Εκατοντάδες σούπερ μάρκετ στη Γαλλία βρέθηκαν αντιμέτωπα με κυβερνοεπίθεση που έθεσε εκτός ελέγχου τα συστήματα ψύξης τους, προκαλώντας την καταστροφή μεγάλων ποσοτήτων νωπών και κατεψυγμένων τροφίμων. Σε ορισμένες εγκαταστάσεις, η θερμοκρασία έφτασε τους 50 βαθμούς Κελσίου, ενώ οι γαλλικές αρχές ερευνούν και αναφορές για πυρκαγιές.

Η επίθεση εκδηλώθηκε τη νύχτα της Κυριακής προς τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου και επηρέασε καταστήματα μεγάλων αλυσίδων, μεταξύ των οποίων οι Intermarché, Coopérative U και E.Leclerc. Σύμφωνα με το AFP, επηρεάστηκαν τουλάχιστον 300 καταστήματα της Intermarché και της εμπορικής της επωνυμίας Netto, περισσότερα από 100 καταστήματα της Coopérative U, καθώς και αρκετά καταστήματα της E.Leclerc.

Οι αρχικές αναφορές για την έκταση του περιστατικού διέφεραν, καθώς οι εταιρείες και οι αρμόδιες αρχές συνέχιζαν να αποτιμούν τις επιπτώσεις. Το Reuters μετέδωσε επίσης ότι η Carrefour ανέφερε πως επηρεάστηκαν 80 από τα καταστήματά της, χωρίς να έχει διευκρινιστεί πλήρως η συνολική έκταση των ζημιών.

Πώς οι χάκερ προκάλεσαν την άνοδο της θερμοκρασίας

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσαν γαλλικά μέσα ενημέρωσης, οι δράστες φέρεται να ενεργοποίησαν εξ αποστάσεως τη λειτουργία αναγκαστικής απόψυξης στα συστήματα ψύξης. Η διαδικασία αυτή χρησιμοποιείται κανονικά για την απομάκρυνση του πάγου από τον εξοπλισμό, αλλά στην προκειμένη περίπτωση φέρεται να ενεργοποιήθηκε με τρόπο που οδήγησε σε παρατεταμένη θέρμανση των ψυκτικών εγκαταστάσεων.

Το αποτέλεσμα ήταν να ανέβει η θερμοκρασία σε ψυγεία και καταψύκτες, καθιστώντας μεγάλες ποσότητες τροφίμων ακατάλληλες προς διάθεση. Σύμφωνα με το Reuters, στην Intermarché η θερμοκρασία έφτασε τους 50 βαθμούς Κελσίου και παρέμεινε σε αυτά τα επίπεδα για περίπου έξι ώρες.

Η εταιρεία Les Mousquetaires, στην οποία ανήκει η Intermarché, ανακοίνωσε ότι τα τρόφιμα που επηρεάστηκαν απορρίφθηκαν για την αποφυγή υγειονομικών κινδύνων. Η εταιρεία δεν έδωσε συγκεκριμένη εκτίμηση για το οικονομικό κόστος των απωλειών.

Η εισαγγελία του Παρισιού επιβεβαίωσε ότι διερευνά κυβερνοεπίθεση μεγάλης κλίμακας σε συστήματα ψύξης μεγάλων αλυσίδων λιανικής τροφίμων. Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάζονται τόσο οι απώλειες προϊόντων όσο και οι αναφορές για εκδήλωση πυρκαγιών σε καταστήματα.

Στο μικροσκόπιο συστήματα της δανέζικης Danfoss

Οι γαλλικές αρχές εξετάζουν πιθανή ευπάθεια σε λογισμικό που σχετίζεται με συστήματα ελέγχου ψύξης της δανέζικης εταιρείας Danfoss.

Σύμφωνα με το AFP, η εταιρεία αναγνώρισε ότι επηρεάστηκαν συστήματα παλαιότερης τεχνολογίας, τα οποία δεν λαμβάνουν πλέον ενημερώσεις λογισμικού ή ασφαλείας. Μεταξύ των συστημάτων που αναφέρθηκαν είναι οι ελεγκτές AK-SM800 και AK-SC355, ενώ για μία έκδοση του πρώτου επισημάνθηκε ότι χρησιμοποιούσε παρωχημένο λογισμικό.

Η Danfoss ανέφερε ότι έχει από καιρό συστήσει στους πελάτες της να αναβαθμίσουν τον εξοπλισμό τους και να χρησιμοποιούν υποστηριζόμενες εκδόσεις λογισμικού. Δεν έχει, ωστόσο, δημοσιοποιήσει τον αριθμό των συστημάτων που επηρεάστηκαν.

Το γεγονός ότι ο εξοπλισμός ψύξης μπορεί να ελέγχεται μέσω συνδεδεμένων συστημάτων καθιστά τέτοιες εγκαταστάσεις δυνητικό στόχο κυβερνοεπιθέσεων. Όπως εξήγησε στο AFP ο Αντουάν Οτέν, από την εταιρεία κυβερνοασφάλειας Almond, βιομηχανικός εξοπλισμός που παλαιότερα λειτουργούσε απομονωμένος από το διαδίκτυο συνδέεται πλέον με δίκτυα μέσω αισθητήρων και συστημάτων απομακρυσμένης παρακολούθησης.

Η ταυτόχρονη επίδραση σε μεγάλο αριθμό εγκαταστάσεων υποδηλώνει, σύμφωνα με τον ίδιο, ένα ορισμένο επίπεδο τεχνικής πολυπλοκότητας.

Έρευνα από την ANSSI και συντονισμός με ευρωπαϊκές αρχές

Ο πρωθυπουργός της Γαλλίας, Σεμπαστιάν Λεκορνί, έδωσε εντολή στην Εθνική Υπηρεσία Κυβερνοασφάλειας της χώρας, την ANSSI, να διερευνήσει την υπόθεση.

Σύμφωνα με πηγή από το περιβάλλον του πρωθυπουργού που επικαλείται το Reuters, η υπηρεσία εντόπισε ευπάθεια σε λογισμικό δανέζικης εταιρείας και ήρθε σε επικοινωνία με τον προμηθευτή. Παράλληλα, η Γαλλία συντονίζεται με ευρωπαϊκές αρχές, καθώς εξετάζεται το ενδεχόμενο να έχουν επηρεαστεί και άλλες χώρες ή επιχειρήσεις.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Coopérative U, Ντομινίκ Σελσέρ, χαρακτήρισε την επίθεση πρωτοφανή και εξαιρετικά σοβαρή. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X υπογράμμισε ότι η στοχοποίηση εξοπλισμού που είναι απαραίτητος για τη συντήρηση των φρέσκων προϊόντων και την τροφοδοσία του πληθυσμού είναι απαράδεκτη.

Οι αρχές δεν έχουν ανακοινώσει ποιος βρίσκεται πίσω από την επίθεση, ούτε έχουν δημοσιοποιήσει στοιχεία που να τεκμηριώνουν συγκεκριμένη απόδοση ευθύνης.

Προβλήματα και στην Ολλανδία – Δεν έχει επιβεβαιωθεί σύνδεση

Την ίδια ημέρα, προβλήματα κυβερνοασφάλειας αναφέρθηκαν και στην ολλανδική εταιρεία Ahold Delhaize, η οποία διαχειρίζεται μεταξύ άλλων τη μεγαλύτερη αλυσίδα σούπερ μάρκετ της χώρας, Albert Heijn.

Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι έλαβε προληπτικά μέτρα προστασίας, θέτοντας προσωρινά εκτός λειτουργίας ορισμένα πληροφοριακά συστήματα. Οι διαταραχές επηρέασαν τις ηλεκτρονικές παραγγελίες και τις παραδόσεις τροφίμων, ενώ προβλήματα αναφέρθηκαν και στα ηλεκτρονικά συστήματα αναγραφής τιμών στα ράφια.

Σύμφωνα με το ολλανδικό δημόσιο δίκτυο NOS, το περιστατικό αφορούσε επίσης τις αλυσίδες Etos και Gall & Gall. Προβλήματα καταγράφηκαν και στη βελγική Delhaize, η οποία ανήκει στον ίδιο όμιλο. Παράλληλα, ιστοσελίδες αμερικανικών αλυσίδων του ομίλου, όπως οι Stop & Shop, Giant, Hannaford και Food Lion, εμφάνιζαν ειδοποιήσεις προσωρινής διακοπής λειτουργίας.

Η Ahold Delhaize δεν έχει επιβεβαιώσει ότι το περιστατικό στην Ολλανδία συνδέεται με την επίθεση στα συστήματα ψύξης των γαλλικών σούπερ μάρκετ. Μέχρι στιγμής, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν διαφορετικές επιπτώσεις στα δύο περιστατικά και δεν αρκούν για να τεκμηριώσουν κοινή προέλευση.