Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δεν αποτελούν μια φωτογραφία της στιγμής, αλλά είναι μια λεπτομερής «ακτινογραφία» του πολιτικού συστήματος, το οποίο βρίσκεται σε μεταβατική φάση. Το εκλογικό σώμα διακρίνεται από μεγαλύτερο βαθμό κινητικότητας και δείχνει να κινείται σε ένα μοτίβο υψηλών απαιτήσεων, κυρίως έναντι της κυβέρνησης. Σε κάθε περίπτωση, η έννοια της "λευκής επιταγής" δεν υφίσταται για κανέναν.
Του Λουκά Γεωργιάδη
Η κυβέρνηση είναι αποδυναμωμένη, αλλά είναι μακράν πρώτη σε σχέση με τον δεύτερο. Όταν δεν υπάρχει... αντι-μητσοτακικό αφήγημα που να πείθει, η εικόνα δεν μπορεί να είναι διαφορετική. Το 2026 είναι η χρονιά-ορόσημο που θα καθορίσει σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό το κλίμα μέσα στο οποίο θα διεξαχθούν οι εκλογές την άνοιξη του 2027. Πυξίδα και βαρόμετρο για το κυβερνών κόμμα η "γκρίζα" ζώνη
Η κυβέρνηση εξακολουθεί να διατηρεί την πολιτική της ηγεμονία, αλλά αυτή είναι πλέον υπό αίρεση. Το κυρίαρχο μήνυμα των δημοσκοπήσεων προς τη Νέα Δημοκρατία και τον Μητσοτάκη δεν είναι η αποδοχή, αλλά η ανοχή. Η κυβέρνηση πρέπει να ρίξει μεγάλο βάρος στον... απεγκλωβισμό της από την παγίδα της ανάπτυξης με τεχνοκρατικούς όρους. Η οικονομία βρίσκεται στην καλύτερη φάση των τελευταίων 15 ετών, με υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, ταχύτερη μείωση του χρέους, πιο χαμηλά επιτόκια δανεισμού ακόμη και από τις πιο αναπτυγμένες οικονομίες του πλανήτη και χαμηλό 18 ετών στην ανεργία.
Ωστόσο, ενώ οι δείκτες "ευημερούν" και δείχνουν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε νέο κύκλο αναβαθμίσεων από τους ξένους οίκους, εντούτοις, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι πολίτες δεν εισπράττουν αυτό το θετικό κλίμα, το οποίο "θολώνει" λόγω της ακρίβειας. Υπάρχει ένα σαφές μήνυμα ότι η ανάπτυξη δεν μεταφράζεται σε όφελος στο... ράφι και στην καθημερινότητα, οπότε, η κυβέρνηση πρέπει να διαμορφώσει ένα ελκυστικό περιβάλλον, αν θέλει να πάρει το συντριπτικά μεγαλύτερο τμήμα της λεγόμενης "γκρίζας" ζώνης. Σε κάθε περίπτωση, όσοι είναι "παρκαρισμένοι" στην "γκρίζα" ζώνη (αναποφάσιστοι, δεν ξέρω/δεν απαντώ), ως επί τω πλείστον, θέλουν ησυχία και σταθερότητα στη χώρα, η οποία, υπερβαίνει τις απαιτήσεις για δικαιοσύνη ή μεγάλες τομές. Άλλωστε, η... τσέπη είναι αυτή που καθοδηγεί τους ψηφοφόρους και τους... υπαγορεύει τι θα "ρίξουν" στην κάλπη!
Η Κυβέρνηση λαμβάνει από τις δημοσκοπήσεις το μήνυμα ότι οι πολίτες δεν ικανοποιούνται από τον εκσυγχρονισμό της καθημερινότητας, καθώς αυτός δεν συνοδεύεται από πραγματική και ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής. Επιπλέον, η άνοδος της δυσαρέσκειας δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας δείχνει ότι η τακτική του κεντρώου χώρου που ακολουθεί ο Μητσοτάκης, αφήνει ακάλυπτο ένα παραδοσιακό ακροατήριο, το οποίο βλέπει ως απειλή τη λαθρομετανάστευση, την ασφάλεια, αλλά και ζητήματα εθνικής ταυτότητας. Όπως έχουμε γράψει πολλές φορές από την παρούσα στήλη, ο νόμος για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών τροφοδότησε έναν κύκλο φθοράς για την κυβέρνηση και ο Μητσοτάκης προσπαθεί να... συμμαζέψει την κατάσταση.
Η κρίση της αντιπολίτευσης και η αναζήτηση εναλλακτικής που... δεν υπάρχει! Τα μηνύματα των δημοσκοπήσεων για τα κόμματα της αντιπολίτευσης είναι θολά έως και απογοητευτικά.
Παρά τη φθορά της κυβέρνησης, τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν μπορούν να κερδίσουν ουσιαστικά οφέλη. Αν το κυβερνών κόμμα έχει υποστεί σημαντική φθορά, εντούτοις, ο "κανένας" εξακολουθεί να παραμένει ο ισχυρότερος "αντίπαλος" του Κυριάκου Μητσοτάκη! Το μήνυμα που στέλνει η "γκρίζα" ζώνη προς το υπάρχον πολιτικό προσωπικό είναι ότι η στείρα άρνηση δεν αποτελεί πολιτική πρόταση. Οι πολίτες αναζητούν ένα ρεαλιστικό οδικό χάρτη και όχι απλώς καταγγελία των κακώς κειμένων.
Η πολυδιάσπαση των δυνάμεων της Αριστεράς και του κέντρου ευνοεί τη συντήρηση του status quo για την κυβέρνηση και τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Η "χαμένη ψήφος" της δυσαρέσκειας που διαχέεται σε μικρότερους σχηματισμούς δείχνει την ανάγκη για προγραμματικές συγκλίσεις, τις οποίες όμως τα κομματικά επιτελεία αρνούνται να δουν.
Ωστόσο, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον αν θα υπάρξουν συγκλίσεις μεταξύ κάποιων κομμάτων της αντιπολίτευσης για να... ρίξουν τον Μητσοτάκη στην κάλπη! Ο σημερινός πρωθυπουργός έχει το πλεονέκτημα ότι κάθε συνεργασία μεταξύ κομμάτων της αντιπολίτευσης, θα του φέρνει πιο κοντά περισσότερους από τους... ανήσυχους της "δεξαμενής" των αναποφάσιστων. Είναι αυτοί που θα κρίνουν τις εκλογές σε πολύ μεγάλο βαθμό. Είτε αυτό αφορά την αυτοδυναμία, είτε τον συσχετισμό δυνάμεων της επόμενης μέρας που θα καθορίσει και τις συνεργασίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Εδώ τον πρώτο λόγο έχει η Νέα Δημοκρατία...
Το... απειλητικό μήνυμα της κοινωνίας
Το πιο βαθύ και επικίνδυνο μήνυμα των δημοσκοπήσεων αφορά την ίδια την κοινωνία και τη σχέση της με τη δημοκρατία. Ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού αδιαφορεί, ενώ κάποιοι άλλοι πιστεύουν ότι μπορούν να σηκωθούν από τον... καναπέ τους, αν κατέβει στις εκλογές η Μαρία Καρυστιανού μέσω της ίδρυσης κομματικού φορέα. Οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν μια κοινωνία που κουράστηκε να ελπίζει και αρχίζει να κοιτάζει μόνο την ατομική επιβίωση. Μετά από μια δεκαετία μνημονίων, μια πανδημία, μια ενεργειακή κρίση και έναν πληθωρισμό που επιμένει, το σώμα της κοινωνίας δείχνει σημάδια εξάντλησης.
Αν το πολιτικό σύστημα αγνοήσει το "βουβό" μήνυμα της δυσαρέσκειας που κρύβεται πίσω από την υπεροχή της Νέας Δημοκρατίας, τότε οι επόμενες κάλπες ίσως επιφυλάσσουν εκπλήξεις που καμία δημοσκόπηση δεν θα έχει προλάβει να καταγράψει. Έτσι, το πραγματικό ερώτημα που μένει αναπάντητο είναι ένα: αν ο Μητσοτάκης δεν μπορεί να εμπνεύσει την κοινωνία για να πάμε παραπέρα, τότε ποιος είναι αυτός που θα τον αντικαταστήσει, χωρίς η χώρα να μπλέξει σε περιπέτειες; Τα ευκόλως εννοούμενα παραλείπονται...