Νέο κύμα κοινωνικής αναταραχής έχει ξεσπάσει τις τελευταίες ημέρες στο Ιράν. Η κατάρρευση της οικονομίας και η εκτίναξη του κόστους ζωής πυροδοτούν μαζικές διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Αρκετοί άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια ταραχών που ξέσπασαν την Πέμπτη στη χώρα, σύμφωνα με αναφορές ιρανικού πρακτορείου ειδήσεων και οργανώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars επικαλέστηκε «πηγή με γνώση των γεγονότων» σύμφωνα με την οποία αρκετοί άνθρωποι σκοτώθηκαν στις συγκρούσεις που ξέσπασαν το πρωί της Πέμπτης μεταξύ της αστυνομίας και, όπως ανέφερε, ένοπλων διαδηλωτών στο Λορντεγκάν, στο δυτικό Ιράν.
Η οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα Hengaw ανέφερε επίσης θανάτους στο Λορντεγκάν, λέγοντας ότι οι δυνάμεις ασφαλείας πυροβόλησαν διαδηλωτές, σκοτώνοντας και τραυματίζοντας αρκετούς από αυτούς. Το Islamic Republic of Iran News Network ανέφερε ότι οι νεκροί είναι δύο άτομα.
Θολό οπτικό υλικό φέρεται να δείχνει δυνάμεις του καθεστώτος να ρίχνουν δακρυγόνα σε πλήθη σε αγορά της Τεχεράνης. Την ίδια ώρα, ενώ η ιρανική ηγεσία διατηρεί μετριοπαθή τόνο στις δημόσιες δηλώσεις της, ακτιβιστές και δημοσιογράφοι έχουν συλληφθεί και αφεθεί ελεύθεροι με ελάχιστη ή καμία επίσημη ενημέρωση.
Τα πανεπιστήμια, που αποτελούν βασικούς πυρήνες της διαμαρτυρίας, έχουν τεθεί στο στόχαστρο των αρχών, με ορισμένες αναφορές να κάνουν λόγο για φοιτητές που απομακρύνθηκαν από άνδρες με πολιτικά.
Ακόμα επτά άτομα συνελήφθησαν μετά από συγκέντρωση στο Κερμανσάχ, όπως επιβεβαίωσε την Πέμπτη το πρακτορείο Tasnim που πρόσκειται στους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), κατηγορώντας τους ότι είναι «συνδεδεμένοι με εχθρικές και αντικαθεστωτικές ομάδες στο εξωτερικό».
Από τον Πόλεμο των δώδεκα ημερών τον Ιούνιο, το Ιράν κατηγορείται ότι φιμώνει τη διαφωνία μέσω εκτελέσεων όσων κατηγορεί για συνεργασία με ξένες δυνάμεις, κατασκευάζοντας αποδεικτικά στοιχεία και χρησιμοποιώντας βασανιστήρια για την απόσπαση ομολογιών.
Ο Καζέμ Ναζαρί, δημόσιος και επαναστατικός εισαγγελέας της κομητείας Κοχντάστ, επιβεβαίωσε επίσης ότι συνελήφθησαν 20 διαδηλωτές, κατηγορώντας τους ότι προκάλεσαν «αναταραχή με συνθήματα καταστροφικού χαρακτήρα και πράξεις δολιοφθοράς, όπως η ρίψη πετρών κατά αστυνομικών».
Η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Hengaw ανέφερε ότι διαδηλωτές συνελήφθησαν την Τετάρτη στις δυτικές επαρχίες Κερμανσάχ, Χουζεστάν και Χαμεντάν. Παράλληλα, βίντεο που μετέδωσε το BBC Persian δείχνει έναν νεαρό άνδρα να απομακρύνεται βίαια από ομάδα ανδρών με πολιτικά στο Πανεπιστήμιο Σαχίντ Μπεχεστί, όπου νωρίτερα φοιτητικές ομάδες είχαν καταγραφεί να φωνάζουν αντικαθεστωτικά συνθήματα.
Κανάλια Telegram που σχετίζονται με φοιτητικές ομάδες ανέφεραν επίσης ότι η Sarira Karimi, μέλος του φοιτητικού συμβουλίου του Πανεπιστημίου της Τεχεράνης, συνελήφθη από τις δυνάμεις του καθεστώτος, μαζί με δύο άλλους φοιτητές, και αργότερα αφέθηκε ελεύθερη.
Το BBC Persian ανέφερε ότι ο Χασάν Μουσαβί, φοιτητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Shahid Beheshti, συνελήφθη στο σπίτι του στη συνοικία Heravi της Τεχεράνης και ότι από τότε δεν έχει δοθεί καμία πληροφορία για τον τόπο διαμονής ή την κατάστασή του. Σύμφωνα με πληροφορίες, συνελήφθησαν επίσης δύο άλλοι φοιτητές ακτιβιστές από το Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης.
Συγκεκριμένα, ο πολιτικός συντάκτης της ιρανικής εφημερίδας Etemad, Mehdi Biek, κρατήθηκε για περισσότερες από 24 ώρες από το καθεστώς, χωρίς να δοθούν πληροφορίες στην οικογένειά του, και αφέθηκε ελεύθερος την Τρίτη. Παραμένει ασαφές γιατί οι αρχές συνέλαβαν τον Biek, ο οποίος κάλυπτε τις διαμαρτυρίες, αν και δεν είναι η πρώτη φορά που η Τεχεράνη τον συλλαμβάνει.
«Το ερώτημα είναι, γιατί ορισμένοι θεσμοί ανησυχούν για τους εγχώριους δημοσιογράφους που καλύπτουν τις διαμαρτυρίες για τα δικαιώματα των ανθρώπων που σκύβουν κάτω από το βάρος των υψηλών τιμών;», έγραψε η σύζυγος του Biek στο X.
Πεζεσκιάν: Είμαστε πρόθυμοι να αντιμετωπίσουμε τις ανησυχίες του λαού
Ο Πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε σε συνέντευξη την Πέμπτη το πρωί ότι η κυβέρνηση πρέπει να είναι πρόθυμη να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες του λαού. «Ως αποτέλεσμα, πρέπει να προσπαθήσουμε με κάθε δυνατό τρόπο, είτε ατομικά, είτε ως κοινωνική ομάδα, είτε ως καπιταλιστές, είτε ως Κυβέρνηση, να λύσουμε τα προβλήματα του λαού», ανέφερε ο Πεζεσκιάν σύμφωνα με την Jerusalem Post.
Τις προηγούμενες ημέρες, ο Πεζέσκιάν επιβεβαίωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι είχε ζητήσει από τον υπουργό Εσωτερικών να λάβει υπόψη τις «νόμιμες ανησυχίες» των διαδηλωτών.
Φοιτητές, καταστηματάρχες και Ιρανοί από όλα τα στρώματα της κοινωνίας βγήκαν στους δρόμους, καθώς το ριάλ του Ιράν έχασε σχεδόν το ήμισυ της αξίας του έναντι του δολαρίου το 2025. Ο πληθωρισμός έφτασε το 42,5% τον Δεκέμβριο και η οικονομία της χώρας ταλαντεύεται από τις επιπτώσεις των κυρώσεων.
Η Κυβέρνηση της Ιράν δήλωσε ότι «αναγνωρίζει τις διαμαρτυρίες» και θα τις ακούσει «με υπομονή, ακόμη και αν αντιμετωπίσει σκληρές φωνές». Η κυβερνητική εκπρόσωπος δήλωσε στα κρατικά μέσα ενημέρωσης: «Αναγνωρίζουμε επίσημα τις διαμαρτυρίες... Ακούμε τις φωνές τους και γνωρίζουμε ότι αυτές προέρχονται από τη φυσική πίεση που ασκείται στα μέσα διαβίωσης των ανθρώπων».