Γαλλία: Στο στόχαστρο η αστυνομική βία μετά τους σοβαρούς τραυματισμούς μαθητών – 14χρονος με σπασμένη γνάθο, 15χρονος έχασε το χέρι του

Σοβαρά ερωτήματα για τη χρήση όπλων «λιγότερο θανατηφόρας» ισχύος από τις αστυνομικές δυνάμεις της Γαλλίας προκαλεί το κύμα τραυματισμών μαθητών κατά τη διάρκεια των πρόσφατων διαδηλώσεων στη χώρα. Σύμφωνα με έρευνα του Reuters, έχουν καταγραφεί 28 περιστατικά τραυματισμών από αστυνομική βία, εκ των οποίων τα 15 περιλαμβάνονται στις υποθέσεις που διερευνά η Γενική Επιθεώρηση της Εθνικής Αστυνομίας (IGPN).

Μεταξύ των θυμάτων βρίσκονται ανήλικοι με σοβαρά τραύματα, όπως απώλεια ή βλάβη στην όραση, καθώς και ένας 15χρονος που έχασε το χέρι του, πιθανότατα από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης. Οι εξελίξεις έχουν αναζωπυρώσει τις εκκλήσεις οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολιτικών για την απαγόρευση της χρήσης πλαστικών βλημάτων και άλλων επικίνδυνων μέσων καταστολής.

Η υπόθεση του 14χρονου Εντέν, ο οποίος υπέστη κάταγμα στη γνάθο και πολλαπλά σπασμένα δόντια έπειτα από πλήγμα δακρυγόνου στο πρόσωπο από μικρή απόσταση, αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα περιστατικά που βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Ο σοβαρός τραυματισμός του 14χρονου και η έρευνα σε βάρος αστυνομικού

Σύμφωνα με την οικογένεια του Εντέν και τη δικηγόρο της, Έλσα Μαρσέλ, ο 14χρονος καθόταν σε έναν τοίχο και κοιτούσε το κινητό του, σε απόσταση λίγων μέτρων από τη διαδήλωση, στην περιοχή Σεντ-Ουέν-λομόν, όταν τον προσέγγισε αστυνομικός.

Όπως ανέφερε η δικηγόρος, ο αστυνομικός τον χτύπησε με γκλομπ, με αποτέλεσμα ο έφηβος να αντιδράσει κλωτσώντας τον. Σύμφωνα με την εισαγγελία, στη συνέχεια ένας δεύτερος αστυνομικός εκτόξευσε εναντίον του χειροβομβίδα δακρυγόνου με εκτοξευτήρα τύπου Cougar, η οποία τον χτύπησε στο πρόσωπο.

«Τον πυροβόλησε στο στόμα και τον άφησε πεσμένο στο έδαφος, χωρίς καν να καλέσει τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης», δήλωσε η Μαρσέλ.

Η οικογένεια έχει καταθέσει μήνυση για απόπειρα ανθρωποκτονίας, ενώ ζήτησε να μην αποκαλυφθεί το επώνυμο του ανηλίκου για λόγους προστασίας της ιδιωτικότητάς του.

Ο αστυνομικός τέθηκε την Τρίτη υπό επίσημη δικαστική διερεύνηση, με την κατηγορία της επίθεσης από δημόσιο λειτουργό που προκάλεσε μόνιμη αναπηρία ή παραμόρφωση, οκτώ ημέρες μετά το περιστατικό.

Η αστυνομία απέφυγε να σχολιάσει την υπόθεση, επικαλούμενη την εν εξελίξει έρευνα. Η εισαγγελία ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι ο μαθητής είχε έρθει σε αντιπαράθεση με τους αστυνομικούς και ότι εκείνοι επιχείρησαν να τον απωθήσουν.

Ανάλογη υπόθεση αφορά έναν 16χρονο στην Αρζαντέιγ, προάστιο του Παρισιού, ο οποίος τραυματίστηκε στο αριστερό μάτι από αστυνομικά πυρά ενώ επέστρεφε στο σπίτι του, αφού είχε διαπιστώσει ότι το σχολείο του ήταν κλειστό. Η δικηγόρος του, Σοφία Κερμπά, δήλωσε στο Reuters ότι δεν είναι σαφές αν ο νεαρός χτυπήθηκε από πλαστικό βλήμα ή από άλλο αντικείμενο, ενώ υπάρχει κίνδυνος μόνιμης βλάβης στην όρασή του.

Βίντεο που εξέτασε το Reuters δείχνει τον μαθητή να αιμορραγεί από το μάτι. Σύμφωνα με την εκδοχή της αστυνομίας, την οποία επικαλέστηκε ο εισαγγελέας που διερευνά την υπόθεση, ο τραυματισμένος έφηβος «φαινόταν να αντιστοιχεί» σε έναν από δύο νεαρούς που είχαν εκτοξεύσει πυροτεχνήματα εναντίον αστυνομικών, οι οποίοι απάντησαν με πλαστικά βλήματα.

28 περιστατικά τραυματισμών και αυξανόμενη πίεση για απαγορεύσεις

Η έρευνα του Reuters, η οποία βασίστηκε σε συνεντεύξεις και στην εξέταση νομικών εγγράφων, κατέγραψε 28 περιστατικά τραυματισμών από αστυνομική βία, με τη χρήση πλαστικών βλημάτων, χειροβομβίδων κρότου-λάμψης, δακρυγόνων, γκλομπ και εφόδων έφιππων αστυνομικών.

Σε δύο περιπτώσεις, άνθρωποι έχασαν την όρασή τους ή υπέστησαν τραυματισμούς στα μάτια από πλαστικά βλήματα. Σε μία ακόμη περίπτωση, ένας 15χρονος στη Λανς έχασε το χέρι του, πιθανότατα από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης, σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιέζ. Μετά το περιστατικό, ο υπουργός ανέστειλε τη χρήση των συγκεκριμένων χειροβομβίδων εν αναμονή της ολοκλήρωσης της έρευνας.

Ο Νουνιέζ δήλωσε την Τετάρτη, σε ραδιοφωνική συνέντευξη, ότι περίπου 200 μαθητές έχουν τραυματιστεί, υποστηρίζοντας, ωστόσο, ότι οι τραυματισμοί τους σπανίως οφείλονται στην αστυνομική δράση.

«Πρωταρχικός μας ρόλος είναι, φυσικά, να προστατεύουμε τους μαθητές των λυκείων», ανέφερε.

Από την πλευρά τους, οι αρχές υποστηρίζουν ότι η βία δεν περιορίζεται στις αστυνομικές επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, 700 αστυνομικοί έχουν επίσης τραυματιστεί, ενώ σχολεία έχουν πυρποληθεί ή λεηλατηθεί και εκπαιδευτικοί και πολίτες έχουν δεχθεί επιθέσεις. Οι συλλήψεις ανέρχονται σε 6.877, με την πλειονότητα των συλληφθέντων να είναι ανήλικοι.

Ο ερευνητής Σεμπαστιάν Ρος, ειδικός σε θέματα αστυνόμευσης στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας της Γαλλίας, χαρακτήρισε τη χώρα εξαίρεση στην Ευρώπη ως προς τη χρήση τέτοιων όπλων και τον αριθμό των θυμάτων.

«Έχουμε τέσσερις μη αναστρέψιμους τραυματισμούς μέσα σε 12 ημέρες και τα θύματα είναι ανήλικοι», δήλωσε, προσθέτοντας ότι πρόκειται για επίπεδο βίας πρωτοφανές στη σύγχρονη ιστορία της Γαλλίας.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η χρήση πλαστικών βλημάτων και χειροβομβίδων κρότου-λάμψης στην αστυνόμευση δημόσιων συγκεντρώσεων είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στη Γαλλία σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Όπως ανέφερε, τέτοια μέσα δεν χρησιμοποιούνται γενικά για την αστυνόμευση δημόσιας τάξης στη Βρετανία, την Ιταλία και τη Γερμανία, με εξαίρεση το Αμβούργο, ενώ στην Ισπανία έχουν προκαλέσει λιγότερους τραυματισμούς.

Πολιτική αντιπαράθεση και βαθύτερη κοινωνική δυσαρέσκεια

Η αστυνομική αντιμετώπιση των κινητοποιήσεων έχει εντείνει την οργή των πολιτών και έχει ενισχύσει τη στήριξη προς ένα κίνημα διαμαρτυρίας που εκφράζει τη βαθύτερη δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ενόψει των εκλογών του 2027.

Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί έχει χαρακτηρίσει τις διαδηλώσεις, οι οποίες συνδέονται με τις συνθήκες στα σχολεία και διαρκούν περισσότερο από δύο εβδομάδες, ως τις πιο βίαιες των τελευταίων δεκαετιών.

Η Διεθνής Αμνηστία, άλλες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολιτικοί έχουν ζητήσει τη μόνιμη απαγόρευση των όπλων που χαρακτηρίζονται «λιγότερο θανατηφόρα», επισημαίνοντας τους κινδύνους που εγκυμονούν για τη σωματική ακεραιότητα των διαδηλωτών.

Ο δήμαρχος του Σεν-Ντενί, Μπαλί Μπαγιακόκο, από το αριστερό κόμμα Ανυπότακτη Γαλλία, συμμετείχε στις διαδηλώσεις της πόλης του, δηλώνοντας ότι στόχος του ήταν να προστατεύσει τους νέους από την αστυνομική βία.

«Πρέπει να αποσύρουμε τη χρήση των πλαστικών βλημάτων και να επιδιώξουμε μηδενικούς τραυματισμούς μαθητών. Αυτό θα μας επιτρέψει να αποκλιμακώσουμε την ένταση», ανέφερε.

Αντίθετη θέση διατύπωσε ο Τιερί Κλερ, εκπρόσωπος αστυνομικού συνδικάτου, ο οποίος χαρακτήρισε τραγωδίες τους σοβαρούς τραυματισμούς, όπως εκείνους του Εντέν και του 15χρονου που έχασε το χέρι του, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι δεν δικαιολογούν την αμφισβήτηση των αστυνομικών πρακτικών.

Κατά τον ίδιο, το πρόβλημα οφείλεται κυρίως στην ένταση της βίας που ασκούν ορισμένοι νεαροί διαδηλωτές και στην κλιμάκωση των συγκρούσεων.

«Πώς απαντάμε όταν άνθρωποι κινούνται προς την αντιπαράθεση; Αν καταργήσουμε τα ενδιάμεσα μέσα άσκησης βίας, το μόνο που θα μας απομείνει είναι η θανατηφόρα βία. Αυτό είναι απλώς αδιανόητο», δήλωσε.