Η Ευρώπη, οι ΗΠΑ και ο Ντόναλντ Τραμπ: ο κόσμος, όπως τον γνωρίζουμε, αλλάζει ραγδαία. Το ερώτημα που απασχολεί τους Ευρωπαίους ηγέτες είναι αν η αλλαγή αυτή συμβαδίζει με τις δικές τους εκτιμήσεις ή αν τα μηνύματα που στέλνει ο Τραμπ οδηγούν σε λανθασμένα συμπεράσματα και κινήσεις πανικού.
Είναι, άραγε, εφικτό ένα ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ ή μια Ευρώπη χωρίς την Ουάσιγκτον στο πλευρό της; Μπορεί να «διαλυθεί» η θεμελιώδης συνθήκη της Δυτικής Συμμαχίας, που διαμόρφωσε τις ισορροπίες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο;
Ο επικεφαλής της εξωτερικής διπλωματίας Μαρκο Ρούμπιο, συμμετείχε στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου με μια σαφή αποστολή: να μεταφέρει το μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ και να θέσει τις βάσεις της «Νέας Εποχής» που οραματίζεται ο Αμερικανός πρόεδρος. Μια εποχή με την Ευρώπη εντός της Δύσης και όχι απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το ενδεχόμενο διάσπασης δεν περιλαμβάνεται στο σχέδιο Τραμπ.
Η παρουσία του Μάρκο Ρούμπιο στη Διάσκεψη του Μονάχου ήταν περισσότερο αποκαλυπτική απ’ ό,τι εκτίμησαν οι Ευρωπαίοι. Η ανησυχία τους για πιθανή απομάκρυνση των ΗΠΑ είναι έντονη, καθώς δεν διαθέτουν ακόμη την απαιτούμενη αμυντική αυτονομία, ενώ το οικονομικό κόστος μιας πλήρους ανεξαρτησίας θα μπορούσε να απειλήσει τη συνοχή της ίδιας της Ένωσης.
Το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ
Σύμφωνα με το CNN, ο Μάρκο Ρούμπιο μετέφερε δύο βασικά μηνύματα από την Ουάσινγκτον: πρώτον, ότι οι ΗΠΑ δεν επιδιώκουν να εγκαταλείψουν την Ευρώπη και δεύτερον, ότι η συνέχιση της συνεργασίας θα συνοδεύεται από συγκεκριμένους όρους και αυξημένο κόστος.
Ο Ρούμπιο έδωσε, όπως είπε, «τροφή για σκέψη, συζήτηση και αποφάσεις» στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Ξεκαθάρισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν στο πλευρό της Ευρώπης, ακόμη και μέσω του ΝΑΤΟ, υπό την προϋπόθεση ότι η Γηραιά Ήπειρος θα αλλάξει πορεία σε σειρά κρίσιμων θεμάτων.
Οι αξιώσεις της Ουάσιγκτον
Πρώτον, οι ΗΠΑ ζητούν από την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της. Η λεγόμενη «μεταρρύθμιση διεθνούς συνεργασίας» αποτελεί κεντρικό στόχο του Τραμπ ήδη από την πρώτη του θητεία. Αυτή τη φορά, όμως, η επανατοποθέτηση των σχέσεων με τους συμμάχους εντάσσεται σε ένα ευρύτερο αφήγημα, που αφορά τόσο την οικονομική (βλέπε δασμούς) όσο και τη στρατιωτική συνεργασία, εντός και εκτός ΝΑΤΟ.
Δεύτερον, οι ΗΠΑ επιδιώκουν συμμάχους ικανούς να υπερασπιστούν τον εαυτό τους και να συμβάλουν ενεργά στη διαμόρφωση ενός νέου γεωπολιτικού status quo. Ο Τραμπ οραματίζεται μια νέα συνθήκη για τον δυτικό κόσμο, απέναντι στη φαινομενική σύμπραξη Ρωσίας και Κίνας.
«Θα το κάνουμε μόνοι μας…»
«Αν δεν υπάρξει συνεργασία, οι ΗΠΑ θα το κάνουν μόνες τους», προειδοποίησε ο Ρούμπιο, υπογραμμίζοντας ότι η Ουάσιγκτον επιθυμεί συμμάχους «που μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, ώστε κανένας αντίπαλος να μην μπει στον πειρασμό να δοκιμάσει τη συλλογική μας δύναμη».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με το επιτελείο του, επιδιώκει έναν νέο ΟΗΕ, μια ανανεωμένη στρατιωτική συμμαχία στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ με μοιρασμένο κόστος και ευθύνη, καθώς και μια νέα διεθνή συνθήκη που θα στηρίξει τα σχέδιά του για το μέλλον, με βασικό αντίπαλο την Κίνα.
Οι εκθέσεις του Λευκού Οίκου δείχνουν ότι το Πεκίνο θα διεκδικήσει τα επόμενα χρόνια την πρωτιά τόσο στην οικονομία όσο και στη στρατιωτική ισχύ. Η Κίνα έχει ήδη σημειώσει σημαντική πρόοδο στη στρατιωτική τεχνολογία και εφαρμόζει εδώ και χρόνια ένα οργανωμένο σχέδιο οικονομικής επέκτασης στις διεθνείς αγορές.
«Θέλουμε συμμάχους που είναι περήφανοι για τον πολιτισμό και την κληρονομιά τους, που καταλαβαίνουν ότι είμαστε κληρονόμοι του ίδιου μεγάλου και ευγενούς πολιτισμού και που μαζί μας είναι πρόθυμοι και ικανοί να τον υπερασπιστούν», κατέληξε στην ομιλία του Σάββατο Μάρκο Ρούμπιο, στέλνοντας τα μηνύματα της Ουάσιγκτον στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.