Η εξάρθρωση ενός δικτύου που φέρεται να σχεδίαζε τη δολοφονία Ισραηλινού στελέχους εταιρείας με έδρα την Ελλάδα, υπό την καθοδήγηση του Ιράν, η οποία ανακοινώθηκε την Τρίτη (17.11.2026), αναδεικνύει ένα σοβαρό ζήτημα ασφαλείας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σύμφωνα με άρθρο γνώμης που δημοσιεύεται στους Times of Israel.
Η υπόθεση της δολοφονίας στην Ελλάδα με εντολή του Ιράν αποκαλύφθηκε έπειτα από συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας και, σύμφωνα με την ανάλυση, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο επιχειρήσεων που αποδίδονται στην Τεχεράνη και βασίζονται στη στρατολόγηση εγκληματικών οργανώσεων για επιθέσεις στο εξωτερικό.
Η κοινή επιχείρηση της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας της Βόρειας Μακεδονίας και της ελληνικής Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) οδήγησε στη σύλληψη πέντε υπηκόων της Βόρειας Μακεδονίας. Τέσσερις συνελήφθησαν στα Σκόπια και ένας στην Ελλάδα, από όπου εκδόθηκε στις αρχές της γειτονικής χώρας. Ένας ακόμη ύποπτος εξακολουθεί να διαφεύγει.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται ο Ιρανός υπήκοος Εντρίς Τζαχανγκίρι Μαβανέχ (Edris Jahangiri Mavaneh), ο οποίος φέρεται να έδινε απευθείας οδηγίες στα μέλη του δικτύου. Οι ερευνητές τον συνδέουν με τον Νάτζι Σαριφί Ζιντάστι (Naji Sharifi Zindashti), πρόσωπο που περιγράφεται ως ισχυρός παράγοντας του οργανωμένου εγκλήματος με διασυνδέσεις στους ιρανικούς κρατικούς μηχανισμούς.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες της υπόθεσης, η ομάδα είχε αναλάβει προπαρασκευαστικές ενέργειες για τη δολοφονία υψηλόβαθμου Ισραηλινού στελέχους εταιρείας που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα.
Κατά τις έρευνες κατασχέθηκαν όπλα, πυρομαχικά, χειρόγραφες σημειώσεις και χάρτες με τοποθεσίες που εξετάζονται ως πιθανοί στόχοι.
Τα Βαλκάνια ως πεδίο δράσης ιρανικών δικτύων
Η ανάλυση των Times of Israel υποστηρίζει ότι η παρουσία ιρανικών δικτύων στα Βαλκάνια έχει βαθύτερες ιστορικές ρίζες, που ανάγονται στον πόλεμο της Βοσνίας, την περίοδο 1992-1995.
Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, μονάδες των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν φέρονται να αξιοποίησαν διαδρομές λαθρεμπορίου μέσω της Κροατίας για τη μεταφορά περίπου 14.000 τόνων οπλισμού προς τις βοσνιακές δυνάμεις, από τον Μάιο του 1994 έως τον Ιανουάριο του 1996.
Οι διαδρομές αυτές, κατά την ίδια εκτίμηση, συνέβαλαν στη δημιουργία δικτύων πληροφοριών και εγκληματικών διασυνδέσεων, τα οποία δεν εξαρθρώθηκαν πλήρως μετά το τέλος του πολέμου.
Η γεωγραφική θέση των Βαλκανίων εξακολουθεί να προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, καθώς η περιοχή συνδέει την Ανατολική Μεσόγειο με την Κεντρική Ευρώπη και διαθέτει σημαντικούς οδικούς, αεροπορικούς και θαλάσσιους διαδρόμους.
Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι ότι εγκληματικά δίκτυα μπορούν να αξιοποιηθούν ως ενδιάμεσοι από κρατικούς μηχανισμούς, διευκολύνοντας την άρνηση οποιασδήποτε άμεσης εμπλοκής.
Ελλάδα και Κύπρος στο επίκεντρο λόγω της ισραηλινής παρουσίας
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αυξανόμενη παρουσία Ισραηλινών στην Ελλάδα και την Κύπρο, δύο χώρες με κομβική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η ανάλυση, στην Κύπρο ζουν σχεδόν 20.000 Ισραηλινοί, αρκετοί από τους οποίους έχουν εγκατασταθεί μόνιμα στο νησί. Παράλληλα, την περίοδο 2021-2024 καταγράφηκαν 3.851 μεταβιβάσεις ακινήτων και συμβόλαια πώλησης που αφορούσαν Ισραηλινούς αγοραστές στις περιοχές της Λάρνακας, της Πάφου και της Λεμεσού.
Στην Ελλάδα, περισσότεροι από 10.000 Ισραηλινοί φέρεται να έχουν μετεγκατασταθεί μετά τις εξελίξεις του 2023.
Η συγκέντρωση ισραηλινών πληθυσμών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων δημιουργεί, σύμφωνα με την ανάλυση, πρόσθετες απαιτήσεις για τις υπηρεσίες ασφαλείας. Παράλληλα, Ελλάδα και Κύπρος βρίσκονται σε μια ευαίσθητη γεωπολιτική ζώνη, καθώς αποτελούν τμήμα του ευρωπαϊκού και νατοϊκού χώρου και φιλοξενούν στρατηγικές υποδομές.
Οι 54 επιχειρήσεις που αποδίδονται στο Ιράν και τα εγκληματικά δίκτυα
Η αξιοποίηση εγκληματικών οργανώσεων για επιχειρήσεις εκτός των ιρανικών συνόρων αποτελεί βασικό σημείο της ανάλυσης.
Επικαλούμενο στοιχεία ερευνητών, το δημοσίευμα αναφέρει ότι την περίοδο 2021-2024 καταγράφηκαν 54 επιχειρήσεις στο εξωτερικό που συνδέθηκαν με το Ιράν. Σε 16 από αυτές φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν εγκληματικά πρόσωπα ή δίκτυα.
Ανησυχία προκαλούν και τα στοιχεία από το Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με την ανάλυση, η υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας MI5 έχει καταγράψει από τον Ιανουάριο του 2022 συνολικά 25 σχέδια που συνδέονται με το Ιράν και είχαν ως στόχο πρόσωπα στη χώρα. Κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες, μάλιστα, έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 50 συλλήψεις στο πλαίσιο σχετικών ερευνών.
Η εκτίμηση είναι ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να περιορίσει την άμεση έκθεση των κρατικών μηχανισμών της, αξιοποιώντας τοπικούς συνεργάτες, εγκληματικά δίκτυα και ενδιάμεσα πρόσωπα.
Η πρόταση για μόνιμο κέντρο πληροφοριών στη Λευκωσία
Για την αντιμετώπιση αυτών των αδυναμιών, ο αρθρογράφος των Times of Israel προτείνει τη δημιουργία ενός μόνιμου περιφερειακού μηχανισμού πληροφοριών με έδρα τη Λευκωσία, υπό την ονομασία Balkan Counter-Proxy Fusion Cell.
Το προτεινόμενο κέντρο θα μπορούσε να στελεχωθεί από αξιωματούχους της Μοσάντ, της ελληνικής ΕΥΠ, της κυπριακής ΚΥΠ και της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας της Βόρειας Μακεδονίας, καθώς και από επιλεγμένες υπηρεσίες της Αλβανίας, της Σερβίας και της Βουλγαρίας.
Βασικός στόχος θα ήταν η ανταλλαγή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο και η καταγραφή προσώπων και εγκληματικών δικτύων που φέρονται να συνδέονται με ιρανικές επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσαν να αξιοποιούνται στοιχεία για μετακινήσεις, οικονομικές συναλλαγές και επικοινωνίες, σύμφωνα με τα νομικά πλαίσια κάθε χώρας.
Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης κοινή εκπαίδευση στελεχών, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και συντονισμένες επιχειρήσεις, ώστε η συνεργασία να μην περιορίζεται σε αποσπασματικές επαφές μετά την αποκάλυψη μιας απειλής.
Κοινές επιχειρήσεις κατά των εγκληματικών διαμεσολαβητών
Ένα ακόμη σκέλος αφορά τη δημιουργία κοινών μονάδων για την αντιμετώπιση εγκληματικών δικτύων που φέρονται να λειτουργούν ως ενδιάμεσοι κρατικών μηχανισμών.
Οι μονάδες αυτές θα επικεντρώνονταν όχι μόνο στους πιθανούς εκτελεστές μιας επίθεσης, αλλά και στους χρηματοδότες, τους διαμεσολαβητές και όσους παρέχουν υλικοτεχνική υποστήριξη.
Παράλληλα, προτείνεται κοινή βάση δεδομένων για οικονομικές ροές, περιουσιακά στοιχεία, ακίνητα και δίκτυα μεταφορών που ενδέχεται να αξιοποιούνται από τέτοιες οργανώσεις. Η συνεργασία θα μπορούσε να οδηγήσει σε συντονισμένες δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων, περιορισμούς μετακινήσεων και συλλήψεις, βάσει της νομοθεσίας κάθε κράτους.
Η Μοσάντ θα μπορούσε να συνεισφέρει τεχνογνωσία και πληροφοριακή υποστήριξη, ενώ οι υπηρεσίες των βαλκανικών χωρών θα είχαν τον πρωταγωνιστικό ρόλο στις επιχειρήσεις εντός των συνόρων τους.
Το σχέδιο «Βαλκανική Ασπίδα» με τεχνητή νοημοσύνη
Η τρίτη πρόταση αφορά τη δημιουργία ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης, με την ονομασία Balkan Periphery Shield.
Το σύστημα θα συνδύαζε ομάδες ταχείας επέμβασης με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία θα μπορούσαν να εντοπίζουν ύποπτα μοτίβα σε μετακινήσεις προσώπων, θαλάσσια κυκλοφορία και οικονομικές συναλλαγές.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δινόταν στις διαδρομές μεταξύ Ιράν, Τουρκίας και Βαλκανίων, με στόχο τον έγκαιρο εντοπισμό δικτύων που ενδέχεται να προετοιμάζουν επιχειρήσεις στην περιοχή.
Παράλληλα, προτείνεται μια μόνιμη ομάδα αξιολόγησης απειλών, η οποία θα πραγματοποιεί ασκήσεις προσομοίωσης πιθανών σεναρίων. Η βασική φιλοσοφία είναι να εντοπίζεται μια απειλή πριν περάσει στο στάδιο της επιχειρησιακής υλοποίησης.
Τι αναφέρουν τα ισραηλινά μέσα για τους πιθανούς στόχους
Περισσότερες λεπτομέρειες για τη φερόμενη δράση του δικτύου μεταδίδει το ισραηλινό Channel 12.
Σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο, πιθανοί στόχοι ήταν ένας ή περισσότεροι Ισραηλινοί επιχειρηματίες, ενώ αρκετοί Ισραηλινοί φέρεται να είχαν ενημερωθεί εγκαίρως ώστε να λάβουν μέτρα προφύλαξης. Το ίδιο δημοσίευμα υποστηρίζει ότι το δίκτυο στρατολογήθηκε από το Ιράν μέσω κυκλώματος διακίνησης ναρκωτικών.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές εάν έχουν συλληφθεί όλα τα μέλη της ομάδας. Κατά το Channel 12, εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες ότι πρόσωπα που δεν έχουν εντοπιστεί ενδέχεται να επιχειρήσουν να προχωρήσουν σε κάποια ενέργεια.
Οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα από τις αρμόδιες αρχές.
Οι φόβοι για επιθέσεις κατά ισραηλινών στόχων στην Ευρώπη
Η υπόθεση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας για την ασφάλεια ισραηλινών και εβραϊκών στόχων σε διάφορες χώρες.
Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί στην Ευρώπη περιστατικά και σχέδια επιθέσεων με πιθανούς στόχους συναγωγές, εβραϊκά σχολεία και ισραηλινά συμφέροντα. Ευρωπαϊκές αρχές έχουν αποδώσει ορισμένες από αυτές τις ενέργειες σε δίκτυα που φέρονται να συνδέονται με το Ιράν.
Το Channel 12 υπενθυμίζει, επίσης, ότι πρόσφατα αποτράπηκαν ανάλογα σχέδια στην Ταϊλάνδη και την Ινδία, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να στοχοποιήσει Ισραηλινούς και εκτός της Μέσης Ανατολής.
Σύμφωνα με το ισραηλινό δίκτυο, η Μοσάντ συνεργάζεται με υπηρεσίες ασφαλείας άλλων χωρών για τον εντοπισμό και την εξουδετέρωση τέτοιων απειλών.
Το γεωπολιτικό περιβάλλον έχει επιβαρυνθεί περαιτέρω μετά την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, με αρκετές κυβερνήσεις να έχουν ανακοινώσει την αποτροπή σχεδίων επιθέσεων κατά ισραηλινών και εβραϊκών στόχων.