Τι θα μπορούσε να συμβεί αν οι ΗΠΑ επιτεθούν στο Ιράν; – Τα επτά σενάρια του τρόμου

Οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να βρίσκονται ένα βήμα πριν από στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν, πιθανότατα μέσα στις επόμενες ημέρες, όπως διατυμπανίζει ο Ντόναλντ Τραμπ. Αν και οι πιθανοί στόχοι είναι σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμοι, η έκβαση δεν είναι. Έτσι, αν δεν επιτευχθεί συμφωνία την τελευταία στιγμή με την Τεχεράνη και ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποφασίσει να διατάξει επίθεση των αμερικανικών δυνάμεων, ποια θα μπορούσαν να είναι τα πιθανά αποτελέσματα;

1. Στοχευμένα, «χειρουργικά» πλήγματα, ελάχιστες απώλειες αμάχων και μετάβαση στη δημοκρατία

Αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ πραγματοποιούν περιορισμένα και ακριβή πλήγματα σε στρατιωτικές βάσεις των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και της παραστρατιωτικής δύναμης Basij, σε εγκαταστάσεις εκτόξευσης και αποθήκευσης βαλλιστικών πυραύλων, καθώς και στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ένα ήδη αποδυναμωμένο καθεστώς καταρρέει και, με τον καιρό, η χώρα μεταβαίνει σε μια πραγματική δημοκρατία, επανεντασσόμενη στη διεθνή κοινότητα. Αυτό είναι ένα εξαιρετικά αισιόδοξο σενάριο. Η δυτική στρατιωτική επέμβαση στο Ιράκ και τη Λιβύη δεν οδήγησε σε ομαλή μετάβαση στη δημοκρατία. Αν και έθεσε τέλος σε σκληρές δικτατορίες, άνοιξε τον δρόμο για χρόνια χάους και αιματοχυσίας. Η Συρία, η οποία πραγματοποίησε τη δική της επανάσταση και ανέτρεψε τον Πρόεδρο Μπασάρ αλ-Άσαντ το 2024 χωρίς δυτική στρατιωτική υποστήριξη, μέχρι στιγμής φαίνεται να τα πηγαίνει καλύτερα.

2. Το καθεστώς επιβιώνει αλλά μετριάζει τις πολιτικές του

Αυτό θα μπορούσε να ονομαστεί το «μοντέλο της Βενεζουέλας», όπου μια γρήγορη και ισχυρή αμερικανική επέμβαση αφήνει το καθεστώς όρθιο, αλλά το αναγκάζει να μετριάσει τη στάση του. Στην περίπτωση του Ιράν, η Ισλαμική Δημοκρατία θα επιβίωνε —κάτι που δεν θα ικανοποιούσε πολλούς Ιρανούς— αλλά θα αναγκαζόταν να περιορίσει τη στήριξή της σε βίαιες πολιτοφυλακές στη Μέση Ανατολή, να σταματήσει ή να μειώσει τα πυρηνικά και βαλλιστικά της προγράμματα και να χαλαρώσει την καταστολή των διαδηλώσεων. Και αυτό, ωστόσο, θεωρείται μάλλον απίθανο. Η ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας παραμένει αμετακίνητη εδώ και 47 χρόνια και δείχνει ανίκανη να αλλάξει πορεία τώρα.

3. Κατάρρευση του καθεστώτος και αντικατάστασή του από στρατιωτική διακυβέρνηση

Πολλοί θεωρούν ότι αυτό είναι το πιο πιθανό σενάριο. Παρότι το καθεστώς είναι ξεκάθαρα αντιδημοφιλές σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού και κάθε νέο κύμα διαμαρτυριών το αποδυναμώνει, εξακολουθεί να υπάρχει ένα εκτεταμένο και βαθιά ριζωμένο κράτος ασφαλείας με ισχυρό συμφέρον στη διατήρηση του status quo. Ο βασικός λόγος που οι διαδηλώσεις μέχρι σήμερα δεν έχουν ανατρέψει το καθεστώς είναι η απουσία σημαντικών αποσκιρτήσεων, σε συνδυασμό με τη διάθεση της εξουσίας να χρησιμοποιήσει απεριόριστη βία για να παραμείνει στην εξουσία. Μέσα στο χάος που θα ακολουθούσε ένα αμερικανικό πλήγμα, είναι πιθανό το Ιράν να καταλήξει να κυβερνάται από ένα ισχυρό στρατιωτικό καθεστώς, αποτελούμενο κυρίως από στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης.

4. Αντίποινα του Ιράν με επιθέσεις σε αμερικανικές δυνάμεις και γειτονικές χώρες

Το Ιράν έχει ορκιστεί να απαντήσει σε οποιαδήποτε επίθεση των ΗΠΑ, δηλώνοντας ότι «το δάχτυλό του βρίσκεται στη σκανδάλη». Αν και δεν μπορεί να συγκριθεί με την ισχύ του αμερικανικού Ναυτικού και της Αεροπορίας, θα μπορούσε να εξαπολύσει βαλλιστικούς πυραύλους και drones, πολλά από τα οποία είναι κρυμμένα σε σπηλιές, υπόγειες εγκαταστάσεις ή απομονωμένες ορεινές περιοχές. Υπάρχουν αμερικανικές βάσεις σε όλη την αραβική πλευρά του Κόλπου, κυρίως στο Μπαχρέιν και το Κατάρ. Το Ιράν θα μπορούσε επίσης να στοχεύσει κρίσιμες υποδομές χωρών που θεωρεί ότι συνεργάστηκαν με τις ΗΠΑ, όπως η Ιορδανία. Η καταστροφική επίθεση με πυραύλους και drones στις εγκαταστάσεις της Saudi Aramco το 2019 έδειξε πόσο ευάλωτοι είναι οι Σαουδάραβες απέναντι στα ιρανικά όπλα. Οι αραβικές χώρες του Κόλπου, σύμμαχοι των ΗΠΑ, είναι εξαιρετικά ανήσυχες ότι οποιαδήποτε αμερικανική ενέργεια θα στραφεί τελικά εναντίον τους.

5. Το Ιράν απαντά τοποθετώντας νάρκες στον Κόλπο

Αυτό αποτελεί εδώ και χρόνια σοβαρή απειλή για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες, από την εποχή του πολέμου Ιράν–Ιράκ (1980–88), όταν το Ιράν είχε όντως ναρκοθετήσει τις θαλάσσιες οδούς. Το Στενό του Ορμούζ, μεταξύ Ιράν και Ομάν, είναι κρίσιμο πέρασμα: περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου και το 20–25% του πετρελαίου διέρχονται από εκεί κάθε χρόνο. Το Ιράν έχει πραγματοποιήσει ασκήσεις ταχείας ανάπτυξης θαλάσσιων ναρκών. Αν το έκανε, θα επηρέαζε άμεσα το παγκόσμιο εμπόριο και τις τιμές του πετρελαίου.

6. Το Ιράν βυθίζει αμερικανικό πολεμικό πλοίο

Ένας Αμερικανός κυβερνήτης πολεμικού πλοίου στον Κόλπο είχε δηλώσει ότι μία από τις μεγαλύτερες απειλές που φοβάται είναι μια «επίθεση σμήνους». Πρόκειται για μαζική επίθεση με εκρηκτικά drones και ταχύπλοα τορπιλοφόρα, σε τέτοιο αριθμό ώστε ακόμη και τα προηγμένα συστήματα άμυνας του αμερικανικού Ναυτικού να μην προλαβαίνουν να τα εξουδετερώσουν όλα. Το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης έχει αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό το συμβατικό ιρανικό ναυτικό στον Κόλπο και έχει εστιάσει σε ασύμμετρο πόλεμο, προσπαθώντας να παρακάμψει την τεχνολογική υπεροχή του 5ου Στόλου των ΗΠΑ. Η βύθιση αμερικανικού πολεμικού πλοίου και η πιθανή σύλληψη επιζώντων θα αποτελούσε τεράστια ταπείνωση για τις ΗΠΑ. Αν και θεωρείται απίθανο, αξίζει να σημειωθεί ότι το αντιτορπιλικό USS Cole παραλίγο να βυθιστεί το 2000 από επίθεση της Αλ Κάιντα, με 17 νεκρούς ναύτες, ενώ το 1987 το USS Stark χτυπήθηκε κατά λάθος από ιρακινό αεροσκάφος, με 37 νεκρούς.

7. Κατάρρευση του καθεστώτος και χάος

Αυτός είναι ένας πολύ πραγματικός κίνδυνος και μία από τις βασικές ανησυχίες χωρών όπως το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία. Πέρα από τον κίνδυνο εμφυλίου πολέμου, όπως σε Συρία, Υεμένη και Λιβύη, υπάρχει και η πιθανότητα εθνοτικών συγκρούσεων, καθώς Κούρδοι, Βαλούχοι και άλλες μειονότητες θα προσπαθήσουν να προστατεύσουν τους πληθυσμούς τους μέσα σε ένα κενό εξουσίας. Πολλές χώρες της Μέσης Ανατολής θα ήθελαν να δουν το τέλος της Ισλαμικής Δημοκρατίας — κυρίως το Ισραήλ — όμως κανείς δεν επιθυμεί η πολυπληθέστερη χώρα της περιοχής, με περίπου 93 εκατομμύρια κατοίκους, να βυθιστεί στο χάος, προκαλώντας ανθρωπιστική και προσφυγική κρίση. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος αυτή τη στιγμή είναι ότι ο Πρόεδρος Τραμπ, έχοντας συγκεντρώσει ισχυρές δυνάμεις κοντά στα σύνορα του Ιράν, μπορεί να θεωρήσει πως πρέπει να δράσει για να μη χάσει κύρος — ξεκινώντας έναν πόλεμο χωρίς ξεκάθαρο τέλος και με απρόβλεπτες, δυνητικά καταστροφικές συνέπειες.

Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις