Έντονη ανησυχία προκαλεί στο Ισραήλ το ενδεχόμενο οι Ηνωμένες Πολιτείες να ανοίξουν ξανά τον δρόμο για την πώληση F-35 στην Τουρκία, ενόψει της συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Η δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι είναι πιθανό να κάνει κάτι που θα «χαροποιήσει πολύ» την Τουρκία έχει πυροδοτήσει σενάρια για επαναφορά της Άγκυρας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς. Η Τουρκία είχε αποβληθεί από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, μετά την αγορά των ρωσικών S-400, καθώς η Ουάσιγκτον θεωρούσε ότι το ρωσικό σύστημα μπορούσε να απειλήσει την ασφάλεια της τεχνολογίας του αεροσκάφους.
Αν και η κυβέρνηση Νετανιάχου δεν έχει προχωρήσει σε επίσημο σχόλιο, ισραηλινά μέσα ενημέρωσης αναλύουν με εμφανή προβληματισμό το ενδεχόμενο η Τουρκία να αποκτήσει ξανά πρόσβαση σε ένα από τα πιο προηγμένα οπλικά συστήματα των ΗΠΑ.
Στο επίκεντρο βρίσκεται όχι μόνο η στρατιωτική αναβάθμιση της Άγκυρας, αλλά και το γεγονός ότι σε κρίσιμα υποσυστήματα των F-35 εμπλέκονται ισραηλινές εταιρείες, μεταξύ των οποίων η Elbit Systems. Η ισραηλινή πλευρά εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική στο ενδεχόμενο τεχνολογία ισραηλινής προέλευσης να ενσωματωθεί σε τουρκικά αεροσκάφη.
Η ανησυχία έχει και ευρύτερη πολιτική διάσταση, καθώς οι σχέσεις Ισραήλ – Τουρκίας βρίσκονται σε νέα φάση έντασης. Οι πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος χαρακτήρισε το Ισραήλ «βάρος για την ανθρωπότητα», προκάλεσαν οργισμένη αντίδραση από το Τελ Αβίβ και νέα παρέμβαση του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στο γεγονός ότι, σύμφωνα με ισραηλινές αναλύσεις, το Ισραήλ δεν προσκλήθηκε τελικά στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, με ισραηλινές πηγές να αποδίδουν την απουσία αυτή σε πίεση της Άγκυρας.
Στρατηγικοί αναλυτές στο Ισραήλ προειδοποιούν ότι ενδεχόμενη επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 θα μπορούσε να διαταράξει τις υφιστάμενες ισορροπίες ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Το ζήτημα συνδέεται και με την αρχή της διατήρησης του ποιοτικού στρατιωτικού πλεονεκτήματος του Ισραήλ στην περιοχή, κάτι που παραδοσιακά λαμβάνει υπόψη η Ουάσιγκτον στις μεγάλες πωλήσεις οπλικών συστημάτων.
Παράλληλα, το θέμα παρακολουθείται στενά και από την Αθήνα, καθώς η Ελλάδα έχει επίσης εκφράσει διαχρονικά επιφυλάξεις για την πιθανή απόκτηση F-35 από την Τουρκία. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, κύκλοι της ελληνικής και της εβραϊκής ομογένειας στις Ηνωμένες Πολιτείες συνεργάζονται εδώ και καιρό με μέλη του Κογκρέσου, επιχειρώντας να αποτρέψουν μια τέτοια εξέλιξη.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν ο Τραμπ θα επιχειρήσει πράγματι να μετατρέψει τη θερμή σχέση του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε μια νέα συμφωνία για τα F-35, και κυρίως αν θα μπορέσει να ξεπεράσει τις αντιρρήσεις του Κογκρέσου.