στιγμή, έβαζε οριστική ταφόπλακα στα... όνειρα εκατοντάδων χιλιάδων... αφελών που τον πίστεψαν! Οι τραπεζίτες, τους οποίους η τότε κυβέρνηση υποτίθεται ότι... πολεμούσε, αντικαταστάθηκαν από απρόσωπα funds με έδρα φορολογικούς παραδείσους, τα οποία δεν δεσμεύονταν από κανένα κοινωνικό κριτήριο ή εγχώριο κώδικα δεοντολογίας.
Τα εγκλήματα που οδήγησαν στην αναγκαστική τρίτη ανακεφαλαιοποίηση
Μέχρι τα τέλη του 2014, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα εμφάνιζε σαφή σημάδια σταθεροποίησης, έχοντας περάσει με επιτυχία τα stress tests της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία και η επακόλουθη αστάθεια προκάλεσαν μια πρωτοφανή φυγή καταθέσεων, η οποία ξεπέρασε τα 40 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα σε λίγους μήνες. Το κλείσιμο των τραπεζών τον Ιούνιο του 2015 και η επιβολή των capital controls εκμηδένισαν την αξία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Οι μετοχές των τραπεζών κατέρρευσαν και το Ελληνικό Δημόσιο έχασε οριστικά τα δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ που είχε εισφέρει στις προηγούμενες ανακεφαλαιοποιήσεις μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Για να επιβιώσουν οι τράπεζες ήρθε η τρίτη και πλέον επαχθής ανακεφαλαιοποίηση στα τέλη του 2015.
Οι όροι της διαδικασίας ανάγκασαν τις τράπεζες να ξεφορτωθούν άρον-άρον τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια σε εξευτελιστικές τιμές (στο 5% ή 10% της ονομαστικής τους αξίας) προς τα ξένα funds, προκειμένου να καθαρίσουν τους ισολογισμούς τους. Αυτό που παρουσιάστηκε ως "εξυγίανση" ήταν στην πραγματικότητα η θυσία της περιουσίας των Ελλήνων πολιτών στον βωμό της επιβίωσης ενός συστήματος που η ίδια η κυβέρνηση είχε γονατίσει.
Η παράδοση της ιδιωτικής περιουσίας στα funds και τους servicers
Η υπογραφή του τρίτου μνημονίου σφράγισε τη μοίρα εκατοντάδων χιλιάδων δανειοληπτών. Ο Τσίπρας οδήγησε τη χώρα σε οικονομικό αδιέξοδο και υποτάχθηκε στους σκληρούς όρους των δανειστών και των αγορών, ως τιμωρία για τη ζημιά που προκάλεσε στη χώρα συνολικά.
Είναι ο αποκλειστικός υπαίτιος για τον εκτροχιασμό της χώρας και τη συσσώρευση πρόσθετων και αχρείαστων βαρών στους πολίτες, τα οποία θα μας συνοδεύουν για δεκαετίες. Τα έκανε... μαντάρα σαν τον... Αντάρα της Pizza Hut!
Αντί για τη θεσμοθέτηση ενός δίκαιου μηχανισμού ρυθμίσεων, όπου ο δανειολήπτης θα μπορούσε να εξαγοράσει το δάνειο του στην ίδια χαμηλή τιμή που το αγόραζαν τα funds, οδηγήθηκε στην πιο ακραία λύση, γιατί δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά. Για την ακρίβεια, αν αρνιόταν αυτά για τα οποία είχε δεσμευτεί, τότε θα πηγαίναμε και σε... τέταρτο μνημόνιο! Με ένα νόμο και ένα άρθρο...
Οι servicers, δηλαδή, οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων απέκτησαν υπερεξουσίες, οι οποίες απέρρεαν από όσα είχε υπογράψει ο Τσίπρας και εκτελούσε κατά... γράμμα, ο υπουργός του -επί των Οικονομικών- Ευκλείδης Τσακαλώτος. Οι μικροί και μικρομεσαίοι της κοινωνίας μας που ήταν εκτεθειμένοι στον τραπεζικό δανεισμό, μετά τη μεγάλη δοκιμασία της περιόδου 2010-2014, πίστευαν ότι θα έρθουν σε μια ισορροπία. Ωστόσο, αυτό που είδαν ήταν η... χαριστική βολή από τον "έντιμο" και "ευαίσθητο" Τσίπρα.
Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι που έχασαν τις δουλειές τους ή είδαν τα εισοδήματα τους να μειώνονται ακόμη περισσότερο λόγω του τρίτου μνημονίου, αντιμετωπίστηκαν ως "μπαταχτσήδες" από ένα νομικό πλαίσιο που έφερε φαρδιά-πλατιά την υπογραφή της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.
Η απώλεια της ιδιοκτησίας δεν αφορούσε πλέον μόνο μεγαλο-οφειλέτες, αλλά μικρομεσαίες επιχειρήσεις και την πρώτη κατοικία της οικογένειας. Βέβαια, τα προβλήματα για τους περισσότερους είχαν αρχίσει από την περίοδο του 2010, μετά το σοκ που υπέστη η οικονομία.
Σήμερα, ο Μητσοτάκης με τον εξωδικαστικό συμβιβασμό προσπαθεί να συμμαζέψει όσο μπορεί μια κατάσταση, η οποία έμοιαζε με φορτηγό που κινείται με... σπασμένα φρένα στον κατήφορο! Ευτυχώς, χιλιάδες συμπολίτες μας έχουν καταφέρει να σώσουν την πρώτη κατοικία τους και οι όροι που έχουν τεθεί στα funds είναι πάρα πολύ αυστηροί, ώστε να μπει φρένο στις... υπερ-εξουσίες που είχαν. Πάλι καλά.
Τι θα είχαμε γλιτώσει αν δεν είχαν "βουλιάξει" τις τράπεζες οι "Τσιπροκαμμένοι"
Για να κατανοήσει κάποιος το μέγεθος της ζημιάς, αρκεί να αναλογιστεί πώς θα ήταν η ελληνική οικονομία και η καθημερινότητα των πολιτών αν είχε αποφευχθεί το πιστωτικό και πολιτικό σοκ του 2015.
Αν η χώρα είχε συνεχίσει στην τροχιά της σταδιακής ανάκαμψης που είχε ξεκινήσει το 2014, τότε η ανάγκη για την τρίτη καταστροφική ανακεφαλαιοποίηση δεν θα είχε προκύψει ποτέ. Οι τράπεζες, διατηρώντας την κεφαλαιακή τους επάρκεια και έχοντας την εμπιστοσύνη των καταθετών, θα μπορούσαν να διαχειριστούν τα κόκκινα δάνεια εσωτερικά και με πολύ πιο ήπιους όρους, επί των ημερών διακυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ. Αντί για τη μαζική μεταβίβαση πακέτων δανείων σε ξένα funds, οι ελληνικές τράπεζες θα είχαν τον χρόνο και τη ρευστότητα να προχωρήσουν σε βαθιές, βιώσιμες ρυθμίσεις και "κουρέματα" απευθείας με τους δανειολήπτες.
Η καταστροφική πολιτική του Τσίπρα κλόνισε ανεπανόρθωτα τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ τράπεζας και πελάτη, η οποία δεν θα είχε διαρραγεί, αν συνεχιζόταν η πολιτική πριν την ανάληψη της εξουσίας από τους Τσίπρα-Καμμένο. Εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά θα είχαν κρατήσει τις περιουσίες τους, πληρώνοντας δόσεις προσαρμοσμένες στα πραγματικά τους εισοδήματα και δεν θα βρίσκονταν σήμερα αντιμέτωπα με τον εφιάλτη της έξωσης.
Πώς οι πολιτικοί τσαρλατάνοι άναψαν το "φυτίλι" της στεγαστικής κρίσης
Η επίδραση της πολιτικής ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στην κτηματαγορά, μετά τη διάλυση του τραπεζικού συστήματος έγινε ορατή και οδυνηρή. Η μαζική είσοδος των funds και η συγκέντρωση χιλιάδων ακινήτων σε λίγα και πολύ ισχυρά χέρια προκάλεσαν μια τεχνητή ασφυξία στην αγορά. Τα ακίνητα που δεσμεύτηκαν ή βγήκαν στο σφυρί δεν επέστρεψαν στην ελεύθερη αγορά για να καλύψουν τις στεγαστικές ανάγκες των πολιτών, αλλά κρατήθηκαν "παγωμένα" ή διοχετεύθηκαν σε μεγάλους επενδυτικούς ομίλους και πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Αν δεν είχε μεσολαβήσει η καταστροφή του 2015, τότε η κτηματαγορά θα είχε αναπτυχθεί οργανικά και με υγιή τρόπο, χωρίς τις βίαιες στρεβλώσεις που βιώνουμε σήμερα. Επιπλέον, το κόστος αγοράς και ενοικίασης κατοικίας θα βρισκόταν σε ισορροπία με τους μέσους μισθούς των Ελλήνων, καθώς δεν θα υπήρχε η τεχνητή έλλειψη που προκαλεί το "στοκάρισμα" ακινήτων από τους servicers.
Επίσης, η νέα γενιά δεν θα βρισκόταν αποκλεισμένη από το δικαίωμα στην ιδιοκατοίκηση, καθώς οι τράπεζες θα είχαν τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν υγιή στεγαστικά δάνεια πολύ νωρίτερα, βασισμένες σε πραγματικές αξίες και όχι σε κερδοσκοπικά παιχνίδια.
Η ιστορική αποκατάσταση της αλήθειας και τα διδάγματα για τους... αμετανόητους
Τα αφηγήματα Τσίπρα περί "σκληρής διαπραγμάτευσης που έσωσε τη χώρα" και "προστασίας των αδυνάτων" έχουν καταρρεύσει κάτω από το βάρος των γεγονότων και των επίσημων στοιχείων.
Η κυβέρνηση του 2015-2019 παρέλαβε μια χώρα που προσπαθούσε να σταθεί στα πόδια της και προκειμένου να διατηρηθούν στην εξουσία, εφάρμοσαν μια πολιτική που οδήγησε στον οικονομικό ευνουχισμό της μεσαίας τάξης. Η μεταβίβαση του εθνικού πλούτου και των κόπων μιας ζωής των Ελλήνων πολιτών σε ξένα χρηματοπιστωτικά κέντρα δεν ήταν ένα νομοτελειακό γεγονός της κρίσης. Ήταν το απευθείας αποτέλεσμα των ερασιτεχνισμών, των ιδεολογικών εμμονών και της πολιτικής διπροσωπίας της περιόδου 2015-2019.
Τα εγκλήματα της περιόδου 2015-2019 δεν παραγράφονται, αλλά είναι απορίας άξιο πώς σε αυτούς που πήραν στον λαιμό τους μια ολόκληρη χώρα, εξακολουθεί να υπάρχει ένα 16%-17% που τους εμπιστεύεται και θέλει να τους δώσει και δεύτερη ευκαιρία! Στον κόσμο των επιχειρήσεων, όταν ο διευθύνων σύμβουλος προκαλεί ζημιά σε μια επιχείρηση, δεν δικαιούται να περάσει ούτε... απέξω από την πόρτα της. Πολύ περισσότερο όταν μιλάμε για μια ομάδα πολιτικών τυχοδιωκτών που έπαιξαν κυριολεκτικά τη χώρα στα... ζάρια σε όλα τα επίπεδα.
Η ιστορική ευθύνη για τη διάλυση των τραπεζών και την παράδοση περιουσιών στα funds, ανήκει αποκλειστικά σε εκείνους που υποσχέθηκαν ότι θα μας... σώσουν! Αυτοί υπέγραψαν την καταδίκη εκατοντάδων χιλιάδων νοικοκυριών και καλό είναι να μην... ξεχνάμε.
Πραγματικά, όσοι θέλουν να δώσουν μια δεύτερη ευκαιρία σε κάποιον που είναι μαθηματικώς βέβαιο ότι θα μας βάλει σε νέες περιπέτειες, τότε είναι άξιοι της τύχης τους. Το καλό είναι ότι η κατάσταση σώζεται από αυτούς που σκέφτονται ότι δεν πρέπει να ρισκάρουμε και πάλι με διάφορους πολιτικούς τσαρλατάνους!