Ανικανότητα, παραλυσία και αδυναμία καταλογίζει στους Ευρωπαίους ηγέτες το Politico, σημειώνοντας ότι με δύο πολέμους στο κατώφλι της ηπείρου, δεν μπόρεσαν να κάνουν τίποτα μετά από τη 12ωρη Σύνοδο Κορυφής.

«Σπάνια η ανικανότητα του μπλοκ να αναλάβει ηγετικό ρόλο στις διεθνείς υποθέσεις ήταν τόσο προφανής» γράφει το δημοσίευμα, προσθέτοντας ότι Φρίντριχ Μερτς, Εμανουέλ Μακρόν και Τζόρτζια Μελόνι, όπως και οι άλλοι 24 ηγέτες, το μόνο που έκαναν ήταν «να κοιτάζουν αλλού, να τσακώνονται μεταξύ τους ή να προσφέρουν λίγα περισσότερα από λόγια, καθώς οι βομβαρδισμοί, οι εκτοξεύσεις πυραύλων και οι σκοτωμοί συνεχίζονταν».

«Σε αυτές τις πολύ ταραγμένες στιγμές, είναι καθοριστικό να διατηρηθεί η διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες» δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα που προήδρευσε της Συνόδου. Πέραν αυτών των δηλώσεων, δεν υπήρξε καμία ανάληψη δράσης.

Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη χτυπούσε τους γείτονές της, το Κίεβο έκανε επίθεση σε ρωσικά εργοστάσια που επισκεύαζαν στρατιωτικά αεροσκάφη και ο Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσινγκτον αστειευόταν για την επίθεση στο Περλ Χάρμπορ μαζί με τον Ιάπωνα πρωθυπουργό. Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, «οι Ευρωπαίοι ηγέτες χρησιμοποίησαν τις συνομιλίες τους για να ασχοληθούν με το σύστημα εμπορίας εκπομπών του μπλοκ». Αν και το ζήτημα δεν είναι παντελώς άσχετο, δύσκολα η Ευρώπη θα έδειχνε τη γεωπολιτική της ισχύ σε αυτόν τον τομέα.

«Δεν υπήρχε κοινή προθυμία εμπλοκής στο Ιράν»

Στο Ιράν, οι ηγέτες διαπίστωσαν ότι είχαν λίγη επιρροή ή βούληση για οποιαδήποτε σημαντική παρέμβαση. Στην Ουκρανία, μετά από τέσσερα χρόνια πολέμου, όπου διαθέτουν επιρροή και βούληση, δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν τις εσωτερικές διαφωνίες για να εγκρίνουν την αποστολή 90 δισεκατομμυρίων ευρώ στο Κίεβο.

Ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος, που μίλησε υπό τον ώρα της ανωνυμίας ανέφερε ότι δεν υπήρξε «κοινή προθυμία εμπλοκής στο Ιράν».

Ο Γερμανός καγκελάριος Μερτς μάλιστα παραπονέθηκε ότι το Ιράν κινδύνευε να αποσπάσει την προσοχή από τα μέτρα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής οικονομίας, που ήταν και το θέμα της συνόδου πριν ξεκινήσει ο πόλεμος στο Ιράν.

«Δεν είναι ο δικός μας πόλεμος»

Ωστόσο, το Ιράν δεν αγνοήθηκε. Κατά τη διάρκεια της Συνόδου υπήρξε συζήτηση για την αποστολή γαλλικών πολεμικών πλοίων για την προστασία του Στενού του Ορμούς, ενδεχομένως και με στήριξη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. «Έχουμε ξεκινήσει μια διερευνητική διαδικασία και θα δούμε τις επόμενες ημέρες αν έχει πιθανότητες να πετύχει», δήλωσε ο Μακρόν.

Ωστόσο, οι ηγέτες απέφυγαν στα τελικά συμπεράσματα να δεσμευτούν για νέα αποστολή, ενώ περιορίστηκαν να αναφερθούν στην ενίσχυση των υφιστάμενων ναυτικών επιχειρήσεων της ΕΕ στην περιοχή. Μέχρι το τέλος των συνομιλιών, οι ηγέτες της ΕΕ κατέληξαν σε ένα αποθαρρυντικό συμπέρασμα: η Ευρώπη έχει λίγη δύναμη ή διάθεση να διαμορφώσει τα γεγονότα.

«Η Μέση Ανατολή μας επηρεάζει πολύ, αλλά είμαστε παίκτης στο παιχνίδι;» ρώτησε ένας αξιωματούχος της ΕΕ που συμμετείχε στις συζητήσεις των ηγετών. «Προσπαθούν να βρουν μια θέση σε αυτή τη συζήτηση και έχουμε πολλές δηλώσεις και θέσεις, αλλά υπάρχει ρόλος για τους Ευρωπαίους στην επίλυση αυτής της διαδικασίας;».

Η απάντηση της Κάγια Κάλας είναι προφανώς αρνητική, καθώς προειδοποίησε τους ηγέτες ότι «η έναρξη ενός πολέμου είναι σαν μια ερωτική σχέση. Είναι εύκολο να μπεις και δύσκολο να βγεις», σύμφωνα με δύο διπλωμάτες που ενημερώθηκαν για τα σχόλιά της. Η ΕΕ έμεινε να κάνει «αυτό που κάνουμε πάντα», δήλωσε ένας αξιωματούχος της ΕΕ, γράφοντας «ωραίες δηλώσεις».

«Καίγονται κοιτάσματα φυσικού αερίου»

Τα τελικά συμπεράσματα της Συνόδου κινήθηκαν στις γνώριμες εκκλήσεις για «αποκλιμάκωση» και «αυτοσυγκράτηση», χωρίς να προτείνουν συγκεκριμένη δράση, παραμένοντας σε εκείνη την προηγούμενη στάση.

Ωστόσο, το Κατάρ προειδοποίησε την Πέμπτη ότι δεν θα μπορέσει να εκπληρώσει τα συμβόλαια LNG με το Βέλγιο και την Ιταλία, μετά τα πλήγματα που έχει δεχθεί από το Ιράν.

Οι ηγέτες, από την πλευρά τους, πέρασαν ώρες συζητώντας την κλιματική πολιτική του ενιαίου μπλοκ, συμπεριλαμβανομένου του ETS, το οποίο μια ομάδα χωρών επιθυμεί να μεταρρυθμίσει.

«Το να λέμε ότι το ETS είναι το μεγαλύτερο ζήτημα όταν μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου καίγονται είναι λίγο περίεργο», δήλωσε ένας αξιωματούχος της ΕΕ.

Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι οι συνέπειες του πολέμου εκτείνονται πολύ πέρα από τη Μέση Ανατολή, προσθέτοντας ότι ο πιο «άμεσος αντίκτυπός» του είναι στην ενεργειακή προμήθεια και τις τιμές. Ανακοίνωσε μια σειρά από επείγοντα μέτρα για τη μείωση του κόστους, από τη μείωση των φόρων έως την ενίσχυση των επενδύσεων στο ETS.

«Απλώς τρελό»

Πάντως, η Σύνοδος έδειξε πού τέμνονται οι δύο πόλεμοι σε Ιράν και Ουκρανία. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, που ενδεχομένως μετείχε στη συνεδρίαση για τελευταία φορά μετά από 16 χρόνια, καθώς υπάρχει πιθανότητα να χάσει τις εκλογές του επόμενου μήνα, καταφέρθηκε κατά της προσέγγισης της Ευρώπης στην ενεργειακή κρίση.

«Η συμπεριφορά και η στρατηγική που έχουν εδώ οι Ευρωπαίοι είναι απλώς τρελή», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η ΕΕ χρειάζεται να αγοράσει ρωσικό πετρέλαιο για να «επιβιώσει».

Ο Όρμπαν έχει μπλοκάρει ένα δάνειο 90 δισ. ευρώ της ΕΕ προς το Κίεβο, λόγω της διαμάχης για τον αγωγό μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου μέσω της Ουκρανίας προς την Ουγγαρία και άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης. Ως εκ τούτου, οι ηγέτες των κρατών δεν πέτυχαν τίποτα για το θέμα του πολέμου στην Ουκρανία, πλην διαβεβαιώσεων. Ο Όρμπαν διατήρησε την αντίθεσή του την Πέμπτη και μάλιστα κέρδισε τη συμπάθεια της Μελόνι, η οποία είπε στους ηγέτες ότι κατανοεί τη θέση του.

«Βαθιά εκνευρισμένοι» με τον Όρμπαν

Στην αίθουσα η ένταση κορυφώθηκε. Πολλοί ηγέτες άσκησαν κριτική στον Όρμπαν, σύμφωνα με τον Σουηδό πρωθυπουργό Ουλφ Κρίστερσον.

«Δεν έχω ξανακούσει ποτέ τόσο σκληρή κριτική σε κανέναν», δήλωσε στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια ενός διαλείμματος. Ο Μερτς συμφώνησε ότι οι ηγέτες ήταν «βαθιά εκνευρισμένοι» με τον Όρμπαν. «Είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι αυτό θα αφήσει ένα διαρκές αποτύπωμα», είπε.

Ωστόσο, παρά τις πιέσεις, ο Όρμπαν δεν μεταπείστηκε και το ζήτημα του δανείου θα μεταφερθεί σε επόμενη σύνοδο. Μέχρι τότε, η Ουγγαρία θα μπορούσε να έχει άλλον επικεφαλής ή τουλάχιστον τον ίδιο, που δεν θα είναι απελπισμένος για ψήφους.

Σύνοδος 12 ωρών με ελάχιστες αποφάσεις

Στο Ιράν και στην Ουκρανία, η ΕΕ δεν κατάφερε να προχωρήσει. Παράλληλα, δεν επιβεβαιώθηκαν προβλέψεις για συνέχιση των συζητήσεων ή για ολονύχτια συνεδρίαση. Οι διαδικασίες ολοκληρώθηκαν πριν τα μεσάνυχτα.

Μετά από 12 ώρες με ελάχιστες αποφάσεις, οι ηγέτες έμειναν με λίγα νέα να μεταφέρουν στους πολίτες τους.

«Υπάρχουν πολλά ανησυχητικά σε αυτόν τον πόλεμο» στη Μέση Ανατολή, ενώ το βέτο του Όρμπαν στο δάνειο προς το Κίεβο «παραμένει και είμαστε εξαιρετικά δυσαρεστημένοι γι’ αυτό, όπως φυσικά και η Ουκρανία», δήλωσε ο Κρίστερσον στους δημοσιογράφους φεύγοντας από τη σύνοδο.

«Και αυτό ήταν όλο» καταλήγει το δημοσίευμα.