Εντολή στην Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) να ολοκληρώσει τις προετοιμασίες για το ενδεχόμενο επανάληψης μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν έδωσε το Πεντάγωνο, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει τις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον απέναντι στην Τεχεράνη.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios, η σχετική οδηγία δόθηκε πριν από μερικές ημέρες. Δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την έναρξη επιχειρήσεων, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει λάβει οριστική απόφαση για νέο γύρο επιθέσεων. Αμερικανικές και ισραηλινές πηγές, ωστόσο, δεν αποκλείουν ένα νέο χτύπημα ακόμη και πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, σχολιάζοντας τις πληροφορίες, περιορίστηκε να σημειώσει ότι ο Τραμπ διατηρεί όλες τις επιλογές στη διάθεσή του.
Στο στόχαστρο πυρηνικές εγκαταστάσεις και ενεργειακές υποδομές
Σε περίπτωση που δοθεί εντολή για την επανέναρξη μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεων, το σενάριο που εξετάζεται προβλέπει εκτεταμένους αμερικανικούς και ισραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον στρατηγικών στόχων στο Ιράν.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται πυρηνικές εγκαταστάσεις, ενεργειακές υποδομές και άλλοι στόχοι στρατηγικής σημασίας, σύμφωνα με τις πηγές του Axios.
Μια τέτοια εξέλιξη ενέχει τον κίνδυνο νέας γενικευμένης κλιμάκωσης. Αμερικανικές και ισραηλινές εκτιμήσεις θεωρούν πιθανό ότι η Τεχεράνη θα απαντούσε με μαζικές εκτοξεύσεις βαλλιστικών πυραύλων εναντίον του Ισραήλ. Παράλληλα, η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών θα μπορούσε να προκαλέσει νέες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Το τελευταίο διάστημα, άλλωστε, οι ΗΠΑ ενισχύουν τις δυνατότητές τους στην ευρύτερη περιοχή. Σύμφωνα με τη Washington Post, το Πεντάγωνο έχει προετοιμάσει σχέδια για πιθανή ανάπτυξη έως και τριών ομάδων κρούσης αεροπλανοφόρων στη Μέση Ανατολή. Εφόσον υλοποιηθεί πλήρως ο σχεδιασμός, θα μπορούσε να αφορά σχεδόν 20.000 στρατιωτικούς, έως 150 μαχητικά αεροσκάφη και αριθμό αντιτορπιλικών με δυνατότητα εκτόξευσης αλλά και αναχαίτισης πυραύλων.
Δύο επικοινωνίες Τραμπ – Νετανιάχου μέσα σε λίγες ημέρες
Οι στρατιωτικές προετοιμασίες συμπίπτουν με αυξημένη επικοινωνία ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Ιερουσαλήμ.
Ο Τραμπ συνομίλησε την Τετάρτη με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, στη δεύτερη τηλεφωνική επικοινωνία των δύο ηγετών μέσα σε διάστημα λίγων ημερών. Είχαν προηγηθεί αρκετές εβδομάδες κατά τις οποίες οι επαφές τους ήταν αισθητά περιορισμένες.
Παράλληλα, την Παρασκευή η ομάδα εθνικής ασφάλειας του Τραμπ πραγματοποίησε πολύωρη σύσκεψη στο Καμπ Ντέιβιντ, με το Ιράν και την πορεία του πολέμου να βρίσκονται μεταξύ των θεμάτων που εξετάστηκαν.
Η χρονική στιγμή μιας ενδεχόμενης επίθεσης παραμένει ανοιχτή. Ισραηλινοί αξιωματούχοι φέρονται να θεωρούν πιθανότερο έναν νέο γύρο επιχειρήσεων μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, χωρίς όμως να αποκλείουν νωρίτερη δράση. Ο ίδιος ο Τραμπ είχε δηλώσει την περασμένη εβδομάδα ότι είναι «πιθανό» να ενταθούν ξανά οι βομβαρδισμοί μετά τις εκλογές, αφήνοντας παράλληλα ανοικτό το ενδεχόμενο να συμβεί κάτι νωρίτερα.
Σε αδιέξοδο οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα
Στο διπλωματικό πεδίο, η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά από μια συμφωνία.
Κεντρικό σημείο της αντιπαράθεσης παραμένει το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη θα πρέπει να προχωρήσει σε «ουσιαστική» μείωση της δυνατότητας εμπλουτισμού προκειμένου να ικανοποιηθούν οι αμερικανικές απαιτήσεις.
Πριν από τα προηγούμενα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας υπολόγιζε ότι το Ιράν διέθετε 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, επίπεδο αρκετά υψηλότερο από εκείνο που απαιτείται για τις περισσότερες μη στρατιωτικές εφαρμογές, αλλά χαμηλότερο από το περίπου 90% που θεωρείται επιπέδου οπλικής χρήσης. Ο ΔΟΑΕ είχε επίσης επισημάνει ότι δεν διέθετε αξιόπιστες ενδείξεις για συντονισμένο πρόγραμμα κατασκευής πυρηνικού όπλου.
Η αμερικανική πλευρά ζητά πλέον συγκεκριμένες παραχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ το Ιράν επιμένει ότι το δικαίωμά του στον εμπλουτισμό ουρανίου δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Η τελευταία πρόταση της Τεχεράνης και η απόρριψη από τον Τραμπ
Οι δύο πλευρές είχαν επιχειρήσει τις τελευταίες εβδομάδες να διατηρήσουν ανοικτό έναν δίαυλο επικοινωνίας. Αμερικανοί απεσταλμένοι είχαν νέο γύρο έμμεσων επαφών με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.
Η Τεχεράνη κατέθεσε πρόταση που συνέδεε την αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ με την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, την ελάφρυνση των κυρώσεων και την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων. Ο Τραμπ απέρριψε την πρόταση, κρίνοντας ότι δεν ανταποκρινόταν στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον.
Παρά την κινητικότητα στο διπλωματικό παρασκήνιο, η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει μεγάλη. Έτσι, την ώρα που συνεχίζονται οι προσπάθειες για συμφωνία, το Πεντάγωνο φροντίζει να έχει έτοιμη και τη στρατιωτική επιλογή, εφόσον ο Τραμπ αποφασίσει να την ενεργοποιήσει.