Στο επίκεντρο καταγγελίας για τους κανόνες που περιορίζουν την πρόσβαση του κοινού σε στοιχεία σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας και νερού από τα κέντρα δεδομένων (data centers), βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η επίσημη καταγγελία κατατέθηκε τη Δευτέρα 29/9 από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Lighthouse Reports βάσει της Σύμβασης του Ααρχους (Aarhus Convention) και στρέφεται κατά της Κομισιόν, την οποία ο οργανισμός κατηγορεί ότι έχει δημιουργήσει ένα «τείχος σιωπής» γύρω από το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των data centers στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει τη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, ενώ παράλληλα εντείνεται η δημόσια αντίδραση απέναντι στην επέκταση των ενεργοβόρων εγκαταστάσεων στην Ευρώπη.
Η Lighthouse Reports, με έδρα την Ολλανδία, υποστηρίζει ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες δεν επιτρέπουν στους πολίτες να γνωρίζουν πόση ενέργεια και νερό καταναλώνουν μεμονωμένα τα κέντρα δεδομένων. Οπως αναφέρεται στην καταγγελία, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΕ είναι αποφασισμένοι «να αρνηθούν ή να αποτρέψουν την πρόσβαση και να συσκοτίσουν την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν τα κέντρα δεδομένων».
Για τη ΜΚΟ, το ζήτημα ξεπερνά τη δημοσιοποίηση ορισμένων αριθμών και αφορά το δικαίωμα του κοινού να γνωρίζει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις μιας ταχύτατα αναπτυσσόμενης βιομηχανίας. Ο οργανισμός υποστηρίζει ότι η Κομισιόν «φέρει την κύρια ευθύνη να αρνείται τη δημόσια γνώση των επιπτώσεων της μαζικής ανάπτυξης κέντρων δεδομένων στην Ευρώπη», καθώς επιτρέπει στους φορείς εκμετάλλευσης να κρατούν κρυφά στοιχεία για την κατανάλωσή τους.
Η καταγγελία θα εξεταστεί για πρώτη φορά τον Νοέμβριο, όταν η Επιτροπή Συμμόρφωσης με τη Σύμβαση του Ααρχους θα συνεδριάσει προκειμένου να αποφασίσει εάν είναι παραδεκτή. Εφόσον προχωρήσει, η διαδικασία θα μπορούσε να καταλήξει σε διαπίστωση ότι η ΕΕ παραβιάζει τις υποχρεώσεις της βάσει της διεθνούς συνθήκης.
Η ενεργειακή «δίψα» της AI
Η καταγγελία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ε.Ε. επιδιώκει να ενισχύσει σημαντικά την ψηφιακή της υποδομή. Καθώς η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει τη ζήτηση για υπολογιστική ισχύ και, κατ’ επέκταση, για ενέργεια, η Ε.Ε. έχει θέσει ως στόχο να τριπλασιάσει τη χωρητικότητα των κέντρων δεδομένων της τα επόμενα χρόνια, σε μια προσπάθεια να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Η ταχεία αυτή επέκταση, ωστόσο, έχει και περιβαλλοντικό και ενεργειακό κόστος. Την ώρα που οι τιμές της ενέργειας παραμένουν πηγή ανησυχίας, οι αντιδράσεις απέναντι στη δημιουργία νέων data centers εντείνονται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Σε μια προσπάθεια να περιορίσει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του κλάδου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα νέα ετικέτα διαφάνειας για τα κέντρα δεδομένων, με στόχο την ενθάρρυνση επενδύσεων σε πιο αποδοτικές εγκαταστάσεις και την τήρηση ελάχιστων προτύπων απόδοσης.
«Εάν δεν διασφαλίσουμε ότι αυτοί οι μεγάλοι καταναλωτές ενέργειας όντως ευθυγραμμίζονται με τους συνολικούς μας στόχους… τότε θα διακινδυνεύσουν να υπονομεύσουν την ικανότητά μας να ανταποκριθούμε στους δικούς μας στόχους», δήλωσε ο επίτροπος Ενέργειας της Ε.Ε., Νταν Γιόργκενσεν, σε συνέντευξή του στο Politico.
Πόση ενέργεια και νερό καταναλώνουν τα data centers;
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα κέντρα δεδομένων στην Ευρώπη κατανάλωσαν το 2025 συνολικά 20,7 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας, ποσότητα αντίστοιχη με την κατανάλωση ολόκληρης της Κροατίας. Παράλληλα, χρησιμοποίησαν περισσότερα από 8 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού. Σε σχέση με το 2024, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε κατά 26%, ενώ η κατανάλωση νερού κατά 52%.
Τα στοιχεία, ωστόσο, δεν αποτυπώνουν πλήρως την πραγματική κατανάλωση του κλάδου, καθώς βασίζονται σε δεδομένα που συλλέχθηκαν από την Επιτροπή και χαρακτηρίζονται ελλιπή. Επιπλέον, δημοσιοποιούνται μόνο συγκεντρωτικά και όχι ανά εγκατάσταση.
Αυτό συνδέεται με νομοθεσία του 2024, η οποία απαγόρευσε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών να δημοσιοποιούν «όλες τις πληροφορίες και τους βασικούς δείκτες απόδοσης για μεμονωμένα κέντρα δεδομένων». Η απαγόρευση ήρθε εν μέσω πιέσεων από τεχνολογικές εταιρείες, οι οποίες επικαλέστηκαν την προστασία εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών.
Ο Ντιέγκο Σολιέ, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που συμμετέχει στη νομοθετική προσπάθεια για την ενίσχυση της ψηφιακής χωρητικότητας της ΕΕ, υποστήριξε ότι η επέκταση των data centers θα πρέπει να συνοδεύεται από αξιόπιστα στοιχεία για την κατανάλωση ενέργειας και νερού.
«Η διαφάνεια θα πρέπει να είναι το σημείο εκκίνησης», δήλωσε ο ίδιος, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι αυτή «πρέπει να είναι αναλογική» και να μην υποχρεώνει τις εταιρείες να αποκαλύπτουν εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες.
ΗΠΑ: Περιοδεία 32 ημερών θα πραγματοποιήσει ο Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών
Brexit: Ο Άντι Μπέρναμ εξετάζει ακόμη και επανένταξη της Βρετανίας στην ΕΕ
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
