Το πολιτικό σκηνικό κινείται σε ρυθμούς παρατεταμένης προεκλογικής σύγκρουσης, με τους δύο βασικούς διεκδικητές της εξουσίας να "διασταυρώνουν τα ξίφη τους" σε μια ολομέτωπη αναμέτρηση.
Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης
Ο εκτοπισμός του ΠΑΣΟΚ και του Νίκου Ανδρουλάκη από την αξιωματική αντιπολίτευση, με βάση τις δημοσκοπήσεις, επαναφέρει σε πρώτο πλάνο την παλιά κόντρα Μητσοτάκη-Τσίπρα και αναβιώνει το αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο που τώρα φέρει το όνομα ΕΛ.Α.Σ.! Το άτυπο "crash test" μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Αλέξη Τσίπρα αναδεικνύει τους στρατηγικούς τομείς πολιτικής όπου θα κριθεί η τελική επικράτηση, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του πρωθυπουργού και τα δομικά αδύναμα σημεία του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Η μάχη αυτή δεν αφορά μόνο τη διαχείριση της επικαιρότητας, αλλά δύο εκ διαμέτρου αντίθετα μοντέλα διακυβέρνησης, με φόντο την οικονομία, την εξωτερική πολιτική, τους θεσμούς και την καθημερινότητα του πολίτη.
Τα βασικά πεδία της πολιτικής σύγκρουσης
Η ατζέντα της αντιπαράθεσης διαμορφώνεται γύρω από τέσσερις κεντρικούς πυλώνες, στους οποίους οι δύο ηγέτες επιχειρούν να εγκλωβίσουν ο ένας τον άλλον.
Ειδικότερα:
1. Η οικονομία αποτελεί διαχρονικά "μητέρα των μαχών" στις εκλογικές αναμετρήσεις. Η σύγκρουση επικεντρώνεται στην προσέλκυση επενδύσεων, τη δημοσιονομική σταθερότητα και τη μείωση της φορολογίας από τη μία πλευρά, έναντι της δίκαιης αναδιανομής, της προστασίας των αδύναμων και της ενίσχυσης των μισθών από την άλλη. Η διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης, αποτελεί το μεγάλο στοίχημα για το ποιος μπορεί να εγγυηθεί το μέλλον της χώρας. Σε αυτόν τον τομέα, είναι ξεκάθαρο το προβάδισμα της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος έχει αρκετά "χαρτιά" έως τις εκλογές, αλλά ταυτόχρονα, βρίσκεται αντιμέτωπος με τη διαρκή πρόκληση για την αντιμετώπιση της ακρίβειας.
2. Σε ένα ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον, οι εξοπλισμοί, οι διεθνείς συμμαχίες και η στάση απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Το διακύβευμα εδώ είναι ξεκάθαρο, καθώς η κυβέρνηση προτάσσει την ισχυρή Ελλάδα με διεθνή ερείσματα, ενώ από την άλλη πλευρά έχουμε τους θιασώτες "πολυδιάστατης αλλά και πιο επιφυλακτικής" εξωτερικής πολιτικής. Αναμφίβολα, το συγκεκριμένο πεδίο αντιπαράθεσης ευνοεί τη Νέα Δημοκρατία και τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
3. Η ακρίβεια, ο πληθωρισμός, η κατάσταση στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και η παιδεία αγγίζουν άμεσα τον πυρήνα της κοινωνίας. Οι δύο ηγέτες συγκρούονται για το αν οι λύσεις βρίσκονται στην ιδιωτική πρωτοβουλία και τη μεταρρύθμιση των δομών ή στην αποκλειστική κρατική ενίσχυση και τον δημόσιο έλεγχο. Ο κόσμος αντιλαμβάνεται ότι δεν υπάρχουν "μαγικές" λύσεις και συνεχίζει να εμπιστεύεται τη Νέα Δημοκρατία και τον Κυριάκο Μητσοτάκη, όταν γίνεται η σύγκριση με την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη και τον Αλέξη Τσίπρα.
4. Η λειτουργία της δικαιοσύνης, η διαφάνεια, οι υποκλοπές και η αξιοκρατία στη δημόσια διοίκηση αποτελούν το πεδίο όπου η αντιπολίτευση επιχειρεί να πλήξει το προφίλ της κυβέρνησης, ενώ η συμπολίτευση προτάσσει την ψηφιοποίηση και τον εκσυγχρονισμό του κράτους. Με βάση τις δημοσκοπήσεις και σε αυτό το επίπεδο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα, ενώ το αφήγημα του Τσίπρα για "διαφάνεια και εντιμότητα" ίσως γυρίσει μπούμερανγκ αν αρχίσει το εκλογικό σώμα να... θυμάται τα πεπραγμένα της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ την περίοδο 2015-2019.
Το πολιτικό κεφάλαιο που έχει "χτίσει" ο Μητσοτάκης
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει διαμορφώσει ένα συγκεκριμένο πολιτικό προφίλ, το οποίο βρίσκει απήχηση πέρα από τα στενά κομματικά όρια της Νέας Δημοκρατίας, φτάνοντας μέχρι το παραδοσιακό Κέντρο.
Το ισχυρότερο "χαρτί" του πρωθυπουργού είναι η εικόνα του μεταρρυθμιστή που ξέρει πώς να κινεί την οικονομία. Η επίτευξη της επενδυτικής βαθμίδας, η μείωση της ανεργίας και η προσέλκυση κολοσσών της τεχνολογίας και της ενέργειας του πιστώνονται θετικά. Η μείωση δεκάδων φόρων και ασφαλιστικών εισφορών αποτελεί απτό επιχείρημα προς τη μεσαία τάξη.
Από την άλλη πλευρά, ουδείς μπορεί να έχει αμφιβολίες για την αξιοπιστία και το διεθνές κύρος του σημερινού πρωθυπουργού σε σχέση με αυτά του Αλέξη Τσίπρα. Ο Μητσοτάκης κινείται με άνεση στα διεθνή κέντρα λήψης αποφάσεων (Βρυξέλλες, Ουάσιγκτον), ενώ η ομιλία του στο Κογκρέσο, οι στρατηγικές αμυντικές συμφωνίες με τη Γαλλία και τις ΗΠΑ, καθώς και η αναβάθμιση του εξοπλιστικού προγράμματος (Rafale, Belharra, F-35) του προσδίδουν το πλεονέκτημα του εγγυητή της εθνικής ασφάλειας.
Εξάλλου, η επανάσταση του Gov.gr και η μείωση της γραφειοκρατίας αποτελούν ένα από τα πιο επιτυχημένα projects της θητείας του. Η μεταρρύθμιση αυτή αναγνωρίζεται οριζόντια από τους πολίτες, καθώς βελτίωσε την καθημερινότητα τους και αφαίρεσε ένα χρόνιο βάρος από τις πλάτες τους.
Πάνω απ΄ όλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, απέδειξε ότι διαθέτει διαχειριστική επάρκεια σε κρίσεις. Παρά τις επιμέρους αστοχίες, η διαχείριση της πανδημίας, η υβριδική απειλή στον Έβρο το 2020 και η ενεργειακή κρίση του 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αντιμετωπίστηκαν με γρήγορα αντανακλαστικά και μεγάλα πακέτα στήριξης, ενισχύοντας το προφίλ του ως ενός μάνατζερ που βρίσκει λύσεις.
Τα (πολύ) αδύναμα σημεία του Αλέξη Τσίπρα
Ο... νέος αντίπαλος του Κυριάκου Μητσοτάκη, Αλέξης Τσίπρας, πριν ακόμη μπει στα... βαθιά με το νέο κόμμα του, δεν δείχνει να διαθέτει πολιτικά αποθέματα για να αντιμετωπίσει τη σύγκριση με τον σημερινό πρωθυπουργό.
Ο Τσίπρας μπορεί να διαθέτει το χάρισμα της επικοινωνίας και της... εξαπάτησης, παρασύροντας πολλούς αφελείς από τα κατώτερα λαϊκά στρώματα, ωστόσο, αντιμετωπίζει σοβαρά δομικά και στρατηγικά μειονεκτήματα που δυσκολεύουν την προσπάθεια του για ολική επαναφορά. Το έλλειμμα κυβερνητικής αξιοπιστίας και το βαθύ "τραύμα" του 2015 αποτελούν τα μεγάλα βαρίδια για τον πρώην αρχηγό του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος έχει μετατραπεί σε κόμμα προς... εξαφάνιση!
Η περίοδος του 2015, το δημοψήφισμα, η διαπραγμάτευση που οδήγησε στο τρίτο μνημόνιο και η υπερ-φορολόγηση της μεσαίας τάξης δεν έχουν ξεχαστεί από ένα κρίσιμο κομμάτι του εκλογικού σώματος. Η υπόσχεση του Τσίπρα για... καλύτερες μέρες και τα πρώτα "τσιτάτα" για τη φορολόγηση των πλουσίων, θα αφαιρούν διαρκώς πόντους από το κόμμα του και θα καθιστούν τον ίδιο επικίνδυνο και αμετανόητο. Όσο θα ρίχνει "τουφεκιές στον αέρα" χωρίς κοστολογημένες προτάσεις, προτάσσοντας τον επικοινωνιακό εντυπωσιασμό εις βάρος της ουσίας και του ρεαλισμού, τόσο η δυσπιστία των πολιτών θα τον περιορίζει σε ένα αυστηρώς αριστερό πλαίσιο.
Η στρατηγική του Τσίπρα εστιάζει κυρίως στην "αρνητική ψήφο" και την αποδόμηση της κυβέρνησης, παρά στην παρουσίαση ενός σοβαρού και αξιόπιστου προγράμματος που θα μπορούσε να... συγκινήσει. Ενώ ο Τσίπρας αναδεικνύει κοινωνικά προβλήματα, όπως η ακρίβεια, συχνά υστερεί στο να παρουσιάσει μια πειστική, ρεαλιστική και κοστολογημένη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης που δεν θα διαταράξει τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας.
Πέραν του θέματος της οικονομίας, το εκλογικό σώμα αξιολογεί σωρευτικά και τη στάση της Αριστεράς στα εθνικά θέματα. Η κριτική των κομμάτων του χώρου στις αμυντικές δαπάνες και η καταψήφιση σημαντικών εξοπλιστικών προγραμμάτων ή διμερών συμφωνιών (π.χ. με τη Γαλλία) ερμηνεύονται από ένα μέρος της κοινής γνώμης ως ιδεολογική εμμονή ή έλλειμμα πατριωτικού ρεαλισμού. Αυτό απομακρύνει τον Τσίπρα από το συντηρητικό και κεντρώο ακροατήριο, το οποίο ιεραρχεί ψηλά την εθνική ασφάλεια.
Άλλο όνομα, ίδια... γεύση και στο βάθος πολιτική σταθερότητα ή αστάθεια
Ο Αλέξης Τσίπρας και τα στελέχη της ΕΛ.Α.Σ. από τις μέχρι στιγμής δηλώσεις τους, επιβεβαιώνουν ότι επί της ουσίας την επιστροφή του ΣΥΡΙΖΑ με άλλο όνομα, αλλά με μοναδικό... showman τον ίδιο.
Το τελικό διακύβευμα της σύγκρουσης Μητσοτάκη-Τσίπρα, αναδεικνύει μια βαθιά πολιτική και ιδεολογική διαίρεση. Ο σημερινός πρωθυπουργός ποντάρει στη δυναμική της σταθερότητας, της ανάπτυξης και του εκσυγχρονισμού, προτάσσοντας τα απτά αποτελέσματα της πολιτικής του και το ισχυρό του προφίλ στο εξωτερικό. Ο πρώην πρωθυπουργός από την άλλη, επενδύει στη φθορά της κυβέρνησης, την κοινωνική δυσαρέσκεια από την ακρίβεια και την ανάγκη για πολιτική αλλαγή, προσπαθώντας να πείσει ότι έμαθε από τα λάθη του παρελθόντος.
Η τελική αναμέτρηση θα κριθεί από το ποιος θα καταφέρει να επιβάλει τη δική του ατζέντα. Αν η συζήτηση περιστραφεί γύρω από το μέλλον της οικονομίας, την ασφάλεια και τη σταθερότητα, ο Μητσοτάκης έχει σαφές προβάδισμα. Αν, αντίθετα, κυριαρχήσει η οργή για την ακρίβεια, το κοινωνικό κράτος και οι θεσμικές παραφωνίες, ο Τσίπρας θα βρει το έδαφος που ψάχνει για να ανατρέψει τα προγνωστικά. Το βέβαιο είναι ότι οι δύο ηγέτες θα συγκρουστούν μέχρι τέλους, σε μια μάχη που θα καθορίσει την πορεία της χώρας για τα επόμενα χρόνια.
Πάντως, έτσι όπως διαμορφώνονται μέχρι στιγμής οι συσχετισμοί δυνάμεων, ο Τσίπρας μπορεί να ελπίζει κάποια στιγμή ότι θα ξαναγίνει... πρωθυπουργός, αφού όμως αποχωρήσει ο Μητσοτάκης! Κρατήστε δε ότι από το 2016 που έγινε αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας, ο Κυριάκος, ο "άχαστος" βλέπει μονίμως την... πλάτη του, ενώ ακόμη και σήμερα που η κυβέρνηση έχει υποστεί φθορά, η πρωτιά του πρωθυπουργού δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ούτε σε επίπεδο επίπεδο ποσοστού της Νέας Δημοκρατίας, ούτε σε επίπεδο καταλληλότητας, αλλά ούτε και σε επίπεδο σύγκρισης στους επιμέρους τομείς πολιτικής. Στις εκλογές του 2027, το δίλημμα δεν είναι Μητσοτάκης ή Τσίπρας αλλά Μητσοτάκης ή πολιτική αστάθεια...