Μια νέα και ενδεχομένως κρίσιμη διπλωματική προσπάθεια για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία βρίσκεται σε εξέλιξη, με τον Ντόναλντ Τραμπ να στέλνει δύο από τους στενότερους συνεργάτες του, τον Τζάρεντ Κούσνερ και τον Στιβ Γουίτκοφ, στη Μόσχα και στη συνέχεια στο Κίεβο. Οι δύο Αμερικανοί απεσταλμένοι μεταφέρουν, σύμφωνα με τον ίδιο τον Αμερικανό Πρόεδρο, μια «συγκεκριμένη πρόταση» για ειρήνη, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να έχουν δημοσιοποιηθεί οι όροι της.
Η νέα αμερικανική πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς έρχεται έπειτα από μήνες χωρίς ουσιαστική πρόοδο στις διαπραγματεύσεις, ενώ οι στρατιωτικές επιχειρήσεις όχι μόνο συνεχίζονται αλλά έχουν ενταθεί. Μόλις τις τελευταίες ημέρες η Ρωσία εξαπέλυσε νέα κύματα επιθέσεων κατά ουκρανικών στόχων, την ώρα που το Κίεβο συνεχίζει τις επιθέσεις με drones σε ρωσικό έδαφος.
Τραμπ: «Έχουμε μια ιδέα για ειρήνη»
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε ότι οι δύο απεσταλμένοι αναχώρησαν για τη νέα αποστολή, εμφανιζόμενος αισιόδοξος ότι υπάρχει περιθώριο για συμφωνία.
Η σημαντικότερη φράση του, ωστόσο, ήταν ότι η Ουάσιγκτον διαθέτει πλέον «μια ιδέα για ειρήνη», αφήνοντας να εννοηθεί ότι Κούσνερ και Γουίτκοφ δεν πηγαίνουν απλώς για διερευνητικές συνομιλίες, αλλά μεταφέρουν ένα πιο συγκεκριμένο πλαίσιο προς τις δύο εμπόλεμες πλευρές. Ο Τραμπ δεν αποκάλυψε το περιεχόμενο της πρότασης ούτε εάν αυτή περιλαμβάνει εδαφικές ή άλλες παραχωρήσεις.
Η αποστολή έχει σχεδιαστεί να ξεκινήσει από τη Μόσχα, με το Κίεβο να ακολουθεί. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει επιβεβαιώσει ότι αναμένει τους Αμερικανούς απεσταλμένους στην Ουκρανία την Κυριακή, μετά τις επαφές τους στη ρωσική πρωτεύουσα.
Πρώτα Πούτιν και μετά Ζελένσκι
Η σειρά των συναντήσεων έχει τη δική της διπλωματική σημασία. Ο Γουίτκοφ έχει επισκεφθεί επανειλημμένα τη Μόσχα, ενώ μαζί με τον Κούσνερ είχε πραγματοποιήσει τον Δεκέμβριο του 2025 πολύωρη συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, χωρίς όμως να προκύψει τελικά αποφασιστική πρόοδος.
Η σημερινή αποστολή διαφοροποιείται από τις προηγούμενες επειδή προβλέπει άμεσες επαφές και με την ουκρανική πλευρά. Για τον Λευκό Οίκο, το ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί εάν υπάρχει ένα ελάχιστο κοινό έδαφος πάνω στο οποίο θα μπορούσε να στηριχθεί μια διαδικασία κατάπαυσης του πυρός και, σε δεύτερο χρόνο, μια συνολικότερη συμφωνία.
Ωστόσο, το πρόγραμμα παραμένει ευαίσθητο. Το Reuters μετέδωσε ότι υπήρχαν ακόμη ζητήματα ασφαλείας που έπρεπε να διευθετηθούν, ειδικά όσον αφορά τη μετάβαση των δύο Αμερικανών στο Κίεβο.
Ο Ζελένσκι ζητά προσωρινή «εκεχειρία στον αέρα»
Το Κίεβο επιχειρεί από την πλευρά του να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε η νέα αμερικανική αποστολή να πραγματοποιηθεί χωρίς νέες επικίνδυνες εξελίξεις. Ο Ζελένσκι έχει ζητήσει προσωρινή παύση των αεροπορικών επιθέσεων κατά τη διάρκεια της παρουσίας των Αμερικανών διαπραγματευτών και κάλεσε τη Μόσχα να πράξει το ίδιο.
Η πραγματικότητα στο πεδίο, πάντως, παραμένει πολύ διαφορετική από την εικόνα ενός πολέμου που βρίσκεται κοντά στο τέλος του. Νέες ρωσικές επιθέσεις προκάλεσαν θύματα στην Ουκρανία, ενώ το Κίεβο συνεχίζει τις επιχειρήσεις με drones εναντίον στόχων στη Ρωσία.
Αυτό είναι και το μεγαλύτερο εμπόδιο που καλείται να ξεπεράσει η νέα πρωτοβουλία Τραμπ: η διπλωματία επανεκκινεί την ώρα που στο πεδίο η σύγκρουση παραμένει εξαιρετικά σκληρή.
Τα ερωτήματα γύρω από την πρόταση Τραμπ
Το περιεχόμενο της αμερικανικής πρότασης αποτελεί προς το παρόν το μεγάλο άγνωστο. Ο Τραμπ μίλησε για συγκεκριμένο σχέδιο, αλλά απέφυγε να αποκαλύψει εάν αυτό προβλέπει άμεση κατάπαυση του πυρός, πάγωμα των σημερινών γραμμών του μετώπου, εδαφικές διευθετήσεις ή εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της νέας διαπραγμάτευσης. Η Μόσχα και το Κίεβο εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά στα βασικά ζητήματα, ενώ δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών εμφανίζονται επιφυλακτικές για το κατά πόσο ο Πούτιν είναι πραγματικά έτοιμος να προχωρήσει σύντομα σε συμφωνία.
Από την άλλη πλευρά, ο ίδιος ο Ρώσος Πρόεδρος έχει δηλώσει τις τελευταίες ημέρες ότι βλέπει πιθανότητα προόδου προς μια ειρηνευτική συμφωνία, χωρίς όμως να εγκαταλείπει τις σκληρές κατηγορίες του εναντίον του Κιέβου.
Ένα νέο τεστ για τον Τραμπ
Η αποστολή Κούσνερ–Γουίτκοφ αποτελεί ακόμη ένα μεγάλο τεστ για την εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει επενδύσει πολιτικά στην υπόσχεση ότι μπορεί να οδηγήσει Ρωσία και Ουκρανία σε συμφωνία, όμως οι προηγούμενες προσπάθειες δεν απέδωσαν την πρόοδο που επιδίωκε η Ουάσιγκτον.
Οι επόμενες 48 ώρες μπορεί επομένως να αποδειχθούν ιδιαίτερα σημαντικές. Πρώτα η Μόσχα, στη συνέχεια το Κίεβο και στο τραπέζι μια νέα αμερικανική πρόταση, οι λεπτομέρειες της οποίας παραμένουν προς το παρόν κλειστές.
Το αν πρόκειται για την αρχή μιας πραγματικής διαπραγμάτευσης ή για ακόμη έναν γύρο επαφών χωρίς αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί κυρίως από το τι θα ακούσουν οι δύο Αμερικανοί απεσταλμένοι από τον Πούτιν και στη συνέχεια από τον Ζελένσκι.