Η Ευρώπη βιώνει ολοένα και πιο θερμά καλοκαίρια, με τους καύσωνες να ξεκινούν νωρίτερα και να επηρεάζουν μεγαλύτερες περιοχές της ηπείρου.
Ήδη από τα τέλη Μαΐου, χώρες κατέγραψαν ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες, με τη Γαλλία να φτάνει τους 36°C και το Ηνωμένο Βασίλειο να σημειώνει ιστορικά υψηλές τιμές για την εποχή.
Ο φετινός καύσωνας οφείλεται σε ένα φαινόμενο γνωστό ως «θερμικός θόλος» (heat dome), κατά το οποίο θερμές και ξηρές αέριες μάζες από τη Βόρεια Αφρική μετακινούνται προς την Ευρώπη και παγιδεύονται κάτω από ένα ισχυρό σύστημα υψηλών πιέσεων.
Σύμφωνα με τον Independent, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ένα τέτοιο φαινόμενο είναι ιδιαίτερα ασυνήθιστο για τον Μάιο και ενδέχεται να προμηνύει ένα μακρύ και πολύ θερμό καλοκαίρι.
Οι παράγοντες που έφεραν θερμοκρασίες ρεκόρ στην Δυτική Ευρώπη -Μεγαλύτερη η δυσκολία στο Βορρά παρά στο Νότο
Σύμφωνα με ειδικούς, το ασυνήθιστο για την εποχή και την περιοχή φαινόμενο ενισχύεται από έναν συνδυασμό παραγόντων: τις θερμότερες θερμοκρασίες της επιφάνειας του Βόρειου Ατλαντικού, την εκτεταμένη ξηρασία των εδαφών, τα επίμονα συστήματα υψηλών πιέσεων και τη μακροπρόθεσμη επίδραση της κλιματικής αλλαγής.
Η Ευρώπη σε συναγερμό λόγω του πρόωρου καύσωνα -Ρεκόρ ζέστης σε Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία, στους 18 οι νεκροί
Αν και οι υψηλές θερμοκρασίες αναμένεται να είναι εντονότερες στη νότια Ευρώπη, οι βορειότερες χώρες θεωρούνται πιο ευάλωτες, καθώς οι υποδομές και τα κτίριά τους δεν έχουν σχεδιαστεί για παρατεταμένα κύματα ζέστης. Πολλές κατοικίες και χώροι εργασίας στερούνται κλιματισμού, ενώ δίκτυα μεταφορών και υπηρεσίες υγείας ενδέχεται να δεχθούν σημαντικές πιέσεις.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι παρατεταμένοι καύσωνες συνδέονται με αυξημένη θνησιμότητα και περισσότερες εισαγωγές στα νοσοκομεία, ιδιαίτερα μεταξύ ηλικιωμένων, ατόμων με χρόνια νοσήματα ή ψυχικές διαταραχές, καθώς και ανθρώπων που ζουν σε συνθήκες φτώχειας ή σε κατοικίες με ανεπαρκή αερισμό.
Η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, ενώ οι μεγάλες πόλεις επιβαρύνονται επιπλέον από το φαινόμενο της «αστικής θερμικής νησίδας», όπου δρόμοι και κτίρια απορροφούν και διατηρούν τη θερμότητα, ανεβάζοντας τη θερμοκρασία αρκετούς βαθμούς πάνω από εκείνη των γύρω αγροτικών περιοχών.
Η Δυτική Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εξαιρετικά έντονο και πρόωρο κύμα καύσωνα, με τη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ισπανία, την Ιταλία και την Πορτογαλία να καταγράφουν θερμοκρασίες-ρεκόρ για την εποχή και τις αρχές να βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή.
Στη Βρετανία, οι υψηλές θερμοκρασίες έχουν ήδη συνδεθεί με 11 θανάτους, ενώ το θερμόμετρο ξεπέρασε τους 35°C στο Λονδίνο, καταρρίπτοντας διαδοχικά τα ιστορικά ρεκόρ Μαΐου. Παράλληλα, η χώρα βιώνει ασυνήθιστα θερμές νύχτες, με τις θερμοκρασίες να παραμένουν πάνω από τους 20°C, ένα φαινόμενο σπάνιο για τα βρετανικά δεδομένα. Οι ειδικοί εκφράζουν ανησυχία, καθώς οι υποδομές και οι κατοικίες δεν είναι προσαρμοσμένες σε παρατεταμένες περιόδους ακραίας ζέστης.
Στη Γαλλία, τουλάχιστον επτά άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους λόγω των ακραίων συνθηκών, ενώ οι θερμοκρασίες έφτασαν έως και τους 39°C σε αρκετές περιοχές. Δεκάδες νομοί τέθηκαν σε πορτοκαλί συναγερμό, με το Παρίσι και τα γύρω διαμερίσματα να βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας.
Έκτακτα μέτρα εφαρμόστηκαν και στην ευρύτερη περιοχή της Île-de-France, καθώς ο καύσωνας πλήττει ακόμη και περιοχές που συνήθως επηρεάζονται από τη δροσερή επίδραση του Ατλαντικού Ωκεανού.
Στην Ισπανία, οι θερμοκρασίες θυμίζουν ήδη κατακαλόκαιρο, φτάνοντας τοπικά τους 40°C. Οι υψηλότερες τιμές καταγράφονται κυρίως στην Ανδαλουσία, την Εξτρεμαδούρα και την κοιλάδα του Έβρου, ενώ αρκετές πόλεις σημειώνουν ιστορικά ρεκόρ για τον μήνα Μάιο. Οι μετεωρολόγοι παρακολουθούν με ανησυχία την επέκταση της ζέστης και προς τις βορειότερες περιοχές της χώρας.
Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται και η Ιταλία, όπου μεγάλες πόλεις όπως η Ρώμη, η Φλωρεντία, η Μπολόνια και το Τορίνο έχουν τεθεί στο υψηλότερο επίπεδο προειδοποίησης για τον καύσωνα. Οι αρχές προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις των ακραίων θερμοκρασιών μπορούν να επηρεάσουν όχι μόνο τις ευπαθείς ομάδες αλλά και υγιείς πολίτες, ιδιαίτερα όταν η ζέστη διατηρείται για πολλές συνεχόμενες ημέρες.
Ακραίες θερμοκρασίες καταγράφονται και στην Πορτογαλία, όπου ο υδράργυρος έφτασε τους 40,3°C, σημειώνοντας νέο ρεκόρ για τον Μάιο. Το κύμα ζέστης διαρκεί από τα μέσα του μήνα και οι προβλέψεις δείχνουν ότι ενδέχεται να συνεχιστεί και στις αρχές Ιουνίου.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το φαινόμενο αυτό αποτελεί ακόμη μία ένδειξη της αυξανόμενης συχνότητας και έντασης των ακραίων θερμικών επεισοδίων στην Ευρώπη, με θερμοκρασίες που ξεπερνούν σημαντικά τα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή.