Ομάδες διάσωσης και κάτοικοι έσκαβαν στα ερείπια σε μια όλο και πιο απελπισμένη αναζήτηση επιζώντων το βράδυ της Πέμπτης, περισσότερες από 24 ώρες μετά τους χειρότερους σεισμούς που έπληξαν τη Βενεζουέλα τις τελευταίες σχεδόν έξι δεκαετίες. Τουλάχιστον 235 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ εκατοντάδες άλλοι παρέμεναν παγιδευμένοι στα ερείπια ή αγνοούνταν, σύμφωνα με την κυβέρνηση.
Περισσότεροι από 4.300 άνθρωποι τραυματίστηκαν από τους διαδοχικούς σεισμούς της Τετάρτης, σύμφωνα με τον Κάρλος Αλβαράδο, υπουργό Υγείας της χώρας. Οι σεισμοί έπληξαν τις πυκνοκατοικημένες βόρειες πολιτείες της χώρας, και ο αριθμός των νεκρών και των τραυματιών ήταν σχεδόν βέβαιο ότι θα αυξηθεί.
Οι δορυφορικές εικόνες που καταγράφουν την κατάσταση στη Βενεζουέλα αποτυπώνουν το ανυπολόγιστο μέγεθος της καταστροφής που προκάλεσαν οι δύο ισχυρές σεισμικές δονήσεις των 7,2 και 7,5 Ρίχτερ, αποκαλύπτοντας μια εικόνα ολοκληρωτικής ερήμωσης σε εκτεταμένες αστικές περιοχές.
Τα στιγμιότυπα που δόθηκαν στη δημοσιότητα καταγράφουν με συγκλονιστική ακρίβεια τη δραματική μεταμόρφωση ολόκληρων συνοικιών μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα. Περιοχές που μέχρι πριν από τον σεισμό έσφυζαν από ζωή, με πολυώροφα κτίρια, πυκνό οδικό δίκτυο και εμπορικές εγκαταστάσεις, έχουν πλέον αντικατασταθεί από ατελείωτους όγκους ερειπίων, κατεστραμμένα οικοδομικά τετράγωνα και πυκνά νέφη σκόνης που σκέπασαν τις πόλεις.
Παράγοντες καταστροφής
Επιστήμονες ανέφεραν ότι διάφοροι παράγοντες ενίσχυσαν τη δύναμη των σεισμών. Οι δύο σεισμοί σημειώθηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα, ένα σπάνιο φαινόμενο που ονομάζεται «διπλός σεισμός». Οι σεισμοί έπληξαν επίσης μια κοιλάδα γεμάτη χαλαρά ιζήματα, γεγονός που προκαλεί πιο καταστροφικές δονήσεις.
Όπως σημειώνουν οι New York Times, κατά τη διάρκεια μιας σειράς σεισμών, ο ισχυρότερος από αυτούς — στην περίπτωση αυτή, ο σεισμός μεγέθους 7,5 — θεωρείται ο κύριος σεισμός, πράγμα που καθιστά τον σεισμό μεγέθους 7,2 «προσεισμό».
Αυτοί οι δύο σεισμοί συνέβησαν διαδοχικά σχεδόν στην ίδια τοποθεσία και πιθανώς στο ίδιο ρήγμα ή σε μια ομάδα ρηγμάτων που συνδέονται στενά μεταξύ τους. Όμως, το ζεύγος της Τετάρτης ήταν ιδιόμορφο.
«Τα περισσότερα διπλά σεισμικά φαινόμενα δεν συμβαίνουν τόσο κοντά χρονικά», δήλωσε ο Μπράντον Μπίσοπ, σεισμολόγος στο Πανεπιστήμιο του Σαιντ Λούις. «Είναι πολύ πιο συνηθισμένες οι χρονικές καθυστερήσεις από μερικές ώρες έως μερικές ημέρες».
Το τάιμινγκ σχεδόν σίγουρα δεν είναι σύμπτωση. «Είναι πολύ πιθανό ο πρώτος να προκάλεσε τον δεύτερο», δήλωσε ο Χάρολντ Τόμπιν, διευθυντής του Σεισμικού Δικτύου του Βορειοδυτικού Ειρηνικού στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον.
Τα σφοδρά σεισμικά κύματα που απελευθερώθηκαν από την αρχική ρήξη ενδέχεται να προκάλεσαν σπασμούς σε ένα παρακείμενο, κλειδωμένο τμήμα του ρήγματος, το οποίο και προκάλεσε τον δεύτερο σεισμό. Αν και αυτοί οι δύο σεισμοί μπορεί να θεωρηθούν ξεχωριστά γεγονότα, «αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένας σεισμός που διήρκεσε περίπου 50 δευτερόλεπτα», δήλωσε ο Στίβεν Χικς, σεισμολόγος στο University College London της Αγγλίας.
Αντί για μια παύση μεταξύ των δύο γεγονότων, ίσως είναι καλύτερο να σκεφτούμε αυτή την καταστροφή ως μια σχεδόν συνεχή ρήξη που «εξελίχθηκε σε αυτό το μεγαλύτερο τέρας», πρόσθεσε.
Αν και ένας σεισμός μεγέθους 7,2 ακούγεται ελαφρώς λιγότερο σοβαρός από έναν σεισμό μεγέθους 7,5, αυτή η κλίμακα δεν είναι γραμμική. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, ο δεύτερος σεισμός απελευθέρωσε σχεδόν τριπλάσια ενέργεια από τον πρώτο.
Άλλοι παράγοντες συνέβαλαν στο να καταστεί αυτή η σεισμική δίδυμη σειρά ιδιαίτερα καταστροφική. «Και οι δύο σεισμοί είναι σχετικά ρηχοί», δήλωσε ο Δρ. Μπίσοπ. Αυτό σημαίνει ότι η ισχύς των σεισμικών κυμάτων δεν είχε μειωθεί σημαντικά μέχρι τη στιγμή που διέσχισαν την επιφάνεια της Γης.
Οι σεισμοί σημειώθηκαν στην κοιλάδα του Γιαρακούι, η οποία είναι γεμάτη με χαλαρά ιζήματα — ακριβώς το είδος που ενισχύει τη δόνηση. Αυτό οδήγησε σε κατολισθήσεις και ακόμη και σε ρευστοποίηση, μια προσωρινή κατάσταση κατά την οποία το έδαφος συμπεριφέρεται σαν υγρό. Και καθώς η ρήξη του ρήγματος προχωρούσε προς τα ανατολικά, προς την κατεύθυνση της πρωτεύουσας, το Καράκας «δέχτηκε άμεσο πλήγμα», δήλωσε ο Δρ. Χικς.
Το γεγονός ότι η Βενεζουέλα δεν διαθέτει ένα τεχνολογικά προηγμένο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για σεισμούς και βρίσκεται σε κατάσταση οικονομικής και πολιτικής αναταραχής δεν μπορούσε παρά να επιδεινώσει τον κίνδυνο καταστροφής.