Ήταν 6 Ιανουαρίου 2026 όταν ο επικεφαλής του Τμήματος Φιλοσοφίας στο δημόσιο Πανεπιστήμιο Texas A&M έστειλε ένα email στον καθηγητή Μάρτιν Πίτερσον. Σύμφωνα με την DW, το μήνυμα ήταν σαφές: ο Πίτερσον έπρεπε να αφαιρέσει αποσπάσματα από το «Συμπόσιο» του Πλάτωνα από το πρόγραμμα σπουδών του.

Ο λόγος; Οι νέοι κανόνες του ιδρύματος απαγορεύουν σε οποιοδήποτε μάθημα να προωθεί ιδεολογίες που σχετίζονται με τη φυλή ή το φύλο, ή να αναφέρεται σε θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου. Και έτσι, ένα τμήμα του έργου του αρχαίου Έλληνα φιλοσόφου βρέθηκε ξαφνικά εκτός ακαδημαϊκής ύλης.

Όπως σημειώνει η DW, κανείς δεν θα περίμενε ότι δύο χιλιάδες πεντακόσια χρόνια μετά, η φαντασία του Πλάτωνα θα γινόταν αντικείμενο λογοκρισίας. Και όμως, συνέβη σε ένα από τα μεγαλύτερα δημόσια πανεπιστήμια των ΗΠΑ, με 80.000 φοιτητές στο Τέξας. Ο Μάρτιν Πέτερσον σχεδίαζε να διδάξει θέματα φυλής και φύλου και είχε συμπεριλάβει στο πρόγραμμα σχετικά αποσπάσματα από το «Συμπόσιο» του Πλάτωνα.

Η διοίκηση, προτού καν το μάθημα ξεκινήσει, παρενέβη με υπερβάλλοντα ζήλο και του ζήτησε να «αποφορτίσει» το θέμα, διαγράφοντας τα πλατωνικά χωρία από την ύλη. Ο Πέτερσον υπάκουσε, προκειμένου να αποφύγει την τύχη μιας συναδέλφου του από το τμήμα Αγγλικής Φιλολογίας, η οποία είχε απολυθεί επειδή υπερασπίστηκε σε μάθημα την ύπαρξη περισσότερων από δύο φύλων.

Μέσω προεδρικού διατάγματος, οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν σήμερα μόνο δύο φύλα: αρσενικό και θηλυκό. Η αφέλεια των λογοκριτών σε αυτή την υπόθεση είναι ότι, ακόμη και αν διάβασαν το πλατωνικό κείμενο, δεν το κατανόησαν. Το μυθολογικό ανέκδοτο του Αριστοφάνη, που περιλαμβάνεται στο «Συμπόσιο», περιγράφει την αρχέγονη ύπαρξη ενός τρίτου, ανδρογύνου φύλου, το οποίο θεωρείται προϋπόθεση για τη συνέχιση της ανθρώπινης φυλής και για τη διατήρηση των δύο φύλων που σήμερα η αμερικανική κυβέρνηση θεωρεί ως τα μόνα αποδεκτά.

Το ανέκδοτο του Αριστοφάνη στο «Συμπόσιο» 

«Παλαιότερα», λέει ο Αριστοφάνης, «δεν υπήρχαν μόνο δύο φύλα, αρσενικό και θηλυκό. Υπήρχε και ένα τρίτο, το ανδρόγυνο. Οι άνθρωποι τότε δεν ήταν όρθιοι όπως σήμερα, αλλά ήταν κολλημένοι ανά δύο, σαν σφαίρες: άνδρας με άνδρα, γυναίκα με γυναίκα, ή άνδρας με γυναίκα. Κάθε ον είχε τέσσερα χέρια, τέσσερα πόδια, τέσσερα αυτιά και δύο γεννητικά όργανα, και γεννούσαν στη γη σαν τζιτζίκια.

Με τόσα άκρα ήταν φοβεροί δρομείς: έτρεχαν σαν βολίδες και το απολάμβαναν. Όταν όμως άρχισαν να σκαρφαλώνουν στον ουρανό, οι θεοί εξοργίστηκαν. Ο θόρυβος και η τόση τόλμη τους έκαναν να χάσουν τον ύπνο τους. Συγκλήθηκε σύνοδος και κάποιοι πρότειναν να τους κεραυνοβολήσουν για να ησυχάσουν.

Ο σοφός Δίας, όμως, που πάντα είχε μια ρεαλιστική ματιά, σκέφτηκε ότι αν αφάνιζαν τους ανθρώπους, κανείς δεν θα λάτρευε πια τους θεούς, κανείς δεν θα τους πρόσφερε θυσίες. Έτσι, αντί να τους εξοντώσει, αποφάσισε να τους χωρίσει στα δύο, αποδυναμώνοντάς τους.

Από αυτή την εγχείρηση γεννήθηκε ο έρωτας: οι άνθρωποι άρχισαν να αναζητούν το άλλο τους μισό. Οι άντρες που αναζητούσαν άντρες έγιναν οι σημερινοί ομοφυλόφιλοι, και οι γυναίκες που αναζητούσαν γυναίκες έγιναν οι σημερινές λεσβίες. Αλλά στην πλειονότητά τους, οι άνθρωποι έψαχναν το αντίθετο φύλο και έτσι το ανθρώπινο είδος διατηρήθηκε. Με άλλα λόγια, η συνέχεια της ανθρωπότητας στηρίχθηκε στο τρίτο φύλο, στο ανδρόγυνο.

Και ποιος το λέει αυτό; Όχι κάποιοι σύγχρονοι θεωρητικοί του τρίτου φύλου. Το λέει ο Αριστοφάνης, μέσα από τον λόγο που του δίνει ο Πλάτων στο τέλος του «Συμποσίου». Ο μεγάλος φιλόσοφος τοποθετεί αυτή τη μυθολογική αφήγηση στο στόμα του κωμικού, με ασφάλεια, αφού ο Αριστοφάνης είχε ήδη πεθάνει. Με αυτή τη διήγηση, ο Πλάτων ήθελε να δείξει ότι, σε αντίθεση με τη φιλοσοφία, η τέχνη δεν μπορεί να εξηγήσει πειστικά τον κόσμο.»