Έντονες αντιδράσεις προκαλεί η μεγάλη τουριστική επένδυση που προωθούν στην Αλβανία ο Τζάρεντ Κούσνερ και η Ιβάνκα Τραμπ. Πρόκειται για ένα σχέδιο που συνδυάζει επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ αλλά έχει προκαλέσει περιβαλλοντικές ανησυχίες, και τοπικές αντιδράσεις μετά και τα πρόσφατα επεισόδια στο Ζβέρνετς, όπου τραυματίστηκε και Έλληνας ομογενής.
Το ενδιαφέρον του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και ιδρυτή της επενδυτικής εταιρείας Affinity Partners, για την Αλβανία έγινε γνωστό στις αρχές του 2024. Τότε άρχισαν να παρουσιάζονται σχέδια για μεγάλης κλίμακας τουριστικές επενδύσεις στη χώρα, με την Ιβάνκα Τραμπ να συνδέεται ενεργά με το εγχείρημα και να το χαρακτηρίζει ως ένα από τα πιο φιλόδοξα projects που έχει υποστηρίξει η οικογένεια.
Στην καρδιά του σχεδίου βρίσκεται η νήσος Σαζάν, ένα νησί στρατηγικής σημασίας στην είσοδο του κόλπου της Αυλώνας. Για δεκαετίες, κατά την κομμουνιστική περίοδο, λειτουργούσε ως στρατιωτική βάση και παρέμενε ουσιαστικά κλειστό για το κοινό. Η περιοχή εντάσσεται στο θαλάσσιο πάρκο Καραμπουρούν–Σαζάν και θεωρείται μία από τις πιο παρθένες και περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές της Αδριατικής.
Ακόμα, αναπτυξιακά σχέδια προωθούνται και στην περιοχή Ζβέρνετς – Νάρτα, μια προστατευόμενη οικολογική ζώνη με σημαντικούς υδροβιότοπους, σπάνια είδη πανίδας και αποικίες φλαμίνγκο. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση περιβαλλοντικών οργανώσεων, οι οποίες εκφράζουν φόβους για τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει μια τόσο εκτεταμένη τουριστική ανάπτυξη στο φυσικό περιβάλλον.
Επένδυση άνω του 1,4 δισ. ευρώ
Το έργο ξεκίνησε όταν η Κυβέρνηση του Έντι Ράμα ενέκρινε την επένδυση μέσω του καθεστώτος του «στρατηγικού επενδυτή». Η συγκεκριμένη διαδικασία παρέχει ειδικές αδειοδοτικές διευκολύνσεις και κρατική υποστήριξη για την υλοποίηση του σχεδίου.
Η συνολική επένδυση εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ και περιλαμβάνει την κατασκευή πολυτελών ξενοδοχείων, τουριστικών κατοικιών και βιλών υψηλών προδιαγραφών, μαρινών, χώρων αναψυχής και την αξιοποίηση παλαιών στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Η Κυβέρνηση της Αλβανίας υποστηρίζει ότι το έργο θα συμβάλει στην ανάπτυξη του τουρισμού υψηλού επιπέδου, θα προσελκύσει διεθνή κεφάλαια και θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας.
Όμως, κάτοικοι και οργανώσεις επιμένουν ότι υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος, την ιδιοκτησία γης αλλά και τη μελλοντική πρόσβαση των πολιτών στις περιοχές όπου σχεδιάζονται οι παρεμβάσεις.
Τα βίαια επεισόδια
Η ένταση κορυφώθηκε τις τελευταίες ημέρες στο Ζβέρνετς, όπου κινητοποιήσεις κατοίκων και ακτιβιστών εξελίχθηκαν σε επεισόδια. Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων τραυματίστηκε και Έλληνας ομογενής, γεγονός που έδωσε νέα διάσταση στην υπόθεση.
Έπειτα από το περιστατικό, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε την ανησυχία του, ζητώντας να διερευνηθούν πλήρως οι συνθήκες τραυματισμού του ομογενούς και υπογραμμίζοντας την ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας στην Αλβανία.