Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται Ηνωμένες Πολιτείες και Σαουδική Αραβία. Η προέλαση των Χούθι στην Υεμένη εντείνει τους φόβους για νέα κρίση στην Ερυθρά Θάλασσα.
Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι κατέλαβαν το λιμάνι Μόχα και το νησί Περίμ, ενισχύοντας σημαντικά τη θέση τους κοντά στο στρατηγικής σημασίας Στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, από όπου διέρχεται περίπου το 10% έως 12% του παγκόσμιου εμπορίου.
Η εξέλιξη ώθησε το Ριάντ να ζητήσει στρατιωτική παρέμβαση από τον Ντόναλντ Τραμπ. Αυξάνεται ο κίνδυνος νέας διατάραξης των κρίσιμων ενεργειακών και εμπορικών διαδρόμων, σε μια περίοδο κατά την οποία η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά προβληματική, σύμφωνα με το Politico.
Μια παράλληλη κρίση στα δύο περάσματα θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις στις διεθνείς μεταφορές και στο παγκόσμιο εμπόριο. Η προέλαση των Χούθι αποτελεί τη μεγαλύτερη εδαφική επέκτασή τους εδώ και χρόνια. Οι δυνάμεις τους κινήθηκαν γρήγορα προς τα νότια κατά μήκος της δυτικής ακτής της Υεμένης, ενώ κυβερνητικές δυνάμεις που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία υποχώρησαν.
Οι εξελίξεις προκάλεσαν σαουδαραβικές αεροπορικές επιδρομές εναντίον θέσεων στην περιοχή του αεροδρομίου Μόσχα. Το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ αποτελεί τη νότια πύλη της Ερυθράς Θάλασσας και της Διώρυγας του Σουέζ. Στο στενότερο σημείο του έχει πλάτος περίπου 30 χιλιόμετρα, γεγονός που το καθιστά ένα από τα πλέον ευάλωτα και ταυτόχρονα σημαντικά θαλάσσια περάσματα παγκοσμίως.
Η αυξανόμενη παρουσία των Χούθι δημιουργεί πλέον τον κίνδυνο ταυτόχρονης διαταραχής δύο βασικών εμπορικών οδών, του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ και των Στενών του Ορμούζ. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές καθυστερήσεις στις μεταφορές, προβλήματα στις αλυσίδες εφοδιασμού και νέες πληθωριστικές πιέσεις σε καύσιμα, τρόφιμα και άλλα βασικά αγαθά.
Οι φόβοι εντείνονται, καθώς οι Χούθι έχουν ήδη αποδείξει ότι μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Από το 2023 εξαπολύουν επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, οδηγώντας μεγάλες ναυτιλιακές και ενεργειακές εταιρείες να αποφεύγουν τη Διώρυγα του Σουέζ και να επιλέγουν τη μακρύτερη διαδρομή γύρω από την Αφρική.
Η κατάληψη της Μόχα ενισχύει την ανησυχία ότι οι Χούθι θα μπορούσαν να μετατρέψουν το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ σε ακόμη ισχυρότερο σημείο πίεσης απέναντι στη Δύση, επηρεάζοντας τις διεθνείς εμπορικές και ενεργειακές ροές.
Η σημασία του νησιού Περίμ για την παγκόσμια τροφοδοσία πετρελαίου
Η στρατηγική αξία του Περίμ είναι γνωστή εδώ και αιώνες. Το νησί βρίσκεται σε κομβικό σημείο του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, σε μικρή απόσταση από την αφρικανική ακτή. Στο παρελθόν οι Βρετανοί το χρησιμοποιούσαν ως σταθμό ανεφοδιασμού πλοίων που κατευθύνονταν προς την Ινδία.
Σήμερα, ο έλεγχός του προσφέρει δυνατότητα επιτήρησης και επιρροής σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του κόσμου. Οι επιπτώσεις μιας πιθανής κλιμάκωσης θα μπορούσαν να είναι σοβαρές και για την αγορά πετρελαίου. Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, ο όγκος μεταφοράς πετρελαίου μέσω της περιοχής έχει ήδη μειωθεί περίπου στο μισό εξαιτίας των επιθέσεων των Χούθι και του αυξημένου κινδύνου για τα εμπορικά πλοία.
Εάν οι επιθέσεις συνεχιστούν ή ενταθούν, οι ναυτιλιακές εταιρείες ενδέχεται να αναγκαστούν να επιλέγουν συστηματικά μακρύτερες και ακριβότερες διαδρομές. Αυτό θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά το κόστος μεταφοράς, να προκαλέσει καθυστερήσεις στις παραδόσεις και να ασκήσει ανοδικές πιέσεις στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Για τον λόγο αυτό, το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ θεωρείται πλέον ένας μικρότερος «δίδυμος» των Στενών του Ορμούζ.
Η Σαουδική Αραβία ζήτησε από τον Τραμπ να χτυπήσει τους Χούθι
Η νέα κλιμάκωση έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στη Σαουδική Αραβία. Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (MBS) επικοινώνησε δύο φορές με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ την Πέμπτη, ζητώντας του να διατάξει αμερικανικά πλήγματα εναντίον των Χούθι, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται το Axios.
Ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε το αίτημα, καθώς η Ουάσινγκτον επιδιώκει να αποφύγει το άνοιγμα ενός νέου στρατιωτικού μετώπου στην περιοχή. Όμως, η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται διατεθειμένη να προσφέρει στη Σαουδική Αραβία πληροφορίες για τις κινήσεις των Χούθι και δεδομένα στόχευσης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η προέλαση προς το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ μπορεί να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους και για τις εξαγωγές πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, του δεύτερου μεγαλύτερου παραγωγού πετρελαίου στον κόσμο.
Το ενδεχόμενο οι Χούθι να αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο στην περιοχή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς το Ιράν ασκεί ήδη πίεση στη διεθνή ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Η προσφορά αργού πετρελαίου στη Σαουδική Αραβία μειώθηκε κατά 2,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε μηνιαία βάση τον Αύγουστο, στα 6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, το χαμηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες, δήλωσε την Παρασκευή ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, εν μέρει λόγω της στόχευσης πλοίων που διέρχονται από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ από ομάδες που συνδέονται με τους Χούθι.
Ένας πρόσθετος μοχλός επιρροής στο Μπαμπ αλ-Μαντέμπ θα μπορούσε, επομένως, να ενισχύσει σημαντικά τη γεωπολιτική θέση της Τεχεράνης απέναντι στις ΗΠΑ και στους συμμάχους τους στον Κόλπο, προσφέροντας στην ιρανική πλευρά μεγαλύτερη δυνατότητα άσκησης πίεσης σε δύο από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη.
Αναφορές κάνουν λόγο για επιδρομές των Χούθι στον στρατηγικής σημασίας αγωγό πετρελαίου Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας. Η αυξημένη αβεβαιότητα γύρω από τις εξελίξεις στην περιοχή συνέβαλε και στην άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν ήδη τη συνεργασία τους με το Ριάντ. Ο διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των Ηνωμένων Πολιτειών, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, ταξίδεψε στη Σαουδική Αραβία για επείγουσες συναντήσεις συντονισμού, ενώ περίπου 200 Αμερικανοί στρατιωτικοί βρίσκονται στη χώρα παρέχοντας στρατιωτική υποστήριξη, χωρίς άμεση εμπλοκή στις επιχειρήσεις.
Η Ουάσινγκτον ξεκαθαρίζει ότι βασική προτεραιότητά της παραμένει η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, επιδιώκοντας παράλληλα να αφήσει στους περιφερειακούς συμμάχους της το κύριο βάρος της αντιμετώπισης των Χούθι.