Οι προτάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για θωράκιση της δημοκρατίας από ξένες παρεμβάσεις

Ο νέος φορέας της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά των ξένων παρεμβάσεων χρειάζεται σαφή εντολή και δικό του προϋπολογισμό - Οι ψηφιακές πλατφόρμες οφείλουν να αντιμετωπίσουν τις παρεμβάσεις από «bots» σε εκλογικές διαδικασίες.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προειδοποιεί ότι οι ξένες παρεμβάσεις και η παραπληροφόρηση αποτελούν επίθεση «κατά της ίδιας της ουσίας του ευρωπαϊκού εγχειρήματος», με πρώτα θύματα τους πολίτες.

Την Τρίτη το Ευρωκοινοβούλιο ενέκρινε (420 ψήφοι υπέρ, 220 κατά, 26 αποχές) την έκθεση που καταγράφει τα πορίσματα της Ειδικής Επιτροπής για την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας. Στο κείμενο περιλαμβάνονται συγκεκριμένες συστάσεις για το πώς μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να προστατεύσει καλύτερα τους δημοκρατικούς θεσμούς της και να ενισχύσει τα εργαλεία που ήδη διαθέτει.

Η ειδική επιτροπή του Ευρωπαϊκό Κοινοβουλίου συστάθηκε τον Δεκέμβριο του 2024, με αποστολή να αξιολογήσει την εντατικοποίηση και τις επιπτώσεις εχθρικών ενεργειών σε βάρος της Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως η χειραγώγηση πληροφοριών και οι παρεμβάσεις από τρίτες χώρες, οι υβριδικές επιθέσεις και οι συντονισμένες εκστρατείες παραπληροφόρησης. 

Στα συμπεράσματά τους, οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν ότι επί του παρόντος η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει τις απειλές αυτές αποσπασματικά, δεδομένου ότι κανένα κράτος μέλος δεν μπορεί να τις αντιμετωπίσει αποτελεσματικά μόνο του.

Νέος φορέας της Ε.Ε. για την υπεράσπιση της δημοκρατίας

Οι ευρωβουλευτές στηρίζουν τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Κέντρου για τη Δημοκρατική Ανθεκτικότητα, το οποίο ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη στρατηγική της για την Ασπίδα Δημοκρατίας και σύμφωνα με προτάσεις που είχε καταθέσει το Κοινοβούλιο στη διάρκεια της προηγούμενης κοινοβουλευτικής θητείας. 

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο φορέας αυτός θα πρέπει λειτουργεί ως ανεξάρτητο «κέντρο αριστείας» για την καταπολέμηση της χειραγώγησης πληροφοριών και της παραπληροφόρησης, συντονίζοντας ταυτόχρονα τις δράσεις των κρατών μελών. 

Το νέο όργανο δεν πρέπει να επικαλύπτει υφιστάμενα εργαλεία, αλλά να ενοποιεί τις δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μία ενιαία οντότητα με σαφές όραμα, σαφή εντολή, δικό του προϋπολογισμό και δυνατότητα δράσης. Η συμμετοχή στο Κέντρο αυτό θα πρέπει να είναι υποχρεωτική για όλα τα κράτη μέλη και να διασφαλιστεί ο κοινοβουλευτικός έλεγχός του.

Η Ρωσία πρωταρχική απειλή για τη δημοκρατία στην Ευρώπη

Η έκθεση επισημαίνει τις συχνές υβριδικές επιθέσεις της Ρωσίας σε κρίσιμες υποδομές, όπως κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές, εμπρησμούς, κατασκοπεία και παρεμβολές σε σήματα. Αντίστοιχες επιθέσεις προέρχονται και από τη Λευκορωσία, την Κίνα, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα. Οι ευρωβουλευτές ζητούν να επεκταθούν οι κυρώσεις σε όλα τα πρόσωπα που διευκολύνουν τη διάδοση της παραπληροφόρησης και σε όσους βοηθούν να παρακάμπτονται οι ισχύουσες κυρώσεις. 

Επίσης, καταδικάζουν την πολιτικά υποκινούμενη μαύρη λίστα που καταρτίζει η Ρωσία με ονόματα αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δημοσιογράφων και ευρωβουλευτών, την οποία χαρακτηρίζουν εργαλείο υβριδικού πολέμου.

Παρεμβάσεις στο διαδίκτυο

Δεδομένου ότι οι επιθέσεις αυτές διεξάγονται κατά κύριο λόγο στον ψηφιακό κόσμο, το Κοινοβούλιο ζητά να εφαρμοστούν αυστηρά οι ισχύοντες ψηφιακοί κανόνες, όπως η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες και η πράξη για την τεχνητή νοημοσύνη, αντί να θεσπιστεί νέα νομοθεσία. 

Επίσης, ζητά να λογοδοτούν οι πλατφόρμες, να αναλαμβάνουν περισσότερη δράση ενάντια σε παρεμβάσεις από bots σε εκλογικές διαδικασίες και να προστατεύουν τον δημοκρατικό διάλογο. 

Όπως αναφέρει η έκθεση, η ελευθερία της έκφρασης και της πληροφόρησης είναι δικαιώματα που προστατεύουν τους ανθρώπους και όχι ψηφιακές οντότητες.

Κυριαρχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης 

Οι ευρωβουλευτές καλούν την Ευρωπαϊκή Ένωση να μειώσει την εξάρτησή της σε κρίσιμους τομείς από τεχνολογίες που ελέγχονται από το εξωτερικό, ιδίως από αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας και κινεζικούς εξοπλισμούς. Προτείνουν, μεταξύ άλλων, μια ισορροπημένη στρατηγική προτίμησης ευρωπαϊκών προϊόντων για τις επενδύσεις σε υποδομές ζωτικής σημασίας, καθώς και τη στροφή σε πιο αξιόπιστους εταίρους για τον εφοδιασμό με κρίσιμες πρώτες ύλες.

Εκλογική ανθεκτικότητα

Για να προστατεύεται καλύτερα η ακεραιότητα των εκλογικών διαδικασιών από εξελισσόμενες απειλές και να αποτρέπεται η χρηματοδότηση και οι παρεμβάσεις μέσω τρίτων, οι ευρωβουλευτές προτείνουν να χαρακτηριστούν οι εκλογικές υποδομές ως κρίσιμες οντότητες. 

Ζητούν να ισχύσει η αρχή «γνώριζε τον δωρητή σου» για τις πολιτικές δωρεές σε κρυπτονομίσματα, να ληφθούν μέτρα κατά των κακόβουλων προϊόντων βαθυπαραποίησης (deepfake) και των παραπλανητικών διαφημίσεων, και να ενισχυθεί η προστασία των γυναικών υποψηφίων.

Επίσης, θεωρούν απαραίτητη τη στενή συνεργασία με τις χώρες που είναι υποψήφιες για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις χώρες-εταίρους, ώστε να ενισχυθεί και σε αυτές η ανθεκτικότητα. 

Παράλληλα, καταδικάζουν την εργαλειοποίηση της μετανάστευσης ως απαράδεκτη προσπάθεια άσκησης πολιτικής πίεσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και κοινωνία των πολιτών

Οι ευρωβουλευτές θεωρούν καίριας σημασίας τον γραμματισμό στα μέσα ενημέρωσης και την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και την ύπαρξη ισχυρής και ανεξάρτητης κοινωνίας των πολιτών.

Ζητούν μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις για τη χρηματοδότηση της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης και της ερευνητικής δημοσιογραφίας, εγγυήσεις κατά του παράνομου λογισμικού κατασκοπείας, καθώς και στήριξη της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά.

Ετοιμότητα της κοινωνίας

Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι οικοδόμηση δημοκρατικής ανθεκτικότητας απαιτεί να διασφαλίζεται ότι η κοινωνία μπορεί να συνεχίζει να λειτουργεί και σε συνθήκες κρίσης. Προτείνουν να διεξάγονται τακτικά ασκήσεις μεγάλης κλίμακας, να δημιουργηθεί εφαρμογή έγκαιρης προειδοποίησης για καταστάσεις κρίσης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και να καθιερωθεί η 24η Φεβρουαρίου, επέτειος της γενικευμένης εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, ως «Ευρωπαϊκή Ημέρα Ετοιμότητας».

Ο εισηγητής δήλωσε: «Η έκθεση αυτή δεν επιδιώκει να επιβάλει περιορισμούς στην πολιτική άποψη. Αφορά την προστασία της δημοκρατίας μας από επιχειρήσεις επηρεασμού της από τρίτες χώρες. Η δράση των bots της Ρωσίας δε συνιστά ελευθερία του λόγου. Οι ξένες παρεμβάσεις δεν συνιστούν ελευθερία του λόγου. Και βέβαια η χειραγώγηση των εκλογών μας δεν συνιστά ελευθερία του λόγου».

Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις