Η Ισπανία ανακοίνωσε ότι οι μεταναστευτικές διελεύσεις προς τον βορειοαφρικανικό της θύλακα, τη Θέουτα, σταμάτησαν κατά τη διάρκεια της νύχτας, καθώς η αστυνομία άρχισε το Σάββατο να εγκαθιστά ένα πλωτό φράγμα μήκους 500 μέτρων στα θαλάσσια σύνορα με το Μαρόκο, μετά από μια μαζική προσπάθεια εισόδου που προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 67 ανθρώπων.
Σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές, περίπου 50.000 άνθρωποι πέρασαν στη Θέουτα από την ξηρά και τη θάλασσα από την Πέμπτη, σε μια πρωτοφανή έξαρση σε ένα από τα λίγα χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Αφρική. Η Ισπανία ανέφερε ότι περισσότεροι από 48.000 από αυτούς επέστρεψαν στο Μαρόκο μέσα σε 48 ώρες.
Η ισπανική Πολιτοφυλακή άρχισε να τοποθετεί το φράγμα στις 7:50 π.μ. (05:50 GMT) στον κυματοθραύστη του Ταραχάλ, ένα από τα βασικά σημεία που χρησιμοποιούν όσοι προσπαθούν να εισέλθουν στη μικρή ισπανική επικράτεια, σύμφωνα με ανακοίνωση της κυβέρνησης.
Το φράγμα έχει σχεδιαστεί ώστε να βρίσκεται 30 έως 70 εκατοστά πάνω από την επιφάνεια του νερού και να εκτείνεται έως και ένα μέτρο κάτω από αυτήν. Παράλληλα, ένα πέρασμα ανάμεσα στα εμπόδια θα επιτρέπει στα σκάφη της Πολιτοφυλακής να περιπολούν την περιοχή.
Η μαζική διέλευση προκάλεσε ανησυχία σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, και 22 κράτη-μέλη υπέγραψαν επιστολή ζητώντας συντονισμένη δράση για την προστασία των εξωτερικών συνόρων και τη λήψη άλλων μέτρων.
Η Ιρλανδία, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, ανακοίνωσε ότι συγκάλεσε έκτακτη τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών της Ένωσης την Τρίτη, προκειμένου να συζητηθεί η κρίση.
Ο κεντροαριστερός πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, επέκρινε την απόφαση της Ιταλίας την Παρασκευή να αναστείλει για έναν μήνα τις ρυθμίσεις ελεύθερης μετακίνησης της ζώνης Σένγκεν με τη Μαδρίτη.
«Στο σημερινό διεθνές πλαίσιο, η ΕΕ δεν μπορεί να επιτρέψει αυτού του είδους την εγωιστική, διχαστική και παράνομη αντίδραση», έγραψε ο Σάντσεθ σε επιστολή προς τους προέδρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Αυξάνεται ο αριθμός των νεκρών
Τουλάχιστον 67 σοροί έχουν ανασυρθεί από την ισπανική πλευρά των συνόρων, ανέφεραν αξιωματούχοι, αφού ορισμένοι μετανάστες πνίγηκαν και άλλοι ποδοπατήθηκαν ή συνεθλίβησαν στην προσπάθειά τους να αναρριχηθούν στον κυματοθραύστη και στον συνοριακό φράχτη.
Πολλοί οδηγήθηκαν στη μετανάστευση εξαιτίας της οικονομικής δυσχέρειας και ενθαρρύνθηκαν από φήμες που διαδόθηκαν μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Ισπανός υπουργός Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα κατηγόρησε τα δίκτυα διακινητών ανθρώπων ότι εκμεταλλεύονται ευάλωτους μετανάστες και διαδίδουν παραπλανητικές ερμηνείες πρόσφατης απόφασης του ισπανικού Ανώτατου Δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία οι μετανάστες που αναχαιτίζονται στη θάλασσα δεν μπορούν να επιστρέφονται άμεσα χωρίς διαδικασία, όταν δεν υπάρχει φυσικό εμπόδιο στα σύνορα.
Μιλώντας από τη Θέουτα, ο Γκράντε-Μαρλάσκα δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η Ισπανία είχε αποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό την τάξη μέσα σε 24 ώρες, αλλά προειδοποίησε ότι η κρίση δεν είχε ακόμη επισήμως τελειώσει. Πρόσθεσε ότι οι ενισχυμένες δυνάμεις της αστυνομίας και του στρατού θα παραμείνουν όσο χρειαστεί, αν και οι νυχτερινές απόπειρες διέλευσης είχαν μειωθεί σχεδόν στο μηδέν.
«Το Μαρόκο δεν αποτελεί καμία απειλή για τη Θέουτα ή την υπόλοιπη Ισπανία, είναι ένας πλήρως αξιόπιστος εταίρος», δήλωσε, προσθέτοντας ότι δεν υπήρχαν πληροφορίες των υπηρεσιών ασφαλείας που να προειδοποιούσαν για επικείμενη μαζική είσοδο.
Το συνδικάτο AUGC της ισπανικής Πολιτοφυλακής δήλωσε ότι ζητά την ενίσχυση της δύναμης με τουλάχιστον 200 αστυνομικούς και προειδοποίησε ότι απαιτούνται περισσότερα μέτρα για να σταματήσουν όσοι προσπαθούν να κολυμπήσουν γύρω από το νέο φουσκωτό φράγμα.
Η Μαδρίτη δήλωσε ότι όσοι εισήλθαν παράτυπα στη Θέουτα δεν μπορούν να ταξιδέψουν προς την ηπειρωτική Ισπανία ή αλλού στη ζώνη Σένγκεν.
Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών πρόσθεσε ότι όσοι αναχωρούν από τη Θέουτα μέσω θάλασσας ή αεροπορικώς υποβάλλονται σε αστυνομικούς ελέγχους ταυτότητας, αποτελώντας ένα δεύτερο επίπεδο ελέγχου μετά τα χερσαία σύνορα με το Μαρόκο.
Σε αντίθεση με μεγάλο μέρος της Ευρώπης, η Ισπανία έχει υιοθετήσει μια πιο ανοιχτή στάση απέναντι στους μετανάστες, εισάγοντας πρόγραμμα χορήγησης άδειας διαμονής σε περισσότερους από μισό εκατομμύριο ανθρώπους χωρίς νόμιμα έγγραφα.
Ωστόσο, απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι το πρόγραμμα νομιμοποίησης ενθάρρυνε τη μαζική προσπάθεια εισόδου στη Θέουτα, υποστηρίζοντας ότι οι αιτούντες πρέπει να αποδείξουν πως διέμεναν στην Ισπανία πριν από την 1η Ιανουαρίου 2026 και ότι είχαν πέντε συνεχείς μήνες διαμονής κατά την υποβολή της αίτησης.