Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) πρότεινε τη μεγαλύτερη απελευθέρωση αποθεμάτων πετρελαίου στην ιστορία του, με στόχο τη μείωση των τιμών του αργού πετρελαίου που έχουν εκτοξευθεί κατά τη διάρκεια του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, γράφει η Wall Street Journal.

Η εισήγηση αυτή προβλέπει ότι θα αποδεσμευτούν πάνω από τα 182 εκατομμύρια βαρέλια που είχαν διατεθεί στην αγορά από τα κράτη μέλη του ΔΟΕ σε δυο φάσεις το 2022, αφού ο στρατός της Ρωσίας εισέβαλε στην Ουκρανία, πρόσθεσε η οικονομική εφημερίδα επικαλούμενη πηγές.

Η ιδέα διατυπώθηκε σε κατεπείγουσα συνεδρίαση αξιωματούχων των 32 κρατών μελών του ΔΟΕ χθες Τρίτη στο Παρίσι και η απόφαση αναμένεται να ληφθεί σήμερα. Η πρόταση θα υιοθετηθεί εάν καμία χώρα δεν έχει αντίρρηση, αλλά οι ενστάσεις ακόμη και μίας χώρας θα μπορούσαν να καθυστερήσουν το σχέδιο, δήλωσαν αξιωματούχοι.

Η πρόταση του ΔΟΕ αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της τεράστιας αναστάτωσης που προκαλείται από το σχεδόν πλήρες κλείσιμο του Πορθμού του Ορμούζ , της στενής πλωτής οδού που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις παγκόσμιες αγορές. Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου διακινείται μέσω του στενού κάθε μέρα και η απειλή επιθέσεων σε δεξαμενόπλοια από το Ιράν έχει οδηγήσει τις μεταφορές σε σχεδόν αδιέξοδο.

Οι ιρανικές επιθέσεις σε πετρελαιοφόρα που διέρχονται από το στενό είναι το είδος του σεναρίου που οδήγησε τα δυτικά έθνη και τους συμμάχους τους να δημιουργήσουν τον ΔΟΕ το 1974, μετά το αραβικό εμπάργκο πετρελαίου. Ο οργανισμός, μια λέσχη δυτικών εθνών και των συμμάχων τους, καθορίζει κατευθυντήριες γραμμές για το πόσο αργό πετρέλαιο πρέπει να διατηρούν τα κράτη μέλη στα αποθέματά τους και συντονίζει τις απελευθερώσεις για την προστασία των οικονομιών από την αναταραχή στην αγορά πετρελαίου.

Από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τις επιθέσεις τους στο Ιράν, η τιμή του πετρελαίου έχει εκτοξευθεί έως και 40%, ξεπερνώντας τα 100 δολάρια πριν υποχωρήσει αυτή την εβδομάδα, καθώς οι traders παρακολουθούν στενά τις δηλώσεις του προέδρου Τραμπ σχετικά με το πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος. Η τιμή του πετρελαίου έκλεισε την Τρίτη κάτω από τα 84 δολάρια, αλλά η τιμή καυσίμων όπως το ντίζελ συνέχισε να εκτοξεύεται.

Οι οικονομολόγοι έχουν προειδοποιήσει ότι μια παρατεταμένη άνοδος των τιμών του πετρελαίου κινδυνεύει να εκτοξεύσει τον πληθωρισμό και να προκαλέσει χάος στις αγορές, εκτός από την επιβάρυνση στην αντλία για τους οδηγούς.

Τα μέλη του ΔΟΕ κατέχουν 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια σε δημόσια αποθέματα, συν άλλα 600 εκατομμύρια σε υποχρεωτικά εμπορικά αποθέματα, δήλωσε τη Δευτέρα ο Εκτελεστικός Διευθυντής του Οργανισμού, Φατίχ Μπιρόλ . Με πρόχειρο υπολογισμό, αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 124 ημέρες απώλειας εφοδιασμού από τον Κόλπο. Οι προηγούμενες αποδεσμεύσεις πετρελαίου πάντως από τα στρατηγικά αποθέματα είχαν ανάμεικτα αποτελέσματα.

Τα μέλη του ΔΟΕ προέβησαν σε δύο σύντομα διαδοχικές ανακοινώσεις μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία στις αρχές του 2022. Η κίνηση αυτή αρχικά προκάλεσε αύξηση των τιμών του πετρελαίου κατά 20%, καθώς οι επενδυτές θεώρησαν την ανακοινωση ως ένδειξη ότι η πετρελαϊκή κρίση ήταν πιο σοβαρή από ό,τι περίμεναν. Οι αναλυτές λένε ότι οι ανακοινώσεις τελικά βοήθησαν στη μείωση των τιμών.

Μια ιδιαίτερα επιτυχημένη απελευθέρωση πραγματοποιήθηκε το 1991, όταν ο τότε Πρόεδρος Τζορτζ Χ. Μπους προετοιμάστηκε για την Επιχείρηση «Καταιγίδα της Ερήμου» διατάσσοντας την πρώτη τότε απελευθέρωση του Στρατηγικού Αποθέματος Πετρελαίου (SPR), την ίδια νύχτα που ένας συνασπισμός υπό την ηγεσία των ΗΠΑ επιτέθηκε στο Ιράκ.

Οι τιμές μειώθηκαν κατά περισσότερο από 20% την πρώτη ημέρα της επίθεσης υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Μέχρι τη στιγμή που οι δυνάμεις του συνασπισμού εισέβαλαν στο Ιράκ και το Κουβέιτ τον Φεβρουάριο, το πετρέλαιο από το SPR είχε ήδη κυκλοφορήσει στην αγορά.