Η Ιλιάνα Γιότοβα έγινε η πρώτη Πρόεδρος στην ιστορία της χώρας, μετά το αποτέλεσμα των Εκλογών της Κυριακής. Με καταμετρημένο το 99,95% των εκλογικών τμημάτων, το δίδυμο Ιλιάνα Γιότοβα – Βάλτσεφ συγκέντρωσε το 57,58% των ψήφων, δηλαδή περίπου 1,1 εκατομμύριο ψήφους, ενώ οι αντίπαλοί τους, Αντρέι Γκιούροφ και Γκεόργκι Κάντεφ, έλαβαν το 39,47%, που αντιστοιχεί σε περίπου 749.500 ψήφους. Η εκλογική διαδικασία, πάντως, χαρακτηρίστηκε από χαμηλή συμμετοχή.
Η αρχή από την τηλεόραση
Η Ιλιάνα Γιότοβα αποφοίτησε από το Τμήμα Βουλγαρικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου της Σόφιας και ξεκίνησε την επαγγελματική της σταδιοδρομία στη δημοσιογραφία. Η 62χρονη σήμερα πολιτικός, ξεκίνησε στη Βουλγαρική Εθνική Τηλεόραση όπου εργάστηκε ως ρεπόρτερ, συντάκτρια και παρουσιάστρια, ενώ αργότερα ανέλαβε τη διεύθυνση του ειδησεογραφικού τομέα.
Έπειτα από την τηλεόραση, η Ιλιάνα Γιότοβα εργάστηκε στον τομέα επικοινωνίας του Βουλγαρικού Σοσιαλιστικού Κόμματος, εξελέγη μέλος της Εθνοσυνέλευσης ενώ από το 2007 έως το 2017 υπηρέτησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όπου, σύμφωνα με το επίσημο βιογραφικό της, ασχολήθηκε με ζητήματα προστασίας των καταναλωτών, αλιείας, αναφορών πολιτών και πολιτικών ελευθεριών.
Το επόμενο πολιτικό βήμα ήταν η ανάληψη της θέσης της Αντιπροέδρου της Βουλγαρίας το 2017, στο πλευρό του Ρούμεν Ράντεφ, ενώ το 2022 ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία της. Από τη θέση αυτή η Γιότοβα υπηρέτησε επί εννέα χρόνια υπό τον φιλορώσο Ράντεφ, ο οποίος παραιτήθηκε από την προεδρία τον Ιανουάριο, προκειμένου να διεκδικήσει το αξίωμα του πρωθυπουργού.
Ο Ρούμεν Ράντεφ σχημάτισε την πρώτη σταθερή κυβέρνηση της Βουλγαρίας εδώ και χρόνια, έπειτα από τη σαρωτική νίκη του κόμματός του, «Προοδευτική Βουλγαρία». Σύμφωνα με το βουλγαρικό Σύνταγμα, ο πρωθυπουργός διαθέτει ισχυρότερες εξουσίες σε σύγκριση με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Η στροφή προς τη Ρωσία
Η νίκη της Γιότοβα εκτιμάται ότι θα εδραιώσει τη στροφή της Σόφιας στο ζήτημα της Ουκρανίας. Ο Ράντεφ είχε δεσμευτεί να τερματίσει τις εξαγωγές όπλων προς το Κίεβο, ενώ απέφυγε να επικρίνει τη Μόσχα για τις επιθέσεις της στη Μαύρη Θάλασσα, μετά τα πλήγματα σε αρκετά εμπορικά πλοία κοντά στις βουλγαρικές ακτές.
Χαρακτηριστικές της στάσης της νέας προέδρου ήταν οι τελευταίες ημέρες της προεκλογικής εκστρατείας της με τη Γιότοβα να δηλώνει ότι «όλοι θα πρέπει να τηλεφωνήσουν στον πρόεδρο [Βλαντίμιρ] Πούτιν», ενώ χαρακτήρισε τον εαυτό της «πρόεδρο της ειρήνης».
Η Γιότοβα έχει ταχθεί επανειλημμένα υπέρ της διπλωματικής επίλυσης του πολέμου στην Ουκρανία, υποστηρίζοντας ότι η ειρήνη μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από διαπραγματεύσεις εκφράζοντας την αντίθεσή της στην περαιτέρω στρατιωτική ενίσχυση του Κιέβου. Παρά τη στάση της απέναντι στη Ρωσία, δεν αμφισβητεί τη συμμετοχή της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Αντίθετα, υποστηρίζει την ανάγκη μιας ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής, με βασικό κριτήριο το εθνικό συμφέρον.